In Lib. quartum Diofcoridis. 1 1 8 > 



fenmcdodrantalibusfoliofis^. Mde qubd Cham&cifft flores uioU alb* fimiksfacit Diofcorides,ac etiam candidiores. 

 Sed terreflru hcderaflorem profert pufiUum,in catidido purpurafcentem . Quibus utique rationibus ducor,ut putem,hanc 

 herbam non effe Cham<eciffum,qubd notisinterfeplurimumpugnare deprehendantur . T His etiam accedit,qubdCham*cif- 

 fos(f!Tliniocredimuslib.xxi I II. cap.xv.)fpicataefttriticimodo :&cumfloret,exiflimaripotefl alba uiola . FyeUius 

 hanan GaUianafctfcribit . Sed eamaiiam ejje d cbam&ciffo hicrepr&fentatoperjpicuumefl : ea enim,qu&Tlmiusrefert, 

 a Dtofconde dijfentiunt , quem nuUamfpicarum mentionemfeciffe conflat . Equidem,ut ingenui fatear , nuUam hatienus in chamxcffi ui 

 1 ialia ueroam compen , quam leghimum ejfe cham&ciflum aufim affirmarc . De mribus Cham&cifii breuiter dijferuit Ga ™ « Gal. 

 lenut libro v 1 1 1 . fimplicium medicamentorum , ubific inquit . Cham&ciffiflos , cum fit admodum amarus,iecur obflr, 

 tlione liberat . S""* "* — •' ;r -'~ 

 fus nuncupatur . 



moneliberat. Sunt&quiifchiadicisipfumexhibeant. Hxc pUnta ut Gr*cisx*tuuxim f , ita etiam Latinis Cham&cif- Nomina ' 



Xw.:ukvJk*. CHAMAELEVCE. CAP. CXXlI. 



CHamaelcucc lumborum dolorlbus propitia eft. herbauirens,incuruis folijs furcuIisque:flo- 

 rerolaceo . 



Mi qudmpaucisChamdeuceshifloriamperflrinxit Diofcorides . quare difficiUimi quidem decerni potefl, qmnam c ^g mxkuce8 

 !i» uniucrfoplantarumgenere Chamdeucen referat . C&tcrum hicfilentio non difiimulandumputo , qubd non defunt 

 codices(ut Marcellus & J\ueUius Diofcoridis interprctes aiunt) in quibus non ^<uU'kh , fed ^awaaKw legitur . Mte- 

 20 ramquidamletlionemnosquoquemagisprobamus,tumqubdinnotbis Diofcoridis nomenclaturis Chamdeucenil aliud 

 fitqudmtuflilago,quemadmodim&apudTlinium Ubro xxilll.cap.xv.ubieam Farranumfiue Farfugium uocari 

 tradit : tum etiam qubd eodem loco Tlinius idemferefcripferit de cham&peuce , quod de chamdeuce in hoc capite fcriptum 

 reperitur. Quodhauddubiioftendit,huiuscapitisinitiomendumfubeffe. Etcertifacdisaclubricuspotuit effe libra- 

 riorum lapfus,ut quiunius tantum iiter& mutationex^m^w , pro y^au-Ti^mfcripferint . Torrb Tliniuscham&peucen 

 folifs laricis fimikm reddidit . mihi tamen ea uidetur potiuspiceafolijs ajfimilanda ,fi in compofito planU nomine uolu- chamrieuces 

 mus retli pofterioris uocis figniflcatum fpeclare : nam picea mv\» , larix uerb **>/£ itcm Gr&ci dicttur . Chamdeuce,ut ^es ex Gal. 

 author efl Galenus lib. v 1 1 1 .fimplicium medicamentorum , calida efl facultatis tertio quodammodo ordine ,ficc& pri- Nomina - 

 mo . Ea Gr&ci x*hcukA'xu , Latini item Chamdeuce , & Chamtpeuce uocatur . 



5° hody^n. BVGLOSSVM, LINGVA BVBVLA. CAP. CXXIII. 



BVgloffum nafcitur in campeftribus,& fabulofis . lulio menfe colligitur . Aiunt eam,qua? tres thyr- rew, iK^ 



fos emittit,cum femine,& radice tritam , potamque contra teitianos horrores prodeffe.-quae qua- ^f^ ^\ f*£ 



tuor,adquartanos:eainuino decoquitur. Herbam abfceffibus utilemeifeuolunt. Verbafcofimi- {plJLTscCpC 



le eft,folium in terra fparfum,nigrius a ,afperum,bubulas imitans linguas . Quod in uinum deie&um, nofum > & mi - 

 animi uoluptates auget . 



QVi diligenter Bugloffi hiftoriam expendunt,omnes herbam Borraginem uulgb nocatamfm hortis,alijsq; locis nafcen B ]offi confi . 

 tem , potius kgitimum ejfe Bugloffum cenfent , qudm iUam , quce Buglojfa uulgb nominatur , cuius in officinis com- deratio. 



4° munis efl ufus . Quprum equidem iudicio non dubitauerim fubfcribere .fiquidem Borrago diblafolijs efl in uniuerfum uer- 

 bafco fimilibus , nigrioribus tamen,& afperioribus : quibus etiam hetc fymphytum alterum amulatur, quodfolia buglof- 

 fo proxima ferre fuperius prodidit Diofcorides . Mdepr&terea,qubdfoliaBorraginisinterram procumbunt , & bubu- 

 las linguas tum forma,tum ajpcritate imitantur . Contrd quee Bugloffi nomenfibifalsb uendicauit,folia habet longa,echio 

 fimilia , nan ufqueadeb lata, ut bubulas referant linguas , minusq; humi depreffa , qu& potius $ totoferme cejpite furfum 

 afpiciunt , nec aliqua exparte uerbafcum, aut fymphytum alterum reprtsfentant . 3\(p» ob id tamen negare auferim, quin 

 uulgare Bugloffum in campeflribus nafcens , ijfdem cum Borragine poUeat uiribus : quandoquidem eadem utriufque afperi- 

 tas, idemq;faporgufluimanifeftumpr£,bent eiufdem facultatis indicium . Mquefacie non multum dijfidere ea inuenias, 

 fi illud genus flpcbles , quod hodie in hortis feritur ex Hifpanijs aUatum : hoc enim etfi uerbafcum adeb adamuflim non repr& 

 fcntet , quemadmodum Borrago ;foliorum tamen effigie bubulas linguas maxime imitatur . Sed quoquomodo h&cfe res 



5 O habeat , concedamfacili Borraginem , & uulgarem Bugloffam &ffecie , &forma interfe differre : attamen crediderim 

 alteramadalteriusuiresproximi accedere , & fi non e&dem utrifque ,fimiUimas tamen ineffe . C&terum non defunt, 

 qui his rationibiisnegkclis afferantuulgare Bugloffum Echij omnino genuseJfcqubdiUudomnibusnotis referre putent. 

 Mj uerbfunt , qui idem Bugloffum Cirfium exillimant . Verum nos aliud d uulgari Buglojfo & cchium , & Cirfium efje 

 cenfemus , ut abundC-fuis locis docuimus . Qubdinfuper Borrago facili fit kgitimum Buglojfitm , Micenwi. teftimonio ^j^Jj^^ 

 comprobaripoteft , qui libro 1 1 . fui canonis ita fcribit . Lingua bouis eft herba lata , habens foltaficut almaru , & ad 

 tatfum ajpera , & rami eius ajperis ,ficut pedes locuflarum . Qportet autem , ut illa adminiftretur , qu<z e[i in Corafceni, 

 craffa habensfolia ,fuper quorumfaciemfuntpmtla , qua funt radices fpinarum , & pilorum exeuntium ab ea . Quibus 

 nolis adeb euidenter noflram Borraginem expreffit Micenna,ut nemo non intelligat , hanc effe Linguam bubulam . Eam 

 prater morem dejlripfit Auicenna , qubdfuo quoque tempore non deeffent,qm ucri Bugloffi loco aliam quandam fubflitue- 



6o rent plantam , ut aperti eius uerba declarant , dumfubdit . Qu£ autern in hac terra reperitur,& qua utuntur medici, 

 plmmum citts eft genus almaru , & non efl lingua bouis , & neque confert , v.t imamentum iUius efl . hatlenus Micenna. 



HU 



