IQ 



824 And. Matthioli Gomm. 



dio longus producitur apex , rotundo in cacumine capitulo • hcrbacci coloris . T y adice nititur buibofa, albicante, comptt^- 

 Wtlifqiiammammferiefnrfumffictlantium . Huius Jquammatiksbulbi craffiufcidi funt , & lentofucco prtegv.antes . Se- 

 runtur Uiia diffetlis buibis Martio menfe . Florent aftate circa fotftitia . Mba lilia ut purpurea fiant docuit Tlinius hb. 

 Lifiorutti hifto wv.cap.v.bis ucrbis . Lilium , rofie nobilitate proximum eft,& quadam cognatwne ungucnti,okiq; , qttod lirinon appcl- 

 tii ex Pli. Utur . Et impofitum etiam maximi rofas decet , medio prouentu earum incipkns . J^ec ulliflorum excelfitas mawr , in- 

 terdum eubitorum trium , languidofemper collo , & nonfufficiente capitis oneri . Candor eius eximius ,folijs forisftria- 

 tis ., & ab angufiis in latitudinempaulatimfefe laxantibus , effigie calaiki , refupinis per ambitum labris , tcnuiq;fiio\, & 

 femincfiantibus in medio crocis . Ita odor , colorq; duplex , ut alius calycis , alius ftaminis ■• diferentia angujia . In un- 

 guentiuerb,oleiq;ufttfotianonffiernuntur. Eftflosnondiffimilts iUiin herba,quam conuoluulum uocant , nafcens per 

 fiuteta.,nutto odorc ,nec crocisintus ,candorcmtantumreferens,ac ueluti rtaturte rudimentum liliafacere condifcentis . 

 Mba liiia vifdcm omnibus modis feruntur , quibus rofa : & hoc amplius lacrymafua , ut hippofelinum . nihilq; efifacitn- 

 dius, una radtce quinquagenos f&pe emittente bulbos . Eft & rubens litiuyn , quod Gr&ci crinon uocant . Muflorcm eiut 

 cynorrhodon . Laudatiffimum in Mntiochia , & Laodicea Syru , mox in Thafelide , quartum locum obtinet in Italia na- 

 fccns . Sunt & purpurea lilia aliquando gemino cauk , carnofiorc tantum radice , maiorisq; bulbi ,fed unius . T^arcif- 

 fum uocant. Huius alterum genus ,flore candido , calyce purpureo . Differentia d lilijs cft & hac , qubdnarciffis folia in 

 radice funt ,,probatiffimisin Lycitemontibus . Tertiogenerictetera eadem. Calyx hcrbaceus . omnes ferotini : poftar- 

 flurum enimflorent , ac per ttquinocTium autumnum . Inuenta efl & in his ratio tnferendi, monfirificis hominttm ingenijs . 

 Cottiguntur nanque menfe luliofcapi arefcentes,liltaq;fufpenduntur infumo . Dein mundantibus fe nodulis , inftece nigri 

 uiui uei Grtcci menfe martio macerantur , ut colorem accipiant , atqui ita in\fcrobiculis feruntur , heminis fiecis circumfu- 

 fis . Sicfiuntpurpurea lilia , mirumq; ita tingi aliquid,ut nafcatur infetlum . htec Tlinius . Lilia(ut jinatolius teftatum 2 O 

 reliquitjtotum annum uiridia durabunt,fi cum occlitfa fiknt , necdum patentia dehifcunt , decerfta , nouis ficlilibus non 

 picatisindito diligcnter pperctdo recondantur .fic enimclaufa perpetuum annum uegeta mancbunt. Sed ut intermedio 

 lempore ad uftim promuntur ,ftatim adfokmproduBa , cum fenferint eius calorem , aperta panduntur . Torrb ut uicif- 

 fim , & uarijs temponbusflorcspariant lilia , bulbi itaferuntur , ut aliquiduodecim digitorum altitudine obruantur , alij 

 ocJo tantiim , alij quatuor duntaxat profunditate mergantur .fic diuerfts diebus dabunt lilia : quod & in alijs floribusficri 

 Marnpn , & p M cetHr , cxterum & illud inter lilia meritb annumerari potcft, quod Mk r tago n chymift* appellant . Hoc en m 

 tio. radice,etficroceocoloreinfeclafit,dliliocandidonondiffidet,ficuiineccauk. Folijsuulgartmfaponariam imitatur, 



qua in ftclbc , uel rofe modum intercedente ffiatio caukm ambiunt : in cutus cacumine tenuipediculo appenfi florcs emicant 

 lilioritm cffigie , minorcs tamen : quorttmfolia etiam reflexa cernuntur , colore purpureo , punclis quibufdam rubentibus 

 re!perfa,& ipfl odorati funt,affiecluq; iucMi. Lilij genus hoc in fuis de ftirpium hiftoria commentarijs Fuchfius ajphodeium, 30 

 faminam putauerat effcpro eoq; depinxerat-Sed quiafui erroris confciusfatlus,hanc ipfefuam mutauit fententiam,non efl 

 curiamnoscampiur'ibitsrefe\lamus.C&terum,utdeliliorumfacultattbusnosquoqued 



Etixa radix uetere axttngia excepta,& illtta,pedum clauos euellit,fed ante triduum remoueri non debet.Eadem ex aiipc,& 

 oko adhibita, defluxos pilos replicat,cum mulfo autempotafanguinem extra uafa concretttm peraluu eijcit ,fuppurationes 

 nolitur,&concoquit,&duritia4quafcunq;cmol\it.Stittatitxafiorumaquadatur 



ad pdlendas fccundas,additis croco,& cafia odorata.Oku quod ifloribusparatur,uakt ad omnes frigidos neruorum mor- 

 bohr.epe ad commlfiones,& refolutiones.Traflat itcm ad emollicnda articulorum impedimenta;& fcirrhofos quofcunque tu 

 mores . iUtnitur quoque maximo iuuamcnto pucrpcris uteri dolore languentibus , addho oko e lini fem\ne , &pmfcrtim 

 p.bifuccida lana ijs calidis imbuta ; uentrifuperponatur . Mdditur in clyfmatibus ,ubi induratas f&ces cmoUirefit opus . 

 Lilia qine diu in oleo maceratafuerint , iUita , prius calefaUa , calida apoflemata citra dolorem maturant , ac digerunt , & 40 

 Liliorumuires pecultariter ea , qtnein articulisfiunt . Liliornm facultates pofteritatis memoria prodidit Galenus lib.v 1 1. fimplicium 

 rnedicamentorum ,fic inquiens . Lilvjflos temperaturam miftam obtinet , partim ex tenui , parttm ex terrcna effcntia, ex 

 qua utique ingujhi amaritudinem habet ,partim ex aqttea , eaq; temperata . Itaque etiam quod ex eo conficitur okurn» 

 & unguentum , citra rnorfum digerendi,flmulq; emoWiendi facultatem obtinet . undefit , ut uteri duritiebus fit aptiffimum. 

 Torrb radix ,foliaq; perfe trita deficcant , & abftergunt , & digerunt moderatt! . Troinde quoque ambufiis competunt: 

 fiquidem hncc quoquc moderate" dcficcantem , extergentemq;facultatempoftulant. ]\adicem ergo toftam , ac deinde cum 

 rofaceo contritam ambu(iis,quoad obducatur cicatrix, imponunt . quippe citm alioqtti & aliorum ulcerum omnium bonum 

 fit mducenda cicatnci rcmedium . Quinetiam uteros emoUit ,menfesq; prouocat . Foliauerb prtecoquentes ,&ipfaad 

 obdutlam ujque cicatriccm imponunt , non in ambuftionibus duntaxat ;fed aiijs quoque uulneribus . scdfunt etiam , qui 

 aceto eacondientes ad uulnera fuo tempore utantur . Tlustamen ineft abftergentis facultatis in radice,qudmmfolij's: j 

 quanquam tamen nec in ea ipfa multum inftt ,ficut pmdiximus . nam primi ordinis abftergentium eft medicaminum . Ita- 

 que civn aut uitiligines , auipfcram , aut lepram , aut achoras , aut aliquid idgenus extergere uolumus , commifcemus iUi 

 aliquid aliorum medicamentorum.uaiidtus extcrgentium , cmufmodi efl md . Cteterum/i id moderate illi , ac conuenienter 

 admifceatur , & ad neruorum diuifiones competit , & ad alia uniuerj'a,qute uakntcr exiccari pojiulant abfque morfu . Im- 

 pofnimus uerb etiam quandoque &■ foliorumfuccum amaceto,& rncllc cotlum . Quintuplus autem eratfuccus ad utrun- 

 que:atqucinfignemedicarhcnfuitadomnia ea, qus. exiccari poftulant abfque morfu,ceu uulnera omnia ingentia,& 

 maxime* qute in capitibus mufculorum eiteniunt , & qutecunqtte uiccra humida flaccidaue ,& diuturna funt , quaq; agri 

 Nomina. ad cicatricemperducuntur . Sedb&c tam ad medicamentormn componendorum infiitutum attinent,d quo quantum licet 



abliinere in pmfentia a dnitor . csterum rerurn ipfarum naturafiepcnumero ut attingam adigit , cekriter uerb relinquenda 

 funt,atqueadpropofttumreuertendum. Tlantx,quamGrteci whovAKtipiov dicunt, iitium Latinis nominatur : Mau- g 

 ritanis , Sufen : Italis , Giglio : Ger.aanis , Lilgtn , & Gilgen : H ijpanis , ji^itcena , & Lirio blanco : GaUis , Lis . 



' BrtA/iAT». 



