73 6 And.Matthioli Comm. 



a Menm. <rwJ cum a myrto , & cerato prodeft : cum pipere autem,uino,& nitro afFri<5ti : albce uitiligini medetur.-cum 



(ivfifh» wtpto- eifdem illita formicationes tollit, & uerrucas,quae thymi florem reprjsientanr . contra irapetigines cu 



teocerw^'" a lu ra ine , & melle utiliffime imponitur . Succus in mali punici calyce calfadus , aurium dolori effica- 



citer infunditur . Idem oculis , qui hebetudinem fenfere,cum fceniculi fucco,ac meile inunitus , opi- 



tulatur . Ignem facrum,ulcera qux ferpunt,aut in capite manant,cum accto,rofaceo , & c.erjri& lllitus 



perfanat . manfa alliorum,ceparumque acrimoniam domat . Montana (i copiofius e(tur,interficit . Du 



florem promit,& ad murias coIiigitur,cutem inflar,& rubore quodam inficit,cum pruritu ac uehemen- 



tiinflammatione .oportet itaqueeam unciis antea manibus, & facie colligere . Tradunt fuccum gal- 



linaceispu!lisinfparfum,felesarcere. Adijciunteam,qua?in Macedonia circa Haliacmon amnem 



b Oribafius. prodeat,comedcncesinterimere.Montofusautemislocus, b uiperisfcatet.Semeneius potumcon- IO 



ffunKteteat. traintefhnauitiaefticaxeft. Inantidotacommodeadddicur. Contra incontinentiamurinxtofturn 



penubus! "" femenfeptenisdiebuspotuidatur. Radixhuiusmontanummolyuocatur. Sylucftris ruta faciua? fi- 



miliseft. Piodeftcomicialibus,&coxendiaimdoloribus:menftrua mouet,partusenecat. Acrior 



eft uinbus,quam hortenfis,& ualidior . Sylueftris j utpote noxia , cibis abdicatur . 



RVta utraque pknta efl uulgaris notiti<z,tam fatiua injuam, qudm fyluefiris . K^on tamenuelim de iUa fylueflri in~ 

 teUigas,dc qua capite proximo dijjerendii efl,fed de ea tantum, cuins meminit Diofioridcs inpnefenti capite,qudmq; 

 in eius calcefatiua flmhemfecit :fiquidem h&cab iUa plurimum dijfert . K(ajcitur h&c fylueftris Bjfta in Goritienfi agro 

 copiofijsma,udeo «f qui circumflant montes,ea ubique fcateant ;pr&ftrtim'q; Saluatinns tnons , qui eademferme" ueflitur . 

 Monachorum Facieh&c hortenfi perqndm fimilis efl,graciliori tamenfolio,&guftnacriori,amarioriq;. id quod Monachorum in Mefuem 2 ° 

 hallucmatio. fcrtbcntium ( pace tamen eorum dixerim ) meptijsprorfus refi-agatnr . quippe quiajferaut nullamferhffe differentiam in- 

 ter hanc,& andrcf&mum,fiue hypericum,ut qu& in alterius locum fubflitui poffint . Qua in re manifeftd deprehenditur ma- 

 gna eorum infcitia : qmndoquidem hic(ut equidem arbitror)in triplici ucrfaniur errore . Trimum qubd exiflimauerint, 

 turpi nimirum lapfu-Jylucftrem Bjitamab androf&mo,& hyperico non diffidere . Deinde qubd putauerint hallucinati ctia, 

 androf&mnm , & hypericum unum & idem effe , cum tamen Diofcoridcs de hisfeorfum , tanquam de differentibus plantis 

 tradiderit . Huc tertius accedit error , & is quidcm , meafcntentia , deteflandus,qubdprodiderint , hanc fylueflris Bjit& 

 hifloriam bis d Diofcoride dcfcriptam reperiri,magnamq; habere cum hyperico cognationem . Quodpotius fomniaJJe,qudm 

 liberojenfuum iudicio fcripfiffe uidentur Monachi,cum non huius T\ut& caput ftt iUud,in cuiusfionte in quibufdam codici- 

 bus ,i]sq;nonprobatis,iUa legantur , qua dotJijfimorum teflimonio hic ajcititia , hyperici autem propria cenfentur ;fed 

 quod proximefeqtiitur, in quo alteriusfylueftris Bjit& , quam alij Moly,alij Ha r m ai. am , alij uerb Befafan appeUant, tra- 3° 

 Uatur hifloria . Quare caucant pbarmacopoU , quifortaffe horum patrum fcripta fequuntur , nc und c&cuticntes fitpe 

 ducantur in uarios errorum labyrinthos . B&taphnta e(i perpctub uirens ,folijs craffiufculis , fubpinguibus , plunbus ab 

 mo pediculo exeuntibns,& ex anguflo exortu,in latumfe diffundentibus , colore faturati uiridi . Bamos mittit copiofos, 

 furculofiosq;,&flores infummitate luteos,Hypericihaud alfimiles,e quibus capitula oriuntunquadruplici apice dinifa , in 

 quibus pufiUumcontineturfemen nigro colore . Bgdix iUi lignofa , multiplexq; , acris eft , & amara,fed acrior, & ama- 

 rior Montana . jLttcnuat B^uta , incidit , digerit, refoluit ,prouocat , & flatus potenter peUit . Seritur Bj}ta(ut author 

 eft Vlmius lib.x VA.cap.v 1 1 l.)fauonio,& ab <squinoclio autumni . Odit hyemem, & humorem,acfimum.jlpricisgau- 

 det , & ftccis,tcrraq; maximi lateritia : cinere unlt nittriri,bie &femini mifcetur, ut careat erucis . Sub fici umbra liben- 

 tius acquiefcit . cuius rei caufamfuis inproblematis reddidit oiriftoteles. Muftela cumferpente dimicatura,in murium ue- 

 ttatu Bytamprius edendofe munit ,gnara hanc contra uenenapoUere . Vtuntur & ipfa hoc noftro tempore ad cacod&mo- 40 

 nes depeUcndos,fortaffe qubd contrafafcinationes eam commendauerit jLriftotdes in problematis . Tlanta Bpten mirabi- 

 lis magnitudinis uifa efl(Fla:to Iofephoauclore) Machermti , quod olimfuit munitiffimum lud&A oppidum . I s enim lib . 

 vil .cap.xxv.de beUo iudaico itafcripwn reliquit . Eratautem in ipfa regia Bjita mirabilis magnitudinis : d nuUa cnim 

 ficuuel celfltudine, uelmagnitudine uincebatur . Fsrebantaute?mamex Herodis temporibus perfeuerajfc ■■ manfiffetq; 

 Rutaeuircsex ulterius profec7v>fedd Iudais,qni locumcepemn.t,excifa efl. Biitafylueflris,&fatiu&memmit Calenuslib.v 1 1 i.fm- 

 Gal. plicium medicamentcrum,fic inquiens . B^ita agreflisex quarto eft ordine excalfacientiam : domeliica uerb ex tertio . Eji 



autemnonfolumguftu acri ;fed & amaro . Exquoetiamfanidigerere , atque incidere craffos , lentosq; humores poteft. 

 Sb eandem uim & hrinas moxet . Qvin & tcnuium eft partium , flatujque extmguit . Qiiarc ad ivflationes competit , ac 

 ueneris appctitnm cohtbet : digcritq;,au(ue exiccat ftrenud . Efl enim eorum ex numero mcdicamentorum , qu& ualenter 

 Nomiti» deficcant . Torrb quodfuperias Molyjgr Befafan mminari diximus,& ipfum utiquefuerit ruta fylueftris . ixyavav Cr&- 5 o 



cis herba efl>qu& Latinis,pariter & Italis Bjtta nominacur : Mauritanis , Sadeb,feu Sedab : Germanis, B^aut,& Vuein ra- 

 ut : Hifl>anis,Mruda : GaUis,B\ue : Boemis Bauta:Tolonis B^nta . 



Uyanfi.yrm. R VT A S YLV ESTRIS . CAP. XLVI. 



VOcat etiamnum fylueftrem Ruram,quodf in Cappadocia,& Galatia Afis finitima moly dicitur. 

 Frutex eft,qui ab una radicemultos emittit cauliculos : fohjs uvulco , quam alterius ruta? longio- 

 &icur! y °" "" ribus,tcnenoribusque,odore graui : flore candido .- capitulis in cacumine paulo maioiibus,quam fati- 

 usruta?,qucetribus maximepartibus conftant:inquibustrianguIum femen ,fubrufum,gu(tu a amaru 

 a Cat.addit. recludicuf . cuius eft uius . Semen autumno maturefcit. quod cum rnel!e,uino,croco,& foenicuh fuc- 

 terT" ip0ten c0 > ac galimaceo felle,tericur contra retufam oculorum aciem . Sunt qui eam harmalam uocent , Syri 



befafan : qm Cappadociam incolunr,moly, quoniam quandatn cum moly ferutt fimilicudinem : racli- 60 

 ce nigra,fbre candido . Ln colIibus,&l.tto fjioprouenit. 



Imeniuntur 



