7^4 And. Matthioli Comm. 





CotUndri fa- perk calida,tum aftionibus digerentia effe confeffus efl . Haftenus Galenus a Diofcoride in Coriandrifacultate dijfentiens. 



culca» ax Aui- >p orr l uer o }, ac j n re Galeno maximi refragatur Miceniia,qui iit ipfum aperti muehitur li. I 1 .cap.c xli x ii. fic inqui- 

 tns . Scripfit Galenus Coriandrum effe compofttum ex diuerfisfacuttatibus,etft tencafacultas in eo c&teris exceUat.ftmui 

 cum aquea quadam tepida,& adflnftoria pauca . Verum,ut ego conijcio,aqueitas,qu£ in ipfo reperitur,abfque dubwfii- 

 gida,non quidem tepida exiflittnifi eiforfan admtfceatur aliquid excalfacientis fubflanti&,qu& fui tenuitate uelociterin au- 

 ram euanefcat . Quapropter dixit Hunaym,remouet Galer.usfiigiditatem a Coriandro,& Diofcoridi repugnat . M ega 

 quidemalttcrfentio,cumfrigid&eiusfub(lanti&memincrintMcbigenes,Bjtfus,&aliorumpofteriorum 

 tgitur eft Coriandrum natura infine primi , & ufque adprinctpium fecundi , &ficcum infecundo . quanquam , fententia 

 mea,&ficcum efl,& ad caliditatemaliquomodo uergit.Sed Galenus ipfefcntit, Coriandrum ejfeex omhiparte calidum.Id 

 quodfortaffc euemffe putandum ex ea caliditatis particula , qu& dum bibitnr , aut comeditur , abipjo differditur . Miter 1 

 nec neceffariumforeuft homines fuafiigiditate interficeret,ut in multa exhibereturquantitate. Iiludpr&tereafubdidit Ga- 

 ienus,ft Coriandrumfirumasdiffolmt, quonam igiturpaftofiigidum ent? Cuifacitirejponderipottfl, id agere Coriandrum 

 fua quadam occ'ultafacultate,acforma: aut qubd reperiatur ineo aliquatenuisfacultas,qucs in profundum penetrare pof- 

 fttfrigidafubftantia exterius retifta . Sed cum bibitur caliditas ilia refoluitur . quofit;tttfolafrigidaremaneat,& in cor- 

 poribus agat . H&cMucenna tn Coriandro Galeni difta refellens . Qu& etfi aliquid in /e rationis , ac tteritatis habere ui-> 

 deantur ; tamenciim omnibus compertum putem,Galeno neminemadhuc parem extitiffe,quiditigentiusj};rpium tum nct- 

 turas,tum facultates inuejtigatterit partim faporis guflu,partim odoris otfaftu,partimfubJtantia,& cotoribus,par('nn de- 

 nique ex longa experientia profundifftm& philofophi* coniunfta,oper&pretium efl eiuspotius acquiefcerefententi& , quam 

 Brafiuoli cr- reliquorum omnium . Veruntamen Brajauolus in hoc maluitfortajje cum Micenna mare,qudm cum Gakno rcfti Jenti- 



xor. j- e . Qui prsterea citm nefciuerit , Coriandrum in Hetruria paffim in pratis,& campeflribusfuafponte nafci , afferit infuo ao 



ftmplicium uolumine ,fatiuum tantim reperiri Coriandrum . C&terum qubd in hoc capite Diofcorides auftor fit,Corian- 



Coriandri fe- 

 Uinii ufus. 



drumfumptum mentem non ftne periculo commouere , qubdq; alij tum ex Grxcis , tum ex SAauritanis memoria prodide- 

 rint,eiufdemfuccumpotum interimereftdeofaftum eft , utrnulti , quorum ego fententiam antehacfecutusfum , corundri 



ttfum prorfus damnauerint . Sed id mnc certi mihi uidetur iniuflifaftum . Siqutdem Coriatidrum mentem non commo- 

 ttet,nifilargius & immoderatifumatur . Quid qu&Jo mirum erit de coriandro copioftus fumpto , ft ninum etiam,cttius ta~ 

 tnen eft ufus quotidiams, liberatius epotum,dolores,morbos graues , (irangulatus,& mortem denique inferat Iquodfi mo- 

 derati bibatur , pr&ter alias utilitates , quas humano corpori pr&bet , uentriculum roborat , concoftiones adiurnt, cxcre- 

 mentofapellit , cor exhilarat,intelleftum acuit , ft/iritus claros reddit & uiuificat . Quare non equidem ttideo , qaid obflet, 

 qub minusfimiii ratione credamus , tantum abeffe , ut Corhndrifemen noceat , ut etiam maxime proftt,fi tawen parc e & 

 tnodicc fumatur . Quippe ab eius ufu moderato non abhorruiffe Galenum puto: nam lib.v 1 1 1 . cap. mi.dc compofi- ^o 

 tione medicammtorumfecundum locos ex Mchigene refert , ruftu acido affeftis coriandrum cochlearij menfura exhiben- 

 dum effe . Galeno autem apertifsimi adflipulatttr i recentioribus Gr&cis Symeon Sethi , utpote qui in coriandri mentione 

 fcribahidflomacho bomm effe,& eundem corroborare : cibum in uentriculo retinere,donec probi concoquatur . Qu<e att- 

 Gorem hunc de temperato coriandri ufu tradidiffe,nulli dubium eft . Ex his igiturfacili colligamus ticet , qubd non Jit ad- 

 mittendayfedpotiusexplodendaiUomm recentiorum opinio,quicoriandri ufum omninofugiendum effe cenfent . nos tnim 

 iam non omnem eius ufum ,fed immoderatum tantum,ut nocuum , uitandum effe exiftimamus . Semen tritum & recenti- 

 buscarnibusafferftmprohibet neputrefcanttam cito,quamfoknt , teflatis tempore . Exaqua autemfotum caliacos iu- 

 uat,& atttifluxiones cohibet . Mtamenfemen in ciborum, aut medicamentorum ttfitm nunquam admitti debet, nifiprius 

 ItemiHk triduo acetofuerit maceratum . Id Gr&cis x»Vw,& wl<mn, appeUatur : latinis,Coriandrum : Mauritanis,T{Hsbor, \asbe- 



ra,Ku7$ara,feH Ku^ibara : Italis,Coriandro : Germanis , Comnder , & Cokttnder : Hiffanis , Culantro K & Ciliandro . 40 



rs ? *w HIERACIVM. CAP. LXIII. 



'. TTIeracmm magnum caulem emittit afperumjfubrubrum , fpinofum , a cauum : folia ex interuallis 

 Jflrariufcule diuifa,(imilia foncho per ambitum : luteos flores, in oblongis capitulis . Vim refrige- 

 randi habet,& modice fubftringendi : unde illitum , ftomacho a?ftuanti,inflammationibusque prodeft . 

 Succus erofionctn ftomachi forbitione mitigat . Herba cum radice illita , uibratis a fcorpione i&ibus 

 auxiliatur . Hieracium patuum , fblia ex interuallis habet,diuifa in ambitu: cauliculos teneros,uiren- 

 tes:in quibus lutei flores orbem circinantes,emicant . Vim fuam ad eadem,ad qu# fuperior impendit . 



derado' & ui- T T Icracium maius,fiequentiffxmum ubique in Italia nafciturSoncho autfylueflri Laftucct non admodum difiimiie. Mi- 

 K5 ex Plin. J_ \nus autem cichortumferi refert.Scd afperiora eifoliafunt. Flores utriqtte aurei,qui tandem pappofi cffefti in aurato 

 euotant . Maius radice nitttur unica, refta,laftuc<e,autfoncht modo . Minus uerb multiplici : utriquefuccus laftcusfapire 

 amaro acriq;,cum catdefcunt . Homm autem non reperio Gatenum mentionem feciffe , nec etiam Tautum,in tibris defim- 

 plicium medicamentorumfacultatibiis . Meminit tamen eorum Tlinius lib.xx. cap.v 1 1 . inter laftucarum agrefliumge- 

 nera,fic inqw.ens . Sunt,quiherbam Hieraciam uocent , quoniam accipin esfcalpendo eam,fuccoq; ocutos tingendo,obJca- 

 ritatem cumfenferc,difcutiant . Succtts omnibus candidus, uiribus quoqhepapauerifimilis.Carpiturper mcjfis incifo cau- 

 le . Conditur infiftdt nouo ad multapr&clarus . Sanat omnia oculorum uitia cum lafte muiierum . Mcet n«beciitas,a- 

 catrices,aduflionesq; omnes,priecipui caliginas . Imponitur etiam oculis cumlana contracpiphoras- Idemfuccus aluum 

 purgat,inpofcapotusadduosobolos. Serpmtiumiftibm medetttr inu.no potus . Etfolia tofta,thyrfiquetritiexacew 6o 

 hibmtut . Yulntri iUinuntur maximi contm jc crpiomm iftus . Veriim contra pbatanya ammifio utno ex aceto . J.ivs 



quoque 



x Meum.wV/- 



Ktvet. i . fubca- 

 Bum. 



50 



