Nomina. 



500 And. Matthioli Comni, 



filicuU , quibus tamcn ipftlts Ceterach folia non undequaque refpondere uidentur . Verum fi ij , quiiu obijciunt, eam uu 

 diffentfiliculam , qu& in montibtts prouenit in itinere , quo Goritia per montes in Carniclam itur ,folijs angttfiioribus , & 

 admodum nirentibus , i]s in pojlerum , quantuni equidem reor i$mnisduhitandi occafio fublata effet . Siquidem fiiicuta 

 h&c folio exit Ceteracbo perqudmfimiii , quanquampaulb ampliore . Tantaq; eflfimilitttda , ut mibi primiim hanc her- 

 baminfpicienti eafermv uifafit ucrumjlfpknum : qu&tamen ejfojfaradice (iatimprb filicula agnofcitur. Tr&fiantifsi- 

 tnum afptmumin Creta nafcitur , ubi repertum fitruuius ajjirmat circa Totereum amncm,qui duas urbes Gnofon,<& 

 Cortynam interlabitur :parte qu& ad CortynamJpeStat , peconbus ftne liene inuentis , qtiia herbam hanc roderent : altem 

 uerbparte , qu& adGnofon efl,lienem habentibus,quia ibi herba illa non appareat . C&terum aureuspuluis , qui in Ajpk- 

 no auerfa folwrum parte inuenitur > drachm&pondere und cum albifuccinifarin& femidrachma , cx fucco portulac& po - '■ 

 tus ,autplantaginis ,gonhorr&ataborantesmirifice iuuat . Herb&autemtotius dccocttm datur utiliter potandum ad 10 - 

 omnes meianchoiicos affeclus , & ad cos prxfertim, qui Gallica lue ajfetlijunt . jljpkni uires pattcis perfirinxit Galenus 



Afpleniuir lib.vi.fimpliciummedicamentorum,fic inquiens. jijplenum tenuiitm quidem partium,non tamcn calida herba ejl. 



ex Gal. Hac utique ratione & lapides fiangit , & lienes liquat . b&c Galenus . C&teTumfunt qui exifiiment Afplemm , & Sco- 



iopendrium Gr&cis non idem ,fed diuerfas omnino plantas repr&fentare , Galeni authoritate freti . Quippe qui libro v.c. 

 XII .fmplicium medicamentorum de his differens , qua obfiru&o lieni conferunt , Scolopendrium ab jljpleno jsgregajfe 

 mantfifie utdeatur , cum inquit. Maiores lienis obflrutliones uehementiora deftderant medicamenta ,nempe capparts 

 cortktm , tamaricis radices ,fcolopendrium, & fcillam , & eam , qu& idipfum nomine repr&fentat afplcnos appeliata. 



c ^r' 1 ' a" '° CUS Hac ctn ^ uer ^ a diffcrentiamfieri apertH declarant . Sed , meo quidem iitdicio , credendum ejjc fufpicor , qubd hoc in loco 

 "" pr&ter Gaknifententiam accrcuerit Scclopendrium , deprauataq; in eo fitfcriptura uel librariorum incuria,uel nimia ali- 



cmusfcioli diligentia : qubd infequentibus libris , in quibus defimplicium omnium , quorum cognitionem habuit ,faculta- 20 

 tibusfigillatim diffcrit Gaknus , nufquam , quod imenerim , Scotopendrij meminerit ,fed tantum jlfpleni , cuius ctiam 

 uiresfutfupra retutimus)fani quampaucis perfirinxit . jLut recTms forte* crediderim,qubd eo in locoper Scoiopendrium, 

 uel per jlfipknum hemionitim intellexerit Galenus , de qua infequenti commentationc dicemus . quandoquidem hemioni- 

 tisfut ipfe Galcnus fcribit lib.ix.cap.i i.de comp.medic.fecundum Locos ,ubiea pbarmacaab jLndromacbo confcripta 

 recenfet . qu& epota (pienkis fiue lienofts opem ferunt)ab aiiquibus ex antiquis jifpkmm , ab aiijs Solopendrium appeila- 

 ta efl . Quare non cffct mirum ,ft loco pr&diUa Gaknus accepiffct afpienumpro hemionuide : pr&fertim qubd h&c herba 

 qttoqiie eam uim fortita efi , qua iienem abfumere potefi . Iliapianta , qu& Gr&cis atmhLuoi>,Latinis quoque jifvlenum,<& 

 Scoiopendrium appeliatur : Mauritanis , Scolofendrion , feu Sculufendrium : officinis , Cetrach : Italis, jtffkno , Scoia- , 

 fendria } & Herba indorata : Hifpanis , D oradiiha : Gailis , Ceteracb . 



HVw7r;r. HEMIONITIS. CAP. CXXXV, 



["Emionitis , quam aliqui fplenion uocant , folium emittit dracunculi, lunatum : radicibus coha?- 

 jjet multis , tenuibus : nunquam flores , neque fcmen, neque caulemgignit . in petrdfis nafcitur, 

 auftcro fapore . Ea ex aceto pota lienem abfumit . 



Hemionicidis §_/ Mlunturprocul dubio(ut in ThyUitidis tommentationefuperius diximus)Leonicenus,Bjtellius,& Manardus : quip- 

 confid. Jl m quiftbi certb perfuaferint , Hemionitida eam effepiantam , qitamfeplafiariorum uulgus Linguam ccruinam,per- 40 



perarnq; Scoiopendriam nominat . Sed quoniam in pr&diBo ioco hos uiros alioqui docliffimos , & Fuchfium pariter eos 

 fecutum trrare euidentifftmis , utputo,argumentis ofiendimus ;idcircofuperuacaneumefJe duximtis hic eadem repetere» 

 pr&fertim qubd neminem futurum fperem , qui ebfe conferre grauetur ,fi cupiat noflras contra uiros tam cekbrcs ratio- 

 ties audire . Torrb non modb iam nobis compertum efi ueram Hcmionitim , qu& d Diofcoridis hifloria nihii prorfus difsi- 

 det , I{om& nafci in quibufdam ruderibus , &dificiorumq; ruinisprope magnum jimphitheatrum , unde quidam rei herbari* 

 fiudioft eam injuos tranjiukrunt hortos ;fed nos quoque hoc anno cam acccpimus ab jiioyfio AngmiXario , qui Hemioniti- 

 disptantam , cuius picluram damus , ad nos Tatauio mifit. Equidem credidimus iamdudum und cum Hermoiao , <gr Rgel- 

 lio teucrium , & bemionitim unam tantitm Tiinio plantam ejfe , deprauatis eius exemptaribus decepti , qu& tib. xxv.cap. 

 v.ita fcripth m habcbant . Inuenit & Tettcer eadem Atate teucrion, quam quidam hemionion uocant . Veruntamen cum 

 poflea traclu tempoasTiinij codex mendis quam plurimis expurgatus admanusejfet, non hemionion kgendum fuiffe com- e$ 

 peri ,fed bermion . Qupfaclum cfi, ut omnino fuerim coaUus in hoc mutarefententiam, contraq; afferere teucrium aTii- 

 nio defcripinm a Diofcoridis teitcrio nullis notis differre . C&terttm intcr bemionium , & afpknum Tlinio nulla interccdit 

 diffcrentia , qubdfcripfentlibro xxvi l.cap.v.jfJpknumJitnt,quibemionionuoca:t. Sedequidem uereor,ne <&ipfe 

 in errore uerfetur . quandoquidem Diofcorides non modb ntriufque hifioriam diuerfis capitibus defcripfit ;fed etiam afpk- 

 mm nufquam , quodfciam , hemionitim appellari ait : tametft contrd Hcmionitim non afplenum, fedfplenion d quibufdam 

 uocari trjdiderit . Sedpofieaqudm Hemionitidis iunata foiia mibi ad memoriam rcuocarunt herbam illam , qu& d cbymi- 

 tls defcnptio fi' s -^vnaria minor ,& ab alijs ob femenracemofum Lunaria botryitis cognominatur , ctim&ipfamiris in medica- 

 & uitis. mentispolka t uiribus , non pr&tereundum duxi, quin bic de ea aliqnid differerem . H&c itaque breuis e(i planta , dodran- 



taltfcre ahitudine . Cauk conftat fimplici , rotundo , lento , acgracdi : i cuius medio inlatus exit ramufculus , cofi& effi- 

 1 gw : cui fotia funt utrinque ftptem annexa , tunata , craffa ,firmaq; . brafiica marina modo . Flores profert in fummi- $ 

 Mc cauiis j oxalidis minoris infiar : femine rufo , rotundo , mmutoq; , m uu& modum racematim ceh&rente . Vis totius 



plante 



