1258 And Matthioli comm. 



bus tamen nec mcleorum , nec putammum nUamfieri mcntionem . Verum etfi ambigendi non defuerit occafio, pnefcriim 

 ex Tbeopbrafii tcJiimonio,qui putaminibus uti iingitentarios tradidit ; aderat tamcn grauijfimus author Galenus , qtsi rcm 

 banc abundc enucleauit,cum confi.intcr ajjcucret , Balaninum olcum ungncntarijs ex camc nucleorum , non ex putamini- 

 busexprimi. Idquodetiamfacileex Diojcoride colligipotefi,citmdicatconfimilimodofieri balaninum & amygdali- 

 num. quodautcm boc ex amygdalarum nucleis fiat,nemo efi qiii dubitet . H£cfane nobis non leuem faciuntfujpicionem, 

 qubdaut eo in loco Tbeopbrafii exemplaria ftnt deprauata,aut minus integri, & ueraces fuerint autborcs , d quibusjor- 

 laffis unguentaru glandis hifioriam accepit . His porrb accedit huius olei commums ufus, & eiu s parandi ratio . Stqui- 

 demBalaninumoleumplurimifaciunttmguentarij,non qnbd aliquaodoris prcefiantia commcndetur(inodorum etenim 

 efljfed qubdnunquam uetufiate rancorem contrabat . Idfaiicet qitod e nucleorum medulla , non autem ex putaminibns 

 conficiunt . l^am rancorts expers cumfit,omniumaptif}imum babcturad odoratijjima unguenta(mifturas uocant) tem- 1° 

 feranda,qu£ ex mofcbo,^ibetto,& ambaro,i\linendis cbirothecis,& altjs , quorum in deiicijs , & lafciuia omnis efi ufus & 

 gratia ,parantur . Qmnioquidemfi b&c alio quouis oleo liquejcerent in unguentum , contratlo inde non multo pbft tem- 

 pore rancore{&tate emm omne oleumpr&ter Balaninum rancefcit )non modb uniuerjam odoris Juauitatem exuerent ;fed 

 etiamputida,fcetidaq; euaderent . Quo utique experimento apcrtijjimi! dignofcitur,an oleum illud Balaninumfuerit,quod 

 Glsndisungue ex unguentari£glandisnudeisfierifolet. C£terum de uiribus Ben bxc fubiunxit Mefues. Maioris,inquit,gencris fi-u 

 taria: uires ex ftus incidit , ab(iergit,attenuat,expurgat,& aperit : Jed uentriculum fubuertit,& uifcera perturbat , ob excremcntitiam, 

 acremq; humiditatem,quampo(ftdet . Minoris autem uis iongi, uehementior,& magis pcriculofa-.nanque adeb pcrturbat, 

 agitatq; humords,ut fiepius anirnx deliquium faciat,& frtgidosfudores concitet . Troinde non in alios ujus is admittendus 

 cfi y qudm in unguenta , & cataplafmata . Maioris noxa demitur,cum igne torrejcit : fiquidem ignis calore exnperantem 

 deperdit humiditatem , qu£ uomttionem mouet , fitq; medicamentum tantiim deietlorium . Decoquitur etiam cum anifi, 2 o 

 &fceniculifemine : quoniam hoc modoprior noxa comgitur . Tam in potu , qudm aliter fumptus lentam , crajfamq; pi- 

 tuitam uomitu,& deieclione purgat . Ideoq; aptifiimum medicamentum efl coli cruciatibus non modb bauftus , fed etiam 

 clyfieribus infufus ,pmjertim ubi d flatu,& pituita ortum babuerint . Fit etidmnum ex contritis ipftus nucleis , polenta. 

 & melle admifiis , caiaplafma adfirumas^durosq; tumores admodum utde , & ad neruorum morbos d fiigiditate excita- 

 tos, addito tantiim melle . quo fit , ut eonuulfis,refolutis , & contraclis opemferat non obfcuram . Tollet pr&terea ad ie- 

 cinoris,& lienis infarclus duritiesq;,fiaddita lupinorumfarina , & nardo emplafiri modoimponatur . Tsfucleorum olenm 

 Glandis aneue ut ^ nemm chatrices attenuat , & delet : item lentigines,aliasq\cutisjxditates emendat . jluribus infufus non modb do- 

 tariae uires ex Iwibus leuamentum pr&flat ;fed&furditatem,&tinnitumcurat . Glandis unguentar't£ uires memorix, prodidit Gale- 

 Gal. nus libro v I .fimplicium medicamentorum , his uerbis . Balanus myrepfice , hoc eft ,glans unguentaria , adfertur ex bar 



baricaregione. Vtunturunguentari]carniseiusfucco,qu\Jacukatecalidusefl. l\eiiquU aufem,undc exprejfus eflfuc- 30 

 cus terreftres fcilicet , & dur<£,uincentembabentqualitatem amaram. Sed& admiftaeft qu&dam adfiriclio. Troinde 

 extergentem ftmul ,& incidentem, contrahentemq; , & ftipantem ejjcciumpojfidcnt. Itaque adionthos,lentigines t 

 ephelin,&pruritum,deinde&adpforam,& lepram conueniunt . Verum enimuero & lienes liquantjecurq; indurefcens. 

 Qubd fiquis carncmeius drachm&pondere cum melicrato bibat , medicamen experietur uomitorium . Sape etiamperin- 

 fernam aluum largiter fubducit . Itaque cum hoc medicamento utimur , ad uifcerum expurgationem , & maximi iecino- 

 ris , lienisq; , ex oxycrato ipfum exhibere confueuimus . Gaudet uerb uel maxime alioqui aceto ad extrinfecas acliones . 

 jideb eirim efficax cjftcitur , ut & pforas,& lepras extergeat , & mttltb etiam magis qu& htsfunt minora , lentiginem, ui 

 tiliginem , ionthos , ephelin,exanthemata,achoras , tum ulcerofa , & qua crafli Junt Jttcci omnia . Sed & cicatricibus de- 

 corem adjert . Torrb qitbd ciim illinenda efl licni,pr<e(let admiflam ejfe Jarinarum quampiam exiccantium , cuiufmodi eft 

 erui,aclolijfarina,idiampotius ad componendorum medicaminum traclationem,haudquaquam adprafensinftitutum 40 

 pertinet:Jed & inparatufacilibus ipfum dicetur . Verum inprsfcnsfujficitabftergentem , & incidentem cum adfiriclio 

 nequapiampropofiti medicaminis dixijfe facultatem,ac fic ad aliud tranjgrcdi . Cortex tamen eius admodnm adflringit: 

 itaque eo pojfit quisad ea uti , ad qu& ualida ujus eft adjiriclione . baclenus Galenus . Sed quoniam Balanus myrepftca 

 Mauritanorum Myrobalana nobisad memoriam reuocauit, quorum ijdem quinque faciunt genera,cum ea in medicamentn 

 fi-equenter , & commodi ueniant , nec eorum,quod ex tet,memiuerint ueteres Graci ; ideo nunc de ijs nobis dijferendum eft: 

 Myrobakno- ne q Ue tri \ m y eonm ujumfilentio erant difsimulanda . Sunt itaque,ut diximus , Myrobalanorvm genera quinque: 

 nempe Flaua,Cbepula , Indicaftue nigra , Empelica,Bcllerica : qu& omniajacie interje diftant,ut etiam uiribus . Quamob 

 rem omnino cenjendum ejfe putauerim, ea d dtuerfis produciarboribus . quanquam non dcfint, qui ajfirment ,fiaua fimul, 

 & chepula ex una & eadem arbore najci , exifi.imantesfi.aua decerpi ab arboreimmatura , chepula tterb cian ultimam ade 

 ptafuerint maturitatem . Verum cum horum Jrutluum ortus , & arbores nosprorfus lateant,non eft qubd illorum Jcnten- e Q 

 tiam probare,aut refellere aufim . Flauorum, cbepulorum , atquc Indicorum arborum imagines excttdi curauit jLndreas 

 Marinus infuis in Mefncm annotaUonibus,Jcd eas non libuit in bofce commetarios nofiros transJcrre,non qubd cenferemus 

 Marino idfortajfe ingratum Juturum , cim is non paruum plantarum noftrarum nttmerum infuum illud opus tranjplanu 

 uertt : fed quoniam ignoramus , an e£demgenuin£fint,an adultcrin£ , & pr£Jcrtim,quum Mauritanorum nullus babea- 

 tur autor , qui Myrobalanorum piantas dejcripferit . R^ecenjentur gcnera omnia inter ea medicamenta , qu£ aluum cttra 

 noxam deijcitmt : nam etftpurgatoria uipoUeant ; nulla tamen uirmm imbccillitate , aut molefiia Jumentes afficiunt , Jed 

 potiusfua adftringentifacultate , quam poffident , cor,iecur,& uentriculum roborant . quinetiam uniuerjum corpus . Id 

 tantiim illis uoxa adjcribunt , qubd obfirucliones , & uifcerum infarclus augeant : proinde ne obflruclis exhibeantur pm 

 cipiunt . Infr£nantur Myrobalanis medicamenta omnia,qu£ dcucicndo laborem inferunt : quofit,ut utditer admifian- 

 turjcammonio . mflauorum Myrobalanorum geucre ea cxterispraftant , qv.£ in uiridipleneflauefcunt,ponderofit ,far- $ 

 t7a,gummofa,craJftcorticis,&quibuspumilum ojficulum tnefi . £ Cbcpnlis eaprobantur ,qu£c£teris crajfiorafunt,co- 



lore 



