8 ) o And. Mattliioli Commu 



• '" - uetujlonm exemplarium manufcriptortm Diofcoridis , & Oribetsij collatione excerptas collegimus,quat acceptas refcro 

 Cabrieli Falloppio Mutinetifi medico clariffimo , nunc Tatauij fumma cum omnium laude,& admiratione , corporis buma- 

 ni , & rei medics, materiam profitentt . Cui certi ob eius fingularem in me amorem ac liberalitatem , atque etiam in om- 

 neshumanitatem , me plus deberefcio , qudm autre, aut uerbis rcjpondere pojfim . Cumitaque(ut eo redeam , unde obi- 

 ter digreffusjum)in DiofcoridefujpetJafit tertia jlrtemifia , nil mirum mderi debet ,fi in eius biftoria c&cutiuit Tliniui. 

 TS^equeitem mirandume(l, ft eiusnonmeminerunt Galenus , &Taulus : qui tamenalioqui infimplicium cenfu Diofcori- 

 disfcripta bonafidc referrefolent . ISlpn defunt infuper do&iffimi uiri , & inplantarum biftona dtutius uerfati , qui jlr- 

 temifix. tenuifolu caput Diofcoridi accreuiffe , atque adulterinum effe ccnfeant , boc duUi argumento , qubd cum fuperiore 

 capitedcomnijLrtemifitegenerediJferuijfetDiofcorides, abfurdum quippe effet, qubdfeorfum jLrtemifm genus aliud 

 fubiungeret. jLdduntetiam,qubdhuiusjLrtmifi<e inter fmplicia nufquam meminerint Taulus , Oribafius, & Serapio: ™ 

 qui tamen(utpaulo anti dixi)iUa ex Diofcoride tranfcribunt . Horuitn fentcntiam etfi plane probandam cxiftimem ; cittn 

 tamen uulgati Gr&ci codices hoc loco MtemiftA tenuifolia capttt babeant, iUudque d qutbufdam reddatur , nobis quoque 

 ddijciendum , ciusq; aliquamfaltem mentionem faciendam duxi : prsfertim qubd non defint , qui id jLrtemifa genus inue- 

 niri tradant.Siquidem Kjtellius eft aullor , ipfum in GaUia nafci circa riuulos , aggeresq; , itcm in fiumentaceis agris, atque 

 inibi uulgb diiti Ioannis herbam nominari . Verum cum difficillimttm effeputem , nt hxc planta ab aliquo cognofcatur , & 

 lcgitimi demonftrctur,qubd mllisprorfus notis depingatur , ncfcio equidem quomodo I{uellio uiro alioquifidc digno in hoc 

 quis relli adftipulari debeat , aut meritb poffit . C&teritm uulgaris jLrtemiftapafiim ubiqueprouenihcaulibus pluribus, 

 reclisfcfquicubitalibus , rubentibus , rotundis ,ftriatisq; . Foliagerit abfinthio latiora , pinguiora ,fupina parte candi- 

 caxttia .fed qua in caulefunt longi minora fpettantur . Flores copiofifiimi in caulium ramufculis racematim exeunt, par- 

 ui,pdoft , odorati , albicantesq; e qttibus minutum oriturfemen . Bjdicem babet lignofam , multifidamq; , minimi digi- 2 O 

 iicrafiitudine. Totaplantaodorejpiratbaudingrato. Ideoquenondefunhquiplacentis eam commifceant . Eft&al- 

 tera uno tantim caule conftans,alteri per omnia fimilis,pmterqudm qubd omnibusfuis partibus priori bumilior, tenuiorq; 

 jpeSatur , quam minorem Mtemifiam appcUamus . Vtriufquc recentia folia cum oleo Irino myrrha , & ficubtts trita 

 utiliter mulieribus fupponuntur ad uterinas ajfecliones .-fiquidem & menfes , & fecundas euocant . Earundem radixpo- 

 ta adeb uterumexburgat , ut eneftos quoque partus extrabat . iUinitur cum axungia Strumis , pua circa ceruicem , &gu- 

 lam oriuntur . Quinetiam ad ceruicis dolores efficax efi : atqui ualentius idpmftat,fi cttm belli herba inpratis nafcente 

 tmponatur. Bibitur utiliter foliorum fuccus,aut ipfa herba recens aduerfus epotum opium. jLridorumfoliorufarina trium 

 drachmarum pondere ex uino pota , medicamentum efi optimum ad coxendicum dolorem : jtdaUigatam jLrtermfiam ; (ut 

 quidaputant)qui defert ttiator,negant idem laJfttitdinemfentire.SuJpenJam autemfuper limine domus uenejicas probtbere 



Artcmi^ ui- incantat i om . D „fi m ta ntumgenerumJrtcmifiamfecit,eorumq;uiresreddiditGalenuslib.vi.fimplicimn medica- $0 



te5 cx Gal. mmmm fo uer i is . Duf i ex qliidem £ Jl herba jirtemifia . Vtraque excalfacit , & modice deficcat : & funt , qubd ad 

 calfaUionem attinct , excejfus fecundi : qubd uerb ad reficcationem , aut primi intenfi,autfecundi incipientis . Sunt autem 

 & modice tenuium partium . Itaque ad renum calculos mediocriter commoda funt,& ad fomentationes uteri . Herba, 



Nomiua. quaclen^UGrxcis,JrtemifiaitemLatinis,pariter& Italis dicitur: Germanis , Beyfmf^& Sant lohans gurtel : 

 Hijjxtnis , jLrtemifia : GaUis , Mmoife . 



a>?,o,/«. ambrosia: cap. cxii. 



Mbtofia pufillus ftutex eft , ramofus , trium palmorum altitudine : folijsrut* , circa imum cau- 

 jjem exiguis : cauliculi feminibus, perinde quafi racemulis grauidi,qui nunquam florem pariunr, 

 odoreuinofo,fuaui:radicetenui,fefquipedali. Coronantur ea Cappadoces . Vis eius reprimere s 

 iac repellcre , & illitu adftringere humores , qui in aliquam partera incumbunt . 



A 



40 



Ambrolia: con T7 Tfiplanta,quam hic primojlatim loco appinximus ,genuinamreferat ambrofiam , adeb ut nibil inea defiderari 

 HAcuuo. XLspoJfit ,non dicam tamen alteram , quam anteapro Jlmbrofia oftendimtts , jLmbrofiam , aut plantam illt congene- 

 rem r.on effe, cum & ipfa notisferd omnibtis jLmbrofiam referat . Quamobrem , haud fortajfe aberraret , qui dixerit , al- 

 terammarcmefJe,alteramfcsminam;automninocongenereseffeplantas. lUammifit adme Tatauio Iacobus jLntonius 50 

 Cortufusreiplantariaacerrimus indagator. Hancegomibicomparaui.T^anqHe uariis inlocisfemihiobtulit injficicn- 

 da , pmfcrtimq;fecus mwnia arcis Vipaci(locus enim is diftat a Goritia circiter uiginti miUiapaJfuum)inter dttriffimos la- 

 pides orta . Cui ckm inibi ex tempore obuiamfatlus effem , camq; conjpexiffem , botryos modo , raccmofo femine refer- 

 tam , ftatim inclinauit animus , ut certb ducerem banc effe jlmbrofiam . Ea quanuis a Diofcoride , & Galeno non aliis 

 teprafentetur uiribus , qudm ut reprimere , repeUere , & iUituadftringere ualeat humores , qui in aliquam partem decum- 

 bunt i dixere tamen non poeta, folum,fed plantarum quoquefcriptores non contemnendi,nuUa alia de caufa pr<e[iantiffimam 

 bancplantam d ueteribus jLmbrofiamfuiffe uocatam , qudm qubdfuo in cibis ufu longmos faciat homines , quemadmo- 

 dum ambrofiam illam , qu& Deorum fertur cibus,Deos immortales , perpetuosq; conferuare fabulantur . jlmbrojm me- 

 mmitTliniuslibroxxvi l.cap.i 1 1 i.ubieamijsuerbis depinxit. .tmbrofia uagi nominis eft,& circa alias herbas 

 fiuttuans yfiuticem unum habens denfum , ramofum , tenuem , trium ftripalmorum , tertia parte radice breuiore ,folijs $ 

 rutte circa imum caulem . In ramulisfemm eft uuis dependentibus , odore uinofo , qua de caufa botrys d quibufdam uoca- 

 ' tur, 



