IO 



1272 And- Matthioii comm. 



lato,& exprimito , & addito cer& nou& odoratxfuccifurculontm Sambuci , cuiufque uncias quatuor . 'Rurfus utfcrue - 



fcantflnito,quousq;fuccus cuanefcat . Tollito tuncabigne, & rudkuk agitato^omniaq; mifceto ; &ad\fintm addito uer- 



mcis liquid* uncias duas . Tburis albiin tenuem pollinem contriti uncias quatuor . quinetiam duorum onorum album, dii* 



frius cochleari agitatum . Subinde mifceto diligenter omnia,&mundo uafe afferuato f Fungi qui ad imam Sambuci cait 



dicisfedem oriuntur, in aqua rofacea prius macerati : capitis dolores , & inflammationes mulcent . Stillatitia cum Ebuli , 



tumfambuciradicumaqua,hydrope timpanite laborantes mirifici iuuat , ft huius quatcrnas uncias ,dlius uerb binas , 



utrifquefimul miflis hauriant affefti diebus triginta continuis . Illitus Ebuli radicum fuccus procidememfedem reprimit, 



& anginam tollit, ubi circa gulam calidum cum linteolis illinatur . Exufla Sambucifolia,& in puluerem trita, emanan~ 



tem e naribus fanguimm ftflunt. Baccantm fambucifuccus d recremcnto repurgatus & cum melie optimo coSlus,ad Iula- 



fij jpiffttudittemaurium dolores tollitfi calidus imponatur . Sambuci tenerrimafolia,qtt&primoflatimgerminatuprode- 



mtt,undcumparipondereradkumplantaginis,fuill&q;axungi&ueteriscontrita,fubaclaq;,^podagricos dolores prafen- 



Tbuci utrjuf- tamo aux 'l<° mulcent . Meminit Sambuci utriufque Galenus hb.v I .fimplicium medkamentorum ,ftc inquiens . Vtra- 



quc uires ex quefambucus tum magna illa , & arborefcens , tum herbacea,quam & chamaatlem uocant ,deftccandi,conglutinandi, 



Gal - modiceq; digerendifacultatem obtinent . H&c Galenus.C&terumfacit Sambuci, Ebuliq;facultas,qu& ad cutcmfubeun- 



tes aquas peUendas non parua efl,ut hic FranguU quoque arboris , in qua eadem uis non infimz reperitur , hifloriam , & 



facultatem defcribam. Frangvla igitur ita uocata ; qubd facile fiangatur , arbor efl mediocris proceritatis,folio feri 



Corni autuirg&fanguine&,cortice Mni,extcrius albis maculis refperfo:interiusuerb adebflauefcente , ut ft mandatur,cro- 



ceo colore inficiat ,T\babarbari modo . Flores edk albos ,fruclum paruum,Tifl magnitudine,per medium diuifum , adeo 



ut duabusfimulbaccis confiare uideatnr,quodam natur& artificiofimul coniunUis . Fruclus primo exortu uiret , deinde 



rufefcit,poflremb uerb nigricat . Is duo intrafe concludit officula , lupinorum ferifigura ,fed lentibuspautograndiora, 2 ° 



in quibus nuclcus habetur . Ligni materies omnino fiagilis imbeciUaq; tfl ; unde iUi nomen . Tfafcitur paffim in Boemia. 



Cortici uis inefl non modica , cum exoluens , tum etiam adfiringens . Ideoq; l\babarbari modo aluum deifcit , & uifcera 



roborat. Idembikm,&pituitamexpurgat,quinetiamhydropicorumaquasducit. Decoquitur cortexcum Eupatorio 



commmi,TonticoAbfinihio,J.grimonia,cufcutailupulo,Cinnamomo,F(£nicuii, jlpij ,,& utriufque Intubi radicibus , ad 



bydropemynalum corporis habitum,& Icleritiam : daturq; potandus ita affeffis quinque unciarumpondere, magno fani 



auxilio . jltqui opemprecium efl , utprius recrementitijhumores,qui in uentriculo^&primis Iocinorisuenis decumbunt, 



expurgati fuerint . Soluit enimaluumfine ullo incommodo,beUi iecur expurgans,ac roborans j adeb ut quidam , quifcyr 



rhofo Iecoris,& lienis ajfeffiu laborabant,hoc medicamento curati ftnt . jtperit enim omnium uifcerum obflrutliones, & 



uafa omnia acrajforum excrementorum infarclu expedit . Extimo cortici facultas efl adftringens : Intimo autem exol- 



uens . Vterq;fimul ab arbore delibrari debet in ipfo fiatim Veris principio, ac deinde in umbra ficcari . Siquidem uiridis 3 o 



nullus debet effe ufus ; quod uomitiones moueat . Decoclum , quod binc paratur,quiefcat prius oportet anteaquam pro- 



pinetur duobus, aut tribus diebus , quoufque flauuscolorinnigrum uertatur , alias uomitiones mouere quandoq; folet. 



Iclem potum ubi aluum non exoluerit , appetitumprouocat , ob eam quam pofidet adflringendi facultatem . jirbor h&c 



haclenus mihi incognitafuit,nunc uerb primum nota, opera ac diligentia Clarifiimi Doeloris Ioannis ViUebrochi Dantifca- 



ni,Sereniffimi Trincipis Ferdinandi Arcbiducis jiufirt£,Medici.qui cumftt reiplantarwfludiofus , pnetermittere noluit, 



quinctiamfuo auxilio cpusbocnoflrum ornaretur. Tlanta, qu<edKni Grscis , Sambucus Latinis appcUatur: J.ra- 



Nomina. bibus Iafacii : Italis,Sambuco:Germanis,Uolder,feu Holler : Hijpanis , Sabugo , & Caninero : Gallis 3 Sufeatt , & Suyer . 



Qwe uerb ya^uueiKn Gr&ce\Ebulus Latind dicitur : J.rabic$ 3 K.ameattis : Germanic£,Mtich,& T^iderer holder : Hifpa- 



■mc$,Hie?&uos , & Sabugo pequcnno : CaUici,Hyeble . 



VMOKOtUt , 



PYCNOCOMVM. CAP. CLXIX. 



40 



t Orib 

 srs/.i 



PYcnocomon conftat erucae folijs,acrioribus,fcabris,& craflisrcaule quadrangulo : flore ocimi : (e- 

 minetmarrubij:radicenigra,autpallida 3 rotunda exigui mali figura , terram redolente . inue- 

 nmurin faxofis locis . Semen grauia fomnia, & tumultuofa facit,drachmse inftar potum . tumores di- 

 fcutit,illitumcumpolenta:& fpicula.ada&osquecorporiaculeos extrahit. Foliaillitu tubercula, 

 panosque difcutiunt . Radix eius in aqua mulfa duum drachmarum pondere , aluum ibluit , & bikm 

 extrahit . 



N 



• 



Nomina. 



VUam equidem nfquam plantam haUenusfum confecutus , quafacie Tycnocomo reffonderet . Quare & hoc mihi, 5 o 

 ,, ut ingcnue fatear , referendum efl inter alias herbas,quas hodie omnibus incompertas effe arbitror . Ita enimfiet, 

 ut &poflms,quosfperofuturos rei berbarite diligentiores inquifuores ,fuus relinquatur fcribendilecus . TSfecfani quen- 

 quampigere debebit , cum ex hts , qu£ nobis uel tncognita , uel incertafunt ,aliquid inuenerit , & compertum babuerit, 

 ad ccmmunem utilitatem in mediumproferre . Eam ut Gr&ci tivwkohov, ita Latini Tycnocomum uocant . 



a-w. APIOS. CAP. CLXX. 



Conchtfi non v 



1 Cat^aaiit. A ^ I0S rarnu l° s d uos ^ ue tres iunceos fpargit, [ rubros,] tenues , qui a terra [ parumjattolluntur: 

 d-fja.i. fyke- ./^.folijs a rutje,oblongioribus tamen, [ &anguftioribus,] b herbaceis:femineparuo.-radice ha- 

 b^Cat.noale- &*&*£§'* W fonnampyriturbinata,rotundiore tamen , fucci fcecunda , intus habet corpus candi- 60 

 gitj ' dumjextra cortices nigros . Superiorparsciusuomitione bilemjpituitasqueextrahk.-inferior per 



aluum: 



