7 3 2 And. Matthioli Commu 



De ac*no opi- /~^Vanquamfunt aliqui,qui Acinumeam ocimifpeciem effe exiflimant,qu<e anguflioribus cvftat folifs,qu£que iucundu 



mo qnorunda y Jjfflat odorem , cuiusgratia , atq; etia umbr&grau uirentis ctftiuo tempore paffim infigulinis uafisfouetur extrafe 



neftras czdium,& in atrifs,quam nos ob eiusgracilitatem uulgb uocamus Bafilico gentu ";borum tamen opinioni apertiffimi 



refiagatur Tlmius lib.xx i .cap. xv. ubi Minumfcribit nunquam florere . Id quod minori ocimo non euenit : fiquidem 



boc<eftate,&autumnofioret,floribusq;ornaturalbis,ac odoratis . lUudpmtereaiUis etiam reckmat , quod idem Tlinius 



fcriptum reliquit lib.xx i .cap.xxvi i .cumait . Minon & coronarum caufa,& ciborum Mgyptiferunt, eademq; erat, 



qu£ ocimum,nifi hirfutior ramis,ac folifs ejfet, & admodum odorata . Ex his Tlinij uerbis abundi paldm fienpoteji , Uci- 



Manardi opi- numnon ejfe ocimum tenuifolium , citmboc necfolia ,neccaulem hirfutaproferat . Caterum Manardus Ferrarienftsuir 



nio non acce- acri ingenio,& pneftanti dotlrina , nil aliudAcinum putauit effe,qudm berbam quandam,quce incultis prouenit locis, fed 



prctcipui in agrorum, & uiarum aggeribus , ocimo birfutior , ac fatis fuauiter olens . quce qubd ocimum admodum cemulc- 



tur , d quibufdam fylueflre Ocimum appellatur . Quibusfani notis alids addu&usfum, ut Manardo prorfus ajfentiendum 



putmenm . Sed cum pofiea animaduerterim , herbam hancflores emittere contra Tlinij aucloritatem, nunc cogor muta- 



refententiam . T^ec me pcenitet ,qubdnoftra ,autaliorum diligentiafuturumjperem , ut dehac,& dealijs rebus dubifs 



Nomina. quandoque certiora proferantur. Mquiobftantibus his,uolui tamen plantam quam Manardus Ucinum^effe exifti- 



mauit , hic etiam appingi , ut aliorum pojfit ejje iudicium . Herba quce Grtcis £ws , Latinis item Minus appeUatur . 



B^ 



b*' w ,. BACCHARIS: CAP. XLIIII. 



) Accharis herba fruticofa , qua? in coronas additur . cuius folia afpera funt , media uioIse,& uerba- 



>fcimagnitudine : caulis angulofus,cubitialtitudinem petens,aliquantulum afper,non fineappen- 2® 



t Cac.iddit.*/ dicibus ,adnatis :florepurpureo,fubalbicante, odorato a :radicibus ueratronigrofimilibus, quibus 



b*Meum msl & °^ 0t ' ne ft cinnamomo proximus . Afperum b ,fqualidumque folum amat . Radix in aqua deco&a ru- 



Cat. hnqjjLX. ptis , uulfis, ex alto praecipitatis, fpirandidifficultati , falutaris :itcm diuturnse tuffi,& urinae diffiicili, 



humectum. menfes pellit : contra ferpentium morfus utiliffime datur in uino . Recens radix appofita partum ex- 



trahit. Puerperis eius deco&umin defeflionibus prodeft. Indiapafinata utiliter inferitur iucundi 



odorisgratia. Folia,utpotequseadftringant,capitisdoloribusillituprofunt: oculorum inflamma- 



tipnibus,mammistumentibusapartU}#gilopijs incipientibus ignibufquefacrisauxiliantur. Odor 



fomnumgignit. 



B*«haris eon "I '^YPm eam de Bacchari fententiam , quamfuperioribus annis Ungua Italica exprejferam , nunc demum hisnoftrisLa- 39 



fideratio. J Jtinis commentarifs repetitam , excudendam tradidijfem , confejfus ingenui me nufquam ba&enus ueram Baccharim 



reperijfe, aut ab alijs repertam uidiffe ; accidit interea temporis,ut eam ad me I{oma miferit Mdreas Lacuna Secobienfis» 

 medicus bac noflra cetate clmfiimus . Cuius literas hic referre libet,qubd ecefint , quct mihi maximumfaciant argumen - 

 And.Lacimae tumhumanitatis&beneuolenti<efuce,atqueetiamreifidemaddant. Liter<eautemeiusfuntitaadmefcripU. Etfinos 

 eidem,cui tu , negotio illuftrandi , locupletandiq; Diofcoridem nauemus affiduam operam , ob idq; nobis ex ufu hanc ad rem 

 extorquerefacultatesalienaspotius,qudmdijfiparenoftras;uolumus tamen tibi & amico , & de materia medica qudm 

 optimimerito communicare ueram Diofcoridis Baccharim, quamhaud itapridem in hifce B^omanis agrisreperimus,quo 

 poflis illam ad uiu a mformam cxprejfam,in ufum human& falutis inferere tuis luculentijfimis commentarijs , quos iam(ut 

 fama efi)primum Latini Jcriptos edere inftituis . Eam itaque chartee aUigatam ad te mitto,adeb per omnia rejpondentem 

 defcriptioni Diofcoridis,ut in ipfa nuUa notapoffit defiderari . Quppefolia eius fmtafpera , media uioU & uerbafci ma- * Q 

 gnitudine . •caulis angulofus,cubiti altitudinepetens,aliquantulum afper: radices nigro ueratrofimiles,qu& odore,&fapore 

 imitantur exquifitiffimu cinnamomum.Torrbflores,quosper inclbnentiam feporis nunc mittere ad te non licet,in nonnuUis 

 locis purpurei,in alijs lutei uifuntur : ita uthuius ftirpis ejfe du&fpeciesuideantur, uelfi meminerit unius tantiim Diofcori- 

 des. Toftremb buins planUuires , & facultates funt omnino exdem, quasfute Bacchari diuus tribuit Diofcorides . Hic 

 amicus literisfunfinem impofuit . Sed certi illud mibipermirum acceffit , quod eadem die , &ferihora , qua Baccharim 

 Xgmaaccepi.eandem ^tnmino admemifittulius Moderatus diligentiffimus pbarmacopola ,berbarumq;ftudiofus:ii 

 quod aperti tefl.it.ur hortus eius apud hcrbarios Itali& non uulgaris , ut qui fit uarijs ac nobilibus plantis refertus . Hanc 

 fanicomperi nuUisprorfus reclamantibus notis,Diofcoridis Baccharim repr<efentare.Tsiam prtsterqudmqubdconftafet» 

 ut illa,folijs afperis , magnitudinem inter uiolam & uerbafcum rtferentibus : caule angulofo, cubitali altitudine , aliquan- 

 tulum ajpero ; habcbat etiam in caulefua aduatafolia , non coliculos • Hinc obiter fufpicor legendum ejfe ■x&?a.pvhh*.$*.f,ri6 - 

 'Be.fo.ipva.^a.s, ut uulgati Graci codices habent: quandoquidem illi leclioniadfttpulatur etiam OrihastJ manufcriptus codex. 

 Tr<ztereaflores,quibus iUa carebat , huic in purpura candicabant , odorati . Eius denique radic es erant ueratro nigrofi- 

 miles & odore cinnamomo proximx . Huius igitur plant<e delineatione, quce adamuffim )nftori& Diofcoridis rejpondet , ut 

 eius quoque ejfigies,quam piclam damus,affabri demonRrat , facili adducor , ut affirmare non dubitem , hanc ejfe ueram, 

 Leonicem , & ^. [ e giti niam Baccharim . Cctterum Leonictnus, & Brafauolus ipfumfecutus, eam plantam magno errore putarunt Bac- 

 uio reprobata. charim cfie , quam quidarn Sclaream , nomwUi uerb Matrifaluiam apptUant . Sed cum huius radices nonftnt ueratro ni- 

 groftmiles , neque minimum quidem odore cinnamomum imitentur , plani eorum fententia improbanda uidetur : pr&fer- 

 tim qubd ueram Baccharim earn effe cenfeamus , de quafuperius differuimus . Sed non defunt recentiores , qui contendunt 

 Baccbarim DiofcuridiaccreuiJ]e,caputq; boc adulterinum ejfe, ut noui aliquid affcrre uideantur . Siquidem inter bos jtn- 

 guillarius non paucis contendit argumentis ,Baccbaris caputhaudejfe Diofcoridis legitimum ,fed ea omnia qucede Bac- 

 chanineoauthorefcriptafunt,excapitedeJ.faro efft deprompta. Quod ut inprimis probare uideatur , Baccharem, &° 



inquit, 



