820 And. Matthioli comm. 



quoque Cbamtdrys adfiigidos omnes cerebri morbos , nempe ad diuturnoscaphis dolores , ad comitiales , ueternofos , me- 

 lancholicos , (lupidos , conuulfos ac refolutos , Semen dracbm&ponderepotttm bikmper urinas ducit . Ideoque conucni- 

 enterdaturpotandumitlericis inftillaturfoliorumfuccus ad uermicuiofas aures . Datur idem aduerfus inieftinorumucr- 

 tnes ; ld quod etiam uinum pnefiat bibitumfm quoflorefcens berba die,& notlefueritmacerata. C&terim quanuis Diofco- 

 rides,aiijq; ueteres unius tantiim , qubdextet , Chamxdryos meminerint ; tamen Fucbfius qitatuor eiusgcnera depinxit. 

 De Cam&dry,fiue Triffagine differuit Theophrafius libro l x.cap.x.deplantarum hiftork , ubi itafcriptum reliquh .Trif- 

 faginisfoiia ad rupta , & uulnera , in oleo trita ualent , & ad depafcentia ulcera . Semen bilem extraliit , & aculisquo- 

 que beneficum eft . Folium ad albugines tritum , in oleo prode(l . Habct h#c herba folia quercus : &ftatura uixpalmum 

 excedit : & odorata , atquefuauis eft . Sedpxrtes quidem omnes herba eiufdem minimi ad idem utiles fore, '•audquicquam 

 nbfurdumfortaffc appareat . ^adicis uerb eiufdem partem unamfuperius , alteram inferius purgare mirabiiius fit , ut tha- * ° 

 f fi<e , & ifchiadh , quam alij jlpion appellant . b<ec Tbeopbrafius . Qmbus mirum nulli effe debet , qubd Chamxdrys ter- 

 tiana correptos libcret : fiquidem ea ,7'heophrafto authore , bilem deijcit. Ejl& altera Chamaedrys ,folifs quernis t 

 fed magis qudrn in prcefcripta laciniatis tenuibusq;, fubnigricantibus, numeroftoribus,& denfioribus.Caules edit qnadran- 

 gulos,tenues, lignofos,fefquidodrantaks , ramis ,fi:rcuiofisq; plurimis refertos,in quibus flofculi purpurei per interuaUa , 

 interfolia rutiiant . & caules ipfos ambiunt , alterius Cbam&drys modo ; Rgdicem habct multifidam aibicantemq;. Eft 

 autempiantaafpetluiucundo & eleganti : jLmara tamen,cftfed odorenon iniucundo ,reftnam olcnte . Qupfatlum effe 

 futo,ut Tragus Diofcoridis Cham&pitym banc plantam effe exifiimauerit , fcd anretli finferh notabunt rei plantarint 

 pcritt. MibiautemChamxdrysalteraperpctub fuerit cttmfolia quercus, non pini gerat . & cum altera chamedry co- 

 gnationem habeat , nonfolumfolijs,caulibus , &floribus ,fedfaporc qitoque , &facultattbtts . Tnffaginis uires memoriit 

 Cbamrdr prodidit Calenus librovi II. fimpiiciummedicamentorum,fic inqniens. Cham<edrys uincentemhabet qualitatem,ama 2 & 

 uires ex Gal. ram,& e(i qnodammodo acris.Qtiocirca meritb lienem colliquat , & urims , ac menfes prouocat, craffnudinem bmmrum 

 incidit , & uifcerum obftrutliones expnrgat . Tonatq; eam quifpiam in ttrtio ordine excaifacientium , & dcficcantium: 

 plus tamen deftccat , qudm calfacit . Hctc planta x*y-^W GracH uccatur : Latinc, Cbamxdrys , & Trifa?o .- Mabic^ 

 Nomini. j)amederios , Chamadrius ,feu Kemadrius : Italici , Chamedrio , & Querciuoia : Germanid, Gamandi.de, & Bathtngei: 



H ijpanici , Chamedrcos : Galiici , Germandree . 



A<4*fc. LEVCAS. CAP. XCVII, 



LEucasmontana j latioribus , quamurbanafolijs, femineacriore,amariore 3 on ingrato . efficacior, 

 tamenquamfatiuahabetur. Vtraque ex uino contra animaliumuenena,pr£cipuemarinorum, 30 

 opitulatur. 



T &' nfi ^~T^^ mt fi^ eYmo ^ us > ( ^ l '^3 e ^ uts contendant fcriptis teftatum relinquere,herbam quandamin uinetis naften 

 deratio. JL mercuriali congenerem , effe Leucada ; ego tamsn eam mercuriali confimikmfacere profetlb non aufim , cum nul 



entem 

 1 nullum 

 haSenus ex rei berbariti authoribus inuenerim,qui eiusfaciem repnefentet , pluraq; de eius notis tradat,qudmfec:rit Dio- 

 fcondes : qui certi , quantum extat , nullis prorfus notis ipfam defcripftt . Cxterum retli,meo quidcm iudicio , putat biar- 

 cellus Florentinus htiic Leucadis capiti decurtatum ejfc principium . Id quod nobisindicare uidetur ipfiusDiofcoridisfer- 

 tno:namcum(latimabipfocapitisinitiomontanam Leucada urbana comparauerit ,nimirum ofienditdfe priusurba- 

 namfuiffe defcriptam . T^que hac de caufa tantum addncor , ut Marcello adfiipukr ;fed quia etiamfe habuiffe teftatur 

 Latinum Diofcoridis codicem uetuftiffimum , in quo initium huius capitts ita legebatur . LeutA duo funt genera , una eft 40 

 montana , & altera bortiua . Montana latiore qudmfatiuafolio eft &c . Qna omnia maximofunt argumento, quod boc 

 Notnina. j„ l QC0 Diofcoridis codices fmt deprauati , qubdq;in ijs plura adhuc defiderentur > quafaciunt adperfcftam huius plantx 



hilioriam . a^-"-*V, herba ftc Gr&cis > Leucas item Latinis apptllatur . 



Avyvh LYCHNIS. CAP. XCVIII. 



a Coduramcu T Ychnis coronaria , flore eft albce uiolx fimili , fed purpureo . quo corollac fadlitantur a . [Contra 

 Bon Jubec. JL_^ fcorpionum idus femen in uino potum auxiliatur . ] Lychnis lylueftris , omnia urban^ fimilis. 

 iUemperaluumdetrahitjfemine duabus drachmis poto.idtusa fcorpione fubuenit. Aiunthuius 

 herba appofou fcorpionis torpefcerc , & inertes prorfus reddi . j„ 



QVanquam nonfaciU eft hac xtateplantas in Italia oflendere , qu& kgitimi referant utranque Lychnidem , horten- 

 ftm fcdicet , &fylue(irem , curn earumfolia , & caules tam d Diofcoridc , qudm ab alijs rei herbaru fcriptoribus, 

 quod inuenerim , nullisprorfus reprsfententur notis , utpote piantarum, qu&fortaffe olim omnibus erant notiftimix, obfle- 

 quentem earitm ufum tum ad lucernarum lumina , tum etiam ad coronas contexendas ; attamen in Tridentino , & Gori- 

 tiev.fi agro planta qu&dam ia hortis , ac ftcliltbus feritur , coronis netlendis accommodata, quam equidem non dubitauerim 

 pro kgitimz Lychnide in medium afferre . Siquidem flore exit purpureo , albx uioU fimili : foiijs longis , tomentofis , ai- 

 bicantibusq; : cauie lanuginofo , cubito maiore , in cuius cacumineflos emicat, ut dixi,purpureus , inodorus tamen . Qupi 

 prteterea planta hxc uerafit Lycbnis coronaria , illud mibifidem auget ,facitq; , ut in boc nibilfere addubitem , qubd alte- 

 ram eiufem generis fiequentiffmam apud jLnanienfes fyiueftrem repererim,illi fatiux adeb per omniafimikm, ut ciim na- g 

 tdis duntaxat difcrimen intercedat , btec mtritb Lychnisfyiueftris appeUari queat . His accedmt tomentofa earumfolia, 



qutt 



