InLib. quartum Diofcoridis. 



* 2 )-7 



planta,quam Efulam minorem uocant , cuius pro omni Thbyrnalo inualuit ufus . Dendroidem tiidimus primum in regno 

 T^eapoUtano extra Terracinam urbem interjaxa antiquiffimi jfecus in itinere l^eapoUm uerJus,pUnt£ arborefcentis cffi- 

 gie . Hunc dum contemplari ccepijfem , fupcruenit peritifiimus mcdicus Hicronymus Drogus Tarmenfis , & docliffimut 

 Hieronymus ^orarius Tortonouenfisftunc omnes und fequebamur Bernardum clefum amplifiimum Cardinalem Tridcn- 

 tinumadC&farempergentem)quibusmagno folatio Dendroidem titbymdttm ibidme primwn repertum oflendi : erant 

 enim ambo rei herbariA fludiofi , atque etiam gnari . ls{afcitur idem tithymalus ctiam in Tergefiino litore nonJmzi d Ti- 

 mauofonte , infaxofis quibufdam rupibus arborefcens . Theopbraflo tria tantwn Tithymalorum genera prWunturlib. Ta ty™do- 

 I x.cap.x 1 l .dehifioria plantarumjtbi itajcriptum reliquit . Latlariarttmffic cnim tithymalum uertit Theodorus)qmd « Theophr. 1 

 marttimum granum appellant ,folio efl rotundo , caule , totaq; magnitudme ad palmttm , frutlu candido . Dcmetitur, 



1 cum uua nigrejcere incipit : & ficcatus fruftus tritus potui datur acetabuli tertia parte . Mafcula autem mcitata olea 

 folio confiat , & magnuudine cubitum aquat . Huius Uc,cum uindemia incipit , exprimunt,& pr&parato utuntur . pur- 

 gat inferius. Myrtaria uerb cognominata , candida Utlaria efl folifs myrticondita,uerum aculeatis parte poftrema: 

 farmentula in terram demittens,longitudinepalmi , quee nonfimtd ,fed alternatis annis fiutlificant,aUa hoc anno, alia po- 

 fiero,quanquam omnia eadem radice exorta . Loca montuofa defiderat . Frutfus nuxappellatur . demetitur , cum hor- 

 deurn turgefcit , & exiccatus , purgatusq; datur elotus cum papaueris nigri duabus partibus,ita ut totum modo acetabu- 

 lifit : trahitpituitamper aluum . jtt uerbfi nucem ipfumplaceat darejrita dabitur ex uino dulci, aut cumfefama tofia, 

 torrefatfaq; comedenda . hatlenus Theophraflus . Tithymali omnes , Mefue authore in fitis fimplicibus deietformfacul- Tithynulo- 

 tatis,cordi,iecinori , & uentriculo maximH officiunt : uafa difrumpunt , inteflina abradunt , uniuerfum excalfaciunt cor- Mefile."* " 

 pusMeb ut indefebres facitt concitentur . ToUiturprima tithymali noxa ijs admifiis , qu£ cor,iecur , & uentriculum ro- 



20 borant. Secundauerb,& tertiaijs , qu£ agglutinatoria facultate pollent : cuiufmodi funt tragacantha lacryma ,gummi, 

 bdeUium,psyUijfeminis[piJfamentum,& portulacafuccus.ToUitur & quarta , admifiisfiigidis , & humidis .-proinde aut 

 fonchifucco,aitt intubi,aut portulac£ , aut hortenfis folani , aut aceto cum cydoniorumfeminibus diutius rudicula agitato, 

 commifcent . Vdgaris ufus Tithymalus pituitam uehementer deifcit , & atrum quem uocantfuccum , pariterq; pituitat 

 ad articulos decurrentes . jLquam inter cutem ualidifiimi extrahit : nihilofecius exiccat uniuerfum corpus , & gmittt- 

 ram extinguit . Vnde rufticorum medicamenti nomenfibi meritb afciuit . Tithymali omnisgeneris uires commemorat Ca 

 lenuslib.vili.fimpliciummedicamentorum,ftcinquiens. TithymaUomnesuincentemhabentacrem,calidamq; faculta- rlIm ^J"^. 

 tem , inefl uerb & amaritas . Validijfimusitaqueefteorumliquor . Secundumlocumtenentfemen,&folia. Sed&ra- Galeno. 

 dix ditfarumfacultatumparticeps efl ,fed non ex aquo . Sant ipfa cum aceto decotfa dolores dentiumfinat,maxtmd qui 

 illis crofisproueniunt. jlt liquores ,ut quiualentioremuimhabeant, inforamina quidemipfa dcntiuminduntur : c&te- 



3 rumfi aliam corporis partem contigerint,continub adurunt,ulcerantq; : proindeforis iUis cera circumlinitur . quippe ciim 

 exquartofint excalfacientium ordine , quem effe adurentium pofuimus . Sicpilos quoqueftccus inun&us tollit . Torrb 

 ckmuehementior fit,oleo mifcetur : &ft idf&pefiat , tandem prorfum pilorum radices aduft£ extirpantur , corpusq; de- 

 filereddetur. Eademfacultateuerrucas,quas acrochordonasnominant ,&myrmecias , &pterygia ,fnte oculorum un- 

 gues,& thymos auferunt detergentque Uchenas & pforas,quiafcilicet & abflergendifacultas ineftpropter amaritudinem. 

 Tr£terea ulcerum phagedmica , anthrachode , &gangr<mode, quia ualenter tum excalfaciunt , tum extergunt, ft in tem 

 fore,& moderatiutare,iuuare aliquando poterunt . Verum enimuero,&fifiularum caUos eximunt eademfacultate . C£- 

 terum h£c omniagenere quidem fimiliter,imbecillius tamen &folia , &fru£iuspr£fiarepoJfunt . Quibusfanc & adpi- 

 fces in aquaftagnali capiendos uti ajfolent. Celerrimi nanqueab iUis in uertiginem acii , acfemimortui redditi , ad aqu&fu- 

 perficiemferuntur.'Torrb cumfeptemftnteorumgenera,ualentiJfimus efiquemcharaciamnominant,quemutique etiam 



. - quidam marem cognominant,& fmmina nmcupata myrfmites , & qui in petris nafcitur ad modum arboris : deinceps qtti 

 uerbajco adfimilis eft , & cypariffias : deinde paralius , fiue marinusxdenique heliofcopius . Troportioneuerb comprehen 

 fieillorumfacultatis & cinis,&ex ipfo lixiuium erit . in uniuerfum planta Gmcis 7t%pJ.h*f , Latinis quoque Tithymalus Nominju 

 nominatur : Mabibus , Xaufer , & Ethuha : Italis , Tithymalo : Germanis, Vuolffs milch : Hijfranis , Leche terfna , & 

 Leche trefna : GaUis , Gerbe a laich . 



nww*. PITYVSA. CAP. CLX. 



TV tyufam fpecie a cypariflia differre conftat,etfi tithymalorum generi aflignetur . Caulis fupra cu- 



biti altitudinem afiurgit , geniculatus : folijs a picex,acutis,exilibus : flore paruo, uelut purpureo. * JJ*»,*^ 



! *_/"»_ 1 _■• I 1 !__._______.. /Y* 1? f _ /! f* _ *1 __/""_ _T„ 1 _.„ £1.*-. +.__■* r k» y O ff-_f<vi _ ' i " 



f emine inftar lenticuk : lato: radice craifa,candida fucco referta . quibufdam in locis frutex hic b pvx- \> ^ 9 ' A it 

 grandis inuenitur . Detrahit per aluum radixdrachmis duabus data in aqua mulfa : item feminis drach ^^"^- ual - 

 ma . fucci cum farina fubacfr cochlearium in catapotio datur . modus foliorum drachma: tres . 



PItyufa,utlatiuspr£cedenticapiteretulimus,ea nimirumfuerit planta,quamofficin£ Efulam maiorem nominant. Pityll& conC . 

 Huiits radices herbarij , qui quotannis i Gargano ylpulti montefuccos , & alias radices ad nos comportant , magna derauo. 

 impofiurapro Turpeto uenditant , quemadmodum & thapftx radicesproeodemfubijciunuutfuperiusin tripolij mentione 

 dtximus . Quod cumfua £tate non ignorajfet jLttuarius,album turpetum Mypi* cjfe radicem prodidit,nigrum uerb Ti- 

 tyufie . T^ec his obfiat,qubd dixeritDiofcorides , Tityufa radicemfubeffe candidam : nam is de intcriore fubfiantia tan- 

 tum intcllexit, non autem deexteriore corticis membranula , qtt£ uiridts rufefcit ,ficcatanigrcfcit.Torrb qubd Efitla ma- 

 iorfit Mauritanis alfebram , uelfebram ,fatis liquidb ex Serapione colligi poteft , utpote qui integrum de Tityuja caput 

 '° ex Diofcoridefiimpfit , &mfuum Scebram repofuit . Qn^o fit , m pUne falli putcm Brafauolum , quippe qui certbfibt per 



juadeat, 



