In Lib . tertium Diofcoridis . 8 4.9 



TBjadDiofcoriderecenfenturMtemifi&genera . Verkmpriora nullisinterfenotis certant, nifiqubdin miuerfum Artemifi* con 

 altera maior eft , altera uerb minor . qu&priuatimfloremgcrit candidum , paruum, tenucm , ac grauiter olentem. fideratio. 

 Qu&autemtertiogeneriadfcribitur,herbutaejifimptici,tenuiq;caule,floribuspturimisreferto,ftauocolore. Id quod 

 etiamconfirmatTliniuslib.xxv.cap.vIl.ficinquiens. Mtcmifiaabfinthij modo fiuticofaeft, maionbus folijs,pin- 

 guibusq; . Ipftus duogenera : altera latioribus fotijs : altera tcnera , tenuioribus , & non nifi in maritimis nafcens . Sunt 

 quiinmediterraneiseodemnomine appellent berbam ftmpltci caute ,minimis folijs :flores copio/i erumpentes ,cumuua 

 tnaturefcit , odore non iniucundo , quam quidam botryn , ali) ambrofiamuocant . Talis in Cappadocia nafcitur . h&c Tii- 

 •nius . Qui tametfi in prioribus Mtemifi&genertbus , nihil d Diofcoride diffcntiat ; difiidet tamen ,&crrat in tertio,qubd Plmi ' la P fuI ' 

 in eius locum ambrofiamfequenti capite ab ipfo Diofcoride defcriptamfubieccrit , crcdidcntq; deccptus hic ambrofiam, & 



* ° tertium jLrtemifi& genus , unam & eandem effeplantam . C&terum prima duo jlrtemifi&gcnera Hetrufcis frequentiffi- 

 tnafunt , neque in alio interfe diflant , qudm qubd in maiori omnes partes maiores jpetlentttr,in minori ucrb minores : alids 

 facie , & formafimilia conflant ; quinetiam idem fapor , & odor , eademq; facuttas ittrique inefl . Quare equidem ne- 

 fcio , qua ratione dtsclus Brafauolus Ferrarienfis infuofimplicittm examinepro certo crediderit , eam herbam minorem effit 

 jlrtemifiam,qit& in Hetruria officinis Matricaria,& uulgb mulieribus UmareUa uocatur . Sed eb magis uirum bunc alio- 

 qui cetebrem admirarifubit , qubdfcriptis tradiderit duas alias effe Ferrari& jLrtemifia (pecies nuUis prorfus notis diflin- 

 Uas,pr&terqvdmqubdaiteriunustantkmfitramus,alteriuerbpiures. Eius uerba fitbijcere lubet. T^on dubito,in- 

 quit , ut nonnuUifecere , eam qu&apud nos corrupto uocabuto jLrcemife dicitur , acfi jLrtemifia ditlttm fit , ueram Mte- 

 tnifiam effe , qu&foiia abfmthio fimiiia habet , ut Diofcorides inquit , & eius duo genera facit Monoclonon, & Tolyclonon, 

 id efl unum ramum , & plures ramos habentem . Jimbas fpecies Ferrarienfe uulgits nouit, fi apte diflinguere fciret , quo- 



2 o niam & ipfis indifcriminatim utitttr . Quam nos Matricariam , & MareUam uocamus , jLrtctmfi& fpecics efl, iUafcilicet, 

 qu& maii olct . K^ec obflat , qubd Ferraru du&fpccies jLrtemifiA ftntper unum , & plures ramos dtftintl& , quoniam & 

 hac infpecie efl, qu& plures habet ramos . h&c Brafauolus . In qutbusfine uerbis eiits plura , meo iudicio , deprehendun- 

 tur errata . Quorum primum iUudefl , qubd nonfcripfcrit Diofcorides, atteram primigenens Artemifiam multiplici con- Pl»" Brafauo 

 ftare caulc : alteram uerbfimplici tantitm confurgere,ttt Brafauotus fito modo interprctari uidetur . Sed author is duntaxat l ecrata * 

 tradidit(ut etiam Tltnius referf)quod aliqui repcriuntur , qui in mediterraneis unicaulisnomine appeUent tenucm herbu- 

 lam tfimptici caule , & minuto,floribusfcatente lenuibus, fiauo colore . Verum h&c tertio Artcmifis, gcncri afugnantur t 

 non autemfccundo , uelprimo , ut Brafauotus exiftimat . Mtero deinde errore notatur , qttbd affcrat Matricariam ,fiue 

 MarcUam , quam legitimtaa Diofcoridxspartheniumcenfemus,effe graueolentem jirtemifiam . Quandoquidcm minor il- 

 la , qu£ Diofcoridifecundo loco redditur ,grauiter olens , nonquidemfloremprofertin medio litteum , &per ambitum al- 



30 bis fotioiis cinBim MatricarU, uel jimareUxmodo : fedcandidum,paruum,actenuem . Teniushis acccdit error, qubd 

 nonafjcntireuideatur ,duo iUa jtrtemifix genera ,qu& Ferrari&perfnmiia habentur ,ea effe,qu&u Diofcoride primo 

 loco rtpr&fcntatafunt , magnitudine tantitm , ac paruitate dijferentia . Sed cum porrbfeipfum hac in re dt ceptttm depre- 

 hendtflet Brafauolus(ut iegiturinfuo ultimo uoluminc Vcnetijs impreffo ) dum tonga oratione contcndit jtmarcUam ,feu 

 Matricariam inter jLrtemifi&genera reponendam effe , Cotulam uerb fatidam Ferrarienfibus Brufciactdo ttntgb uoc&tam 

 effelegitimumparthenium,adebfeipfum(paceeius dixerim)&fua fcripta confttndit , ut nuUo paclo(dicam liberiquod 

 fentio , alijs tamen iudicandum relinquo)quid is tandem decernat , percipi pofsit . T<[am cum affcrit J.marcl\& ,fiue Ma- 

 tncari&fuccumunciarumquatuorpondcrehauflumutranquebilem,ac pituitam deijcere,aperte" quidem fatetur hanc 

 effe Tarthenium , cuipriuatm eauis inefl . jLttamenpaulb pbfl corumforte" obtitus , argumentis quibitfdam fatis , mea 

 quidcmfententia , leuibus,contrd affeuerat , nil aliud effe Tarthenium , qudmfuum Brufaculum . ByeUius pr&terea quan- R(ieJ j.. ^^ 



40 uts in primis jlrtemifi& gencribus ptani Diofcoridi fubfcribat ; in tertio tamen haUucinatus deprehenditur , qubd tertijge- natio. 

 nerisjlrtemifiam eam effe putet , quamalij Mhanafiam , atij Tanaeetum appeUmt . Siquidem Tanacetum noflrumflo- 

 lonibus compturibits ab una tantttm radice profitit , craffis , aitis , acfirmis :fotijs longis , arnptis , crebris diuifuris dtffe- 

 £lis :floribits litteis , v> cauiium cacumine gregatim emicantibus . Torrb jLrtemifia , qu& tertio adfcribitur generi , te- 

 nuis herbula efi , uno duntaxat caule , ipfoq; minuto confurgens . Hanc eqttidem{ut ingenue* fatear ) batlenus in Italitt 

 non inueni, neque ab attquo inuentam uidi . Quin potius eam inuenttt diffictUimam duxerim . quippe citm tam Diofcori- 

 des , qudm Ttiniusfatis cbfcure , perptexeq; de eafcripferint , & cauiis ,foiiorum\ florum ,feminis , & radicis notasft- 

 lentio inuoluerint ,non modb diffvcitlimum uidetur ;fed uix etiamfieripoffeputauerim,utquis nunquam hanc J.rtemifiam 

 legitimi demonfiret . J^eque tamen in hoc audiendus efl Tlinius , qui(ut fuprd diximus)hanc cffe jLmbrofiamfaisb me- 

 mori& prodidit . I^ampr&terqudm qubd rationi confentaneum non efl , qubd Diofcorides dttobus tam proptnquis capiti- 



,5 o bus unius & eiufdem plant& hiftoriam traUauerit , euidcntiflimum eft , jLmbrofiamfequenti capite defcriptam huius tcr- 



ti&jLrtemifi&defcriptiomhaudquaquam refpondere. Mh&cnon inminori,qudmBrafauolus,& BjtcUius,ucrfantur ^p""^™™ 

 errore Monacbi illi reuerendi , qui Mcfuem commentati funt . quippe qiti & hunc,& iUumfecuti duptici baliucinatione fcri- ror# 

 ftis tradidennt , Matricariam uulgb uocatam omnino effe minorem jLrtemiftam , Tanacetum ucrb eam,qu& imicattlis di- 

 dtur . In horum denique opinionibus , uelpotius erroribus ipje quoque Fuchfitts impiicatur , uir alioqui ingcnio, & crudi- 

 tionepr&clarus ,adebut etiamneminidubitandtmejfe cenfeatinfuisde (iirpium hiftoria commcntarijs,quin Matricarin 

 fit alterum Mtcmifi&gcnus , Tanacetum uerb tertium . qua in re is fortajje fuit , qui malucrit cum alijs errare , qudmfo- 

 lus rec24 fentirc . C&terumfaciii credidere nonnulli diligentiffimifimpiicium medicamentorum inquifitcres,ac etiam Dio- 

 fcoridisftudiofi,quifaninuUiunquam taboripepercerunt,uthancmedicin& partem fupenori &tati obfcuram ncJlr&iUu- 

 ftrem redderent , tertium Mtemifi&genus in Diofcoride afcititium effc. Qubd in huius capitis initio non tria,fed duo tart- 



£ Q titrn effe jLrtemifi& generafcribat Dwfcorides . Qubdpr&terea reptriantur buius atttlorts codtccs antiqttiffimi , in quibus 

 ilkdetertioMtemifi&generenonleguntur.qMniadmodumctiamin noftroex tmprejfis libro , in qucxi caftigationesex 



uctufiorum 



