ii/ 3 



And. Matthioli Comm. 



Vtmm nonpoffum non mirarifiupidum euiufdam blateronit ingenhm,qui Vergilif Mnellum eam plantan? effe ccnfet,qua. 

 onmibusinconfcffo efi effe cbetidoniumminns . Itaenimfiepefit,utquialios fitggilkrefitagunt,ijpr<einiiidU adebc^ 

 ■ cutiant , ut nonfolum in tenebris oberrent,fed ex cordes quoquefiant . Vergilius enim Mnciiiflorem defcripturus inquit. 

 Eft etiamflos in pratis , cui nomen MneUo Fecire agricol<e.& deindefubiunxit.Mreus ipfe ,fed infoliis,qu<e plurima cir- 

 cum. FundunturuioUfublucetpurpuranigra. Defolijsintelligensipftus floris ,qu<eipfnm ambiunt , qu<eq; coloreni- 

 gram imitantur uiolam & retli quidem ,fublucet inquit Vergiliuspurpura , qitbd color ilie purpureus , qui in iilis fbetla- 

 turfoliolis , non ita fflendidus fit , ut in ipfa cernitur uiola ,fed longi ditutior . quofitut is omnino mcutiat , qui de plan- 

 U ipfiusfolijs Vergitium inteUexiffe cenjeat . Sedpurpureus color in cketidomjmiwrisftore omnino deftderatur . Tr<e- 

 tereacbetidcniumminusbumiperpetubrepit,necfeunquam inaltum extollit. Mquiaiiter quidemfehabet Mnellus . 

 K[anque is , uno ingentem totiit de cefpitefyiuam . Mde quod cbelidonium illud Verno tantitm tcmpore prouenit ,&de- I 

 ferit . MneUi uerbflos Vergilio , infine <efiatis , autfub Mtumniprincipium apparet : cum dicat . tonfis in uatlibus il- 

 lum Taftores &curua legunt prope flumina MeUte . IdeftleguntTaftoresMneUifloreminualiibus&pratisiam fat- 

 ce detonfis . Jtaque fit ttt iam ex Medico fiam Vergilij interpres . Efi itaq; Mnelius \herba ; qu<e caules ab radice mittit 

 retJos ,folidos , ac lignofos , colorefufco lutefcente . E quibus circa cacumen ramuli orimtur , in quorum fummitatc flo- 

 res ffetlantur infieM modim radiantcs, tit in Mthcmide , aut BeUi,fed in medio tutei , comantibus circunquaque folio- 

 lis diiuta purpura nitentibus . Foiiaprofert oblonga , acuminata oliu<efigura , minora tamen , afpcra, birfuta,nigrican- 

 tia ifubamarofapore . Qu<e autem cauitm circumueftiunt , tonge minora fpeclantur . Ftadicem habct multifidam , odo- 

 re non ingrato , & caryopbyUorum quid refipiens . Floret in principio Mtumni, aut in aftatis calce , Migufto, &Se- 

 Afteris Attici ptembri .Florestandemflaccefcunt,&inpappos diffdiunt .-femineparuo ,oblongo . intubo baud tonge abfimiii . jlfie- 

 uiresexGal. ris Mticirecensherba(ut Crateuastradit)cumaxungixfeniotufarahioficanismorfibus utiliter imponitur. Turgentia 2< 

 gutturadifcutit ,& incenfaferpentesfugat . Huius meminit Galenusiibrovi.fimplicium medicamentorum , ubi eius 

 ttires retulit his uerbis . jifter Mticus , alij bubonium uocant , non ob id tantum qubd illitum ,fed etiam qubdfufpenfum ' 

 bubonasfanare creditur . Habetquiddam etiam digerens , habet uerb non minimi & refiigeransquiddam, ac reprimens, 

 adeb ut mifi&fitfacultatis , uti rofa : ucrum id non adftringit . hatlenus Galenus . Sed quoniam Mtica ftelia mihi in men- 

 tem redegit SteUariam reeentioribus uutgb uocatam , ciim & ipfa uiribus non uulgaribus ftt pradita , eam minimi ftien- 

 tiodiffimulandamduximus . Eftigitur Stellaiua, quamaiijTedemleonis,alij Mchimillamuocant,planta,qu& 

 utplurimitm in montibus prouenit , prcefcrtim inpratis ,fotifs malu<efermefemilibus,durioribus tamen,& crijpioribus,an- 

 guiis otlo diftintlis , prominentioribus , &per ambitumferratis , adeb ut tatius apertafielLe formam referant . Caulis ei 

 tenuis ,femicubitalis , d quo plures exeunt rarnuli , in quorumfummoflores emicant fubpallidi , tenues , fleliartm cffigie. 

 ^adicenititur,qu<ecrafitudinedigitum<equat,&longitudinepatmumexcedit. Erumpith<ec Maio rnenfe , lunio uerb j< 

 fioret . Efficax efi potafanandis non fotitm internis uifcerum uulneribus ,fed &finuofis ulceribus : quinetiam extrinfeca 

 uulneraglutinat . Expetitur Germanis chirurgicis , mirisq; laudibus ceiebratur : qttippe qui eamfelicifucceffu uuinera- 

 rijs potionibus admifceant . Mid<e puluis infui ipftus decoclo , aut cum aqua eius ftiUatitia fumptus , enterocetis rnede- 

 tur. Datur idem puluisex uino , aut iure cochlearis menfura , quindccim aut uiginti diebus, mutieribus , quibus adem- 

 ptafit concipiendifhcultas d nimia uteri humiditate , qua inietlum femen contineri probibet . StiUatitia eius aqua epota, 

 tumetiaminuuluamindita,albamulierum profiuuia mirifici fiftit : adeb ut eius quoque diutina inietlione ccrrupt<eab 

 incorruptis uix digncfci poffint , reftriUis mirum in modumfcemincis locis : quod tum celerius , tum efficacius pneftatur,fi 

 ineiusdecotloinfideant. Quin&laxasprocidentesq;mulierummammas contrahit , & duras folidasq; efficit,filintea 

 ineiusdecotfo,autftiUatitiaaquaintintla mammis fiepius imponantur , diutiusj: importentur ,pmfertim hypocifiide, 

 equifeto ,fiypteria ,ficcisq; rofis admiftis . Tlanta, qu<e Gmcis £s »> eLmKos Latinis item After atticus nominatur : Ma- 

 btbus , Afiaraticon : italis , M^er attico : Germanis , Stern Kraut : GaUis , jLffergoutte mineur . 



Stellarix hifio 

 ria,& wircs. 



Nomim. 



4 o 



1'aoTUpev . 



ISOPYRVM. 



CAP. CXVI. 



ISopyron aliqui phafiolon ob fimilitudinem uocant,quoniam foIium,quodeft anifb fimile,in 

 pampinos torquetur : capitula funt in fummo caule , tcnuia , plena feminis , melanthij guftum imi- 

 tantis . Contra tutfim , & caetera peftoris uitia , femen ex aqua mulfa bibitur : hepaticis,& fanguinem 

 cxcreantibus utile . 



Haftenus 



