10 



In Lib . quar tum Diofcoridis . 1229 



conterendocogiturinpaftillos . Suntquiad hauriendam protinus fucci abundantiam,cribratos cine 

 res humi infpargant, & medium cauantes, triplicacum Iintcum obtendant, per quod elaterium cum 

 fua humiditate diffundunt , fkcatumque in pila , ut di&um eft , conterunt . Aliqui pro dulci aqua ma 

 rinam perfundentcs, ita eluunt . Alij in nouilTima Iotione mulfam aquam refpergunt. Elaterium opti- 

 mum effc conftat , la:ue, non ponderofum , cum candore Ieniter hume&um,guftu amariilimum, quod 

 que luccrnarum luminibus obie&um, facile flagret . Porraceum tamen fcabrumque,fi turbidum fpe- 

 fftetur , atque erui cinerisque plenum fit , graue & uitiofum effe foiet . Nec defunt,qui eucumis fucco 

 amylum immifceant, ut candorem ipfum,& kuitatem imitentur . A birhatu ad decennium deicdio- 

 nibus utilecft. Intcgermodusoboluseft,minimusfeir.iobolus,puerischalciduo,fjquidem copio 

 frus,pcriculum adfert . Bilem,ac pituitam utrauis parte extrahit . optima fufpiriofis eft purgatio. quod 

 fi in animo fit deie&ionem moliri , adie&o falis duplo , & ftibij quod colorarc fufficiat , ex aqua , erui 

 magnitudine catapotia dato , poftea cyatus unus aqux tepida? forbeatur . Ad citandas ramen uomi- 

 tiones aqua diluens elaterium , fubiecras Imgiut- partes penitiflimepenna obliniro . quodfi quifquam 

 difficiliuseuomat,oleo,autunguentoirinorcfbluito : fbmnum inhibeto . Porrohis,qui eximie ua- 

 cuantur,continue uinum , & oleum dare conuenit : etenim uomendo reftituuntur . Quod li uomitio- 

 nes non finiantur , aqua frigida , poIenta,pofca>poma,& quce ftomachum denfando corroborant,offe- 

 renda funt. Cietelaterium mcnfes , & partus enecat , inpeflb fubditum . morbo regio medetur,cum 

 la&e naribus infufum , & diuturnis capitis doloribus liberat . efficaciflime anginis illinitur, cum uete- 

 rc olco,melle,aut fcllc taurino . 

 20 



SYlueflris Cucumisfrequens in HetYUYia prouenit , pr^fertim agro nofiro SenenfiinoppidoYumplateis,&fecusmo;- Cucumens f y l 

 nia, <& femitas . Exeiusfruclibusfnccumexprimuntofficin£,atque Elaterium uocatum parant . Viticulas humi ucfttis confid. 

 fv.niit bicubitaies , ac adtb a/peras , ut contYetlantcs pungeYe uideantur » Folia iUifitnt fatiuo cucumeyi ftmilia ,fed ru- 

 diora,birfntiora , ajpeYWYaq; , & auerfapartc fubatbicantia , numerofts intercurfantibus uenarum lineamentis , longis , 

 t raffis, ajperisq;pediculis nitentia . Flores ex alarura cauitatibus in toto caule prodeunt aurei; fteUaru?nfigura,fatiui cu- 

 cumeris modo,retrb extuberantefYutlu , qui tandem autlns, & tongitsfatlusgtandis magnitudinem fuperat ; aut dacly- 

 los mquat . Is hifpidus eft , & quafi aculeis horrefcit , qui menfe ^iuguflo maturus faclus , candicat , & fponte , aut le- 

 uius impulfus non fine impetu a pediculo disiungitur, & tormenti inflar , nigrum,maturumq;femen in legentes eiaculatuY, 

 quafi iniuria pYOpulfator . P^adice nitituY dodrantali,& quandoque longioYe,brachiati CYa(fitudine , candida,plena ,fuc- 

 3° cofa,& infigniteY amara , quemadmodum planta tota . l^afcituY locis incultis , in fabuletis , ac YudeYibiis . Ojfcina e£ 

 fiuclunm fucco Elatmum parant. Valerius CoYdusnupeYeditusdGefneYoGalenumYepYehendit,qubddixeritinlib. 

 de ftmp.med.facult.femina agYeflis cucumeYit omnino effe amava.fedpace moYtui CoYdi dixerim ,falsb Galenii impugnat, 

 cum nuJquam(quod uideYim tegeYimq;)id fcripferit Galenus . Is emm libYo quaYto de ftmp.medicamentorumfacult.cap. 

 vli. qu£dam cacumerum femina amara effe dicit,quemadmodum & amygdala ,fcd non explicduit, an in agrcfii cucume- 

 re uel infyluefiri id quandoque vepeviatuY : quanqua m conietluYa quadam affirmaYi poffn , defatiui cucumcYis tantumfe- 

 mine Galenum effe locutum , utpote qui legentes admonere uoiuit , huiufcemodi feminum nucleos qui natura dulcesfunt, 

 quandoque etiam amaYefceYe,foli,in quofeYmtUY,uitio . Caterum de Elaterio differens Theophraflus lib. l x.cap.x 1 1 1 1 . 

 de hifloriaplantarum , itafcribit . Sed omnium medicamentOYum diuturniffimum ElateYium eft , optimumq; quod uetu- 

 fiifiimum.Itaque medicus quidam,uiY haud infolens,neque mendax , elaterium ducentorum annorum, urrtute miYabilifer- 

 40 uaYe apudfe vetulit , eo a quodam muneve donatus. Caufa,ob quam tam longo fevuari tempove pofiit , humoris copia efl: 

 quamobYem uel cum pY^cideyint , in cineYcbumidum ponunt , & tamen ne ita quidemficcaripotefl , fed ufque ad quinqua- 

 gefimum annum lucemis admotum lumen extinguit . H£c igitur uis peculiaris ifti tribuitur . haBenus Theophraflus . ji 

 auo maxime diffentiYe uidetur Diofcorides : quippe qui Elaterium dixerit a bimatu ad decennium deieclionibus utile effe. 

 Theophrafius ueYo,idem ducentis annis miYabili uirtute feruatum effe ait.Qmn et in eo difcordare deprehenduntur , qubd 

 alter tradiderit tantum bumoris in fe continere Elaterium,ut ufque ad quinquagefimum annum lucernis admotum lumen 

 extinguat . jLlteY ucyo pYobatiffimum illud effe Elaterium , quod luceYnaYnm luminibus obiet7um,facite flagret . Theo- 

 firrafto fubfcvibit Tlinius lib.w.cap. I . ubific inquit . ElateYium ufque ad quinquagcfimum annumluccYnaYum lumina 

 extinguit . Hoc enim ueYi experimcntum efl,fi admotum prius qudm extinguat,fcintiilaYefurfum ac deoYfum cogat. h£c 

 Tlinius TheophYaflumfecutus . C£teYttm hac in Yefacili cYedideYim, DiofcoYidis codiccm hoc in loco omnino depYauatum 

 50 effe. QuippepY£teYTheophYafli,&Tlinijfententiam,cibnomnehumidum,quodpinguenonfit,ignisflammam protinus 

 extinguat , nuUiprofeclb dubium eft,quin Elaterium , in quo humiditas aquea multum exuperat , potiusflammam extin- 

 guat , qudmflagYet : nanque ftamm& admotum , excitato in humido d caloYeflatu,lumen extinguit . id quod nobis aliquan 

 io expcrimento compertum efl . Elaterij uires defcvipftt Mefues inteffua deijcientia medicamenta, ubi m huncfenfum in- E , atei . ;i uires 

 quit . CucumisfylueflYis , ftue afininus abvadit , & uafoYum ofcula aperit : proinde & inteftinorum mmina excitat , & cx Mefue. 

 alia adfeYt nocumenta . Sed tolli hac omnia pofjimt ,fi addatUY aut bdeUium aut tragacanth* lacYyma , aut aqua mulfa 

 cumfalis modico,autfi ex latfe bibatUY . I\oboYatuY elateri\ uis,additofoftnij falis momento , aut odoratopulneYcquem 

 cfficiti£fpecies elephanginas uocanf.ijs enim admiflum felicius quoque operatur. Turgat,ut quidamferunt,Jcammoni) mo 

 do . M re uera magis pituitam deijcit,qudm bilem : quanuis & hanc quandoqne detrahat, pr^fenim ciim deieBmn pa - 

 ratapromptaq-Jefe ojfert . Miriftce pr£ter imc fanguims ferum expurgal , ab uspotijfimum partibus ducens , d quibns 

 6q agre* decumbentes humores detralu folent : quamobrem articulornm dolore uexatis opem non modtcam prxftat . l\adix 

 tn aqua elixaM*>& olcofnbaila cum abftntbio , diuturnam hemicraniamjanat ftncipm , & loco dotenti ilhta , ft tamen 

 1 Lltil 3 prius 



