In Lib . quintum Diofcoridis. 1317 



eontinet,ne ui ignis expiret : bumor uerb contrd tuetur , ac defendit terram,ne accendatur . Idcirco nunquam comburitur 

 aurum,ut c&terafaciuntmetalla . qu& quandoquidem impuriorem fortiantur terram, deterioremquemiflionem jproinde 

 ignis uiolentiafacili rapiuntur,& conficiuntur : cim enim tenaflammis accenfafuerit bumorem celeriter deperdit . jlt 

 tamen metaUum umm alio magis,& citius comburitur,prout boc illoplus terr<e,eamq; minus probi miflam obtinet . Et- 

 enimfi libeat experiri,inprimisferrum deprebendetur igni confumi,propter nimiam , quam babet , terrs impum copiam. 

 Mox plumbum,&flannum,qubd ijs nonfatisfirmumfit cnm terra temperamentum . quam ob caufafn poflqudm humorcm 

 exhauferit ignis,terra?n confumit . Deindc as^quod cum terr<zpurioris,ac etiam pauciorisparticeps (it,qudmferrum, et- 

 fi ea nonfitis exquifiti miflafa cum aqua,diutius ignireftjiit . Toftretnb argentum, quod quiapuriore terra conflat , ac 

 melius aqu<c commi(la,non nifi longiori tempore fiamm<e cedit . Verumplumbum,acftannum non ob id igne tamfacili uin 



* ° cuntur , qicbd multum impurx term contineant, fedfolum ob miftur<e uitium-quomam in bis imperfetlior inuenitur . Sed Lapidum di- 



ad lapides noflra reuertatur oratio . de quomm quoque luciditate,fiue perfpicuitate,ac nitore,uel borum oppofitis obfcuri »erk difcrimi- 



tate , acfqualore iam aliquid nobis dijferendum efi . Expr<editlis itaque omnibus clarum effe arbitror , lapides aquam ma na * 



gis , ac terram participare,qudm cdtera elementa . Sed quoniam uon terra,fed aqua cernitur ejfe perfpicua,ac peUucida; 



ideo ab ea tantmiperfpicuitatem , luciditatemq; ijs adueniffe conflctt . Vnde exfuccis claris , & perlucidis conflare lapi- 



der,qu<e translucent , affirmamus , quemadmodum ex terra eos , qui qualitatis perfpicuitati oppofiu reperiuntur : bi enim 



ex claris fuccis gigni nequeunt ,fed ex impuris,ac turbidis uel luto, uel nigriore infecJis . Qubd uerb alij lapides magis } alij 



minus pelluceantmnaliunde fieri certumeft,qudmi fuccorum diuerfitate, curn fcilicet alij alijs clariores,ac lucidiores 



exifiunt . Ex quofequitur,qub d alba gemm<cgignantur exfucco , cui aqu<e color infit , atque adeb cateris clariores,ae il- 



luflriores apparetnt, ut cryftaUus, & iris ,gemmafic ex argumento uocata : nam fub tecto\percuffafole ob angulos , quos 



2 o habet colores ex opaco reddit ,fpeciesq; arcus caleflis in proximos(ut Tlimj uerbis utar) eiaculatur parietes . >/Lt ada- 



mas exfucco minus claro progignitur , ideoq; tam iride, qudm cryflaUo obfcurior eft . T^pn dijfimili uarietate mtantur 

 aliorum colorumgemmx translucentes,fiue orufuerint ifuccis uiridibusjtt fmaragdi,ac prasif :fiue i cceruleis ,utfap- 

 pbiri , cyanei, & iafpidum qmddamgenus :fiue i rubris , ut carbunculi : fiue i purpureis , ut amethyfii , & hyacinthi: 

 fitte ex aureis , ut chryfolithi , & cbryfopatvj xfiue ex mifli coloris fuccis , ut opali . Hinc igitur coUigifacili poteft, qubi 

 c<eteragemmarumgenera,quteperfpicuitate carent,ifuccis concrefcant impuris,atris,& obfcuris : quando nec aqutt 

 quidemlimpidifiima,cuiaterfuccusinfufusfit,claraacpura perjpicipofiit. l>{itent tamengemmct non translucentes 

 proptcr infignem leuorem, qui lucis continuitatem , & denfitatem parit . Quem quidem Uuorem autfibi natura compa- 

 rant, aut artifictm mangonio confequuntur.Iifdem de caufis marmora quoque radiant . Torrb lapides , &gemm<ept Uucen 

 tes nonnunquam coloris labem , aut uitium aliquod contrahunt tfispe enim aut umbra , aut nubeculis , aut capiUmentis, 



3 O autfale , aut plumbagine uitian tur. Qu/efani omnia non alia ex caufa proueniunt , qudm ex colorisfucci diuerfitate . Gi 



gnitur quidem umbra, ciimfucci color aliqua parte obfcuriorfuerit : nubecula uerb ob partem albidioris coloris . ^.t ca- 

 fillamenium , quo pntfertim fapphirus inficitur ;fal , qtto opalus ; plumbago , quo fmaragdus , ex alieno prorfus colore 

 fiunt , non autem proprio gemmarum . Quinetiamftbigcmmcsfcabritiem induunt, cum ob fucci diuerfitatempartes in- 

 aqualiter caalefcunt . His ergo rationibus nixus, nemo non audebit dicere atque afferere , lapides omnes,ac [axa,qu& ne- 

 que nitent,nequepellucent,ex craffi(fimofucco,& terrena materiafieri.Dijferuntpmerea lapidesft>iffitudine,& raritate, 

 ieuitate&grauitate.itaque ponderofis^tc compa&is lapidibus pauci,& admodum accultifunt meatus:raris uerb,ac teui 

 bus contrd multi,&patentes. Quapropter dicendum effe reor , qubd rari,ac leues efficiantur lapides,ubi eorum humorcum 

 terra nonprobifueritmiflus . isfiquidem d caloreftccatus locum,in quo confederat , uacnum relinquit , ut in tophis,&fi- 

 milibus confpicitur . Idem quoque euenit , cumfpontefiagrant montes,ut J.ctna in Sicilia , & Vefuuius in Campania Tli 



40 nij tempore, ac etiam hac noflra atate . nam citm in magnis incendijs terra cremetur , eadem rationeex ipfafiunt mea- 

 tuumplenUcauernofh&leuiffimipumices. Contrariumplani fiericenfiat ,fi humorundiqueinterrampenetret,& iUi 

 cptimimifceatur : is enim hoc modo lapidesgraues , compablos , ac durosgenerat. Quod atitem lapides duri , uel mol- 

 les fiant , partim materia iwcaufa eft , partim uerb ibi , quod materiamfingit , &format . %amfifuerit materia tenax, 

 & calor tantus , ut ex ipfa humorem exbaurire queat , uehementer conflringitur ,&infe cogitur,fitq; ex ea lapis denfus, 

 & durus . Sin lentorisparum admodum,aut nihilhabuerit , & calor fuerit multus , aquam etiamfi probi terr<e permifi* 

 flt , abfumit , & refoluit , terram uerb comburit . quo fit , ut lapis adeb moUis fiat , &fiiabilis , utfacili in puluerem re- 

 digatur. obdurefcunt ad h<ec iapides fiigore , utpote quodfuccum ualidiffimi cogat , & conflringat . Mquei) lapides, 

 qui ex huiufmcdifuccis coaclis c oncreuerint , infornaces ardentes coniecli liquefcmt ,fiuuntq; ob conclufos humores. Qut 

 uerb igni admotifianguntur , & diJfiliunt,non quidem tantum humoris infe continent,quantumpnores , ut eo tenetm par 



50 tescohiberipoffint. Quosautemexlutogenuitcalor,ignisteritinpuluerem,propterterrenamficcitatem . CMeriim qui 

 exfuccis pinguibus , & bituminofis confiant,accenfi nonfecus ac ligna ardent . Cuiusgeneris eftgagates lapis , quo Cm- 

 bri,& alij plerique Germanis inferioris populi paffim lignorum uice , quorum inopiam habentM tgnem utuntur . Verum 

 enimuero non ob id tanta eft ignium uis,ut adamantem uincauquandoqmdem huius humor ignis calorefortior exiftit. Ean 

 dem etiam ob caufam amiantus non modb non comburitur igni ,fed ne quidem diffoluitur . Vterque enim etfiftccus , cum 

 tangitur ,effefentiatur itamenbumorem immiftumobtinet,non aliteratquemetaUa. Torro lapides,qui corpora ero- 

 dunt,ut in Lycia inuenti , uel abfumunt , ut jlffius,in quo corpora defunftorum condita abfumi traduntjtndetUiJarcopha, 

 gi nomen , ex materia admodum acri gignuntur , ut infodinis quibufdam cadmia qu&dam inuenitur , qu&fofforibus ipfis 

 marms erodit,& exulcerat. Toftremb nonnuUi lapides funt, qui ueluti pmgnantes lapillum , uel argiUam , udhquorem 

 in utero gerunt . Cuius rei caufa efi & materk diuerfitas , & qubd eadem magna ex partefiguramglooofam referat,aut 

 qmm proximi acccdat . Matericz enim pars interior ab exteriore differens , aut calore cotta mox dmiditur , aut aiquo 



* pbft tempomfpatiofeparatur,nonfecusacarefaclxnucisauellanxnuckusdputamine. Qubdfifueritfuccus,uellutim 



