2 6 8 And. Matthioli Comm. 



Holoftij eon- T T Olofiium ttfi d nemine,quod equidemfciam,cognofcatur in Italia;eam tamen platam illi confmikm ejfe crediderim, 



fideratio. J | quam librofecundo in Coronopi mentione d Goritienfibusideb Serpentinam uulgb uocari diximus,qubd mirum in rna 



dumferpentium morfibns opituletur . H&cftquidem herba cfl exiguajiumi procumbens, qu&folijs, cauliculisq; coronopi 



modo exit,guflu adftringentibus : radice tenui,lignofaq; . Vafcitur ipfa quoque in collibus , ac etiamfabulofis locis . Ex 



bisutique qniffiamfacili pojfethancherbulamproholoftiohabere : quanuishoc ego pro certo affirmarenon aufim. l\e- 



Quorundam cen faurHoloftiuminterfymphytigenera. ScdbaUucinanturbauddubii qui credunt eam herbam effc Holoflium quam 



Pilofells de- Tiloseli-Am uocant . Siquidemtametft h&cfrequensnafcaturincoUibUs,facictamendcoronopo&notisomnibusdi- 



lcriptio ,&ui- ji att Hum \ ) )AC p er p e tub decumbit , radiantibus circumquaque folijs , ijsq; oblongis,incanis ubique pilis obdutlis . Cau- 



les quibushnmircpit fuciculi faciemrepr&fentant. Sunt emmflexiles,tenues,teretCs,& ubiquehirfuta canitic fcatentes. 



li dum bumi repmt,radices exfe mittmt,i quibus noueU& propagantur planU . Flores iUifuntaurei,ftipatofoliorum or- *« 



iine ; qui maturefcentes in pappofam lanuginem euolant.-Rgdicibus nititur numerofis,tenuibus , fed humi pertinaciter in- 



b&rentibus . J^afcitur extcnuato,& aridofolo , & pr&fertim in coUibus . ^Amarum lac fe&aplanta mittit . Id quod ex~ 



temantis indicium eflfacultatis . Tota TilofeU&plantauehementer adftringit : quaproptcrbuius rci nonignari paftores 



maxime caucnt , nc ouium gregcsin illispafcuis immorcntur,ubi huiufce plurimum gignitur . Quandoquidcm depafccntes 



oues tanta alui adflritlione afficiuntur,ut mdefacili emoriantur . Hinc didicermt medici , eam mederi dyfcntcricis , & 



uteriprofiuuijs ; quin & uulneraglutinare tamjcilicet exterius,qudm interius iUata,cceliacisq; magno effe auxilio,& bilio- 



fis uomitionibus : crucntis itemfputis , enterocelis , & omnibus in uniutrfumfratluris opemferre ffedpr&cipui caluarite . 



7{on defunt etiam i recentioribus qui eam maximi commendentad locinoris &fflenis affetlusmmpe ad regium morbum, 



incipientem hydropem,& lienis tumores,qubd uifcera h&c roborct . jldditur quoquc utilitcr iu potionibus intrinfecorum 



mlnerum,&in uulnerarijs emplaflris,atquemguentis:fuccuseius nonfolum recentiauulncra glutmat ,fed & ulcera quo- 2C 



que contumacia,phag&denasq;fanat. &pr&fertim oris,&pudendorum. C&terum ut ad Holoflium nofira redeat oratio, 



Holoftij uires wgenuifateor nuUam batlenusplantamje mibi obtuliJfe,qu& magis Holcflium referat,qudm ea,qu& Serpcntina , ut dixi- 



exGal. mus,dGoritienfibusuulgbuocatHr. Holeftium(ut author eft Galenuslibrovil .fimpliciummedicamentorum)dcficcan- * 



di uhn ba bet cum adftritlione : quamobrem ipfum ad rupta potui exhibent . Qupd Gr&ci ihinot, Latini item Holeftium » 

 Nomina. &Holo(lium dicunt:Itali,Holeftio. 



W»\ STOEBE. CAP. XI. 



SToebe uulgaris eft notitia? . Cuius femen , & folia ftringunt. quapropter deco&um dyfentericis 

 infimditut:auribusquoquepurulentisinftiLlarur. IJJita folia oculis ab ictu crucntis profunt,& jc 

 crumpentis fanguinis impetus cohibent. 



Stcebes eonfi- QjzbenDiofcoridistemporeomnibusmlgb cognitamfuiffe,illudmaximoargumentoeft,qubdeam nuUisprorfusno- 



«Jemio. )3to repr&fentauerit . Hinc certi nobis facejfitur negotium,qub minusfcire pojfimus qu&nam fit iUa inter tot plantas, 



cuius nomina , &facultates ignorantur . Tlinius libro XX I . cap.xv. Stceben inter aculeatas herbas retulit ( id quod i 



Theophra(lo lib.v l .cap. i r i i.deplantarum hiftoria mutuatus efl)fic inquiens . Qu&damfunt herba , qu& (pinas info- 



lio habent,& in caide, ut phleos,quod aliqui Staben appeUauerc . Idem libr.xx 1 1 .cap.x I . Stabe , inquit , quam aliqui 



phleon uocantidecotla in uino pr&cipui auribus purulentis medetur : item oculis itlu crutntatis : h&morrhoidi quoque , & 



nterm infufa , h&c Tlinius . Ex quibus equidem uerbisplaniafferere aufim, Tbleon , & Staben eandemplantam ejfe . 



Ilanc in Orcbomtno lacu nafcifcmine placentaceo , & moUi , colore rubido , author eft Theophraftus lib. 1 1 1 1 . cap.x l.de 40 



Matthsi Syl- plantarum bifloria. HincitaqueMattb&iSyluaticierrormanifeftideprchenditur,quiinfuifpandetlisStceben eamher 



- ' baminterpretatur,quamuulgi4sScabiofamnominat.cuius,quodfciam,necGr&ci,necMauritani meminerunt . Quanquam 



non defiint,qm Scabiofam eam effe contendant,qu& ab Aetio uocatur Tfora : quam tamen is nomine tantum expre(fit,nul- 



laadieiiadefcriptione,exquaaliquidcerticonftituipo(fit. C&terumScabiofamuocatam non cffeStceben manifeflo de- 



monftrant ,qu&ftatimex eius defcriptione fequeuturnot&. Scabiofattaque duashabet (peties , nempe Maiorem, &mi- 



norem,cuius plurimus eft ufus . Crefcit h&cfolijs circa radicem per ambitum laciniatis , humi accubantibus , fubalbicantir 



busquc&fubhirfutis: uerum,qu& in caule funt , frequentioribus , tenuioribusque incifuris diuiduntur : caulemmit- 



tittenuem , retlum, tercttmque, in quo rami orimtur . flores habet foliofos , c&rulei coloris,autpaUidos,quitra- 



&u temporis deflorefcentes , capitulum relinquunt fubuiride , rotundis oceUis refertum , colore pauomm pennas 



Seabiofe men imnati te,tantofaninatur&artificio ,nt diligenter rem intuentesinadmirationemtrahat. l\adix eft iUi palmans , ac 5« 



tio,& ukcs. flbrofafubcandicansque : C&terum quam maiorem nos Scabiofam uocamus , primo flatim exortu folia profert longa , 



miUisinambttulacinijs, atqui ,qu&bis fuccedunt phuminoris mododifjccla cernuntur , qu& uerbincaule , & ramis 



funt ; minora habentur,& magis laciniata.Caules gerit &(latefefquicubitales,teretes, flriatos,mcanosq;,qui circa cacnmen 



fuos fundunt ramos ,in quorum faftigijs capitula onunturin acutum definentia ,compat~iili fquamarum ordine contecla 



cyani modo,i quibusfloresprodeuntferi etiam fimiles fed rufefcentes . Hos denique fequitur fiemen paruum, &fubnigrum, 



lychnidis coronari& fimile . }{adice nititur pollicari crafiitudine etf&pe maiore , brachiataq;,faporefubdulci , paftinacm 



proximo . I^afcitur inter fruges,& in campis non cultis,argiUofopr&fcrtimfolo . Qua quidem not& maxmi arguuntma- 



gnaminter Scabiofam, & Stabenintercedere differcntiam . Siquidem Stcebe foliafert aculeata ,& in lacubus,ftagnis, 



paludibus,alijsq; locis aquofis nafcitur . Vnde jlriflophanes comicus recli in comadia ranas interfe loquentes adducit, 



qu& admoduml&tabantur,qubitotam confumpftffent dieminter cyperum & phleumfaltantes . C&terum utde Scabiofe £ 



quoque uiribus agamus ,Jciendum eft , qv.bd utraque excalfacit, extemat & abftergit . Ideoq; pr&ftant ad expediendos 



tutmones 





