1322 And.Matthioli Comm. 



hendam aluum , eas eligiprdflat , qmfine uinaceis proueniunt : uelfi hcz deftnt .-fuppleant illa , qu& d nucleis fuermt ex- 

 fitrgata . tametfi Damafcenis , & Creticis longi bonitate cedant : de quibus fane inteUexiffe Galenum , easq; adpefioris 

 vitia laudaffeplani fufpicamur . In quorum genye bac etiam tempeflate funt , qu& femine carent , quemadmodum qu<e 

 Galeni&tate ex Cilicia conuebebantur . iUudporrb animaduertendum eft , qubd itbi quis aluum bonamfacere contendit, 

 non dcbet paffis uti qu& gitflui acerbitatem , uel aufteritatem reiinqUunt :funt emm talesfrigida, ac terreflres . quibus uti- 

 Vtue pafls ui- quefacultatibus cobibent , adflringunt , & roborant ,pr&fertimfi cttm uinaceis nucleis comedantur . Vnde fcitd Gak- 

 res ex Gal. rms librofecundo deatimmtoramfacuttatibus , h&c prodidit . Vu& paffie cum alijs uuis eandem habent rationem , quam 

 caricte cumficubus . Mu\t& enimfiunt dulces , acerb&autem omnino pauc& :pturim&uerb ex dulci , &auflera qualita- 

 tefunt rmftte . quanquam dulces nonnihil quoque aujlene qualitatis habent : & aufier& , dulccdinis . C&terum ut dulces 

 temperamentofuntca\idiore,itaaufter&frigtdiore. ^id hoc aufter& flomachum roborant , & uentrem conftipant, & IO 

 his multb magxs acerba : mediam autcm quodammodo inter ipfas conflitutionem dulces ob ttnent , ut qu<e nec flomachum 

 diffoluant , nec aluumfubducant . Dttlcibus tamcn , ut uis qu<edam femper inefl contemperandi , ita & mediocriter deter- 

 gendi : quibus duabus facultatibus exiguas mordicationes,qu<e os uentriculi infeflant , obtundunt . Etlibro vill.cap. 

 Vll.de compofttione pharmacorumfecundum locos , idem Galenusfic inquit . Vuapaffa contemptilis uideri poffit , obfa 

 miliaremeiusufum. Muerbhocipfumeamfacit utiliorem :nam cum familiaris nobisfit,in tantum adftrmgens efi t 

 quantum opus babet uifcus affefium . Habet autem & uim concoQoriam crudorum humorum , & uim coercendi mali- 

 gna , fitq; ipfa haudfacik putredini obnoxia : & ultra h&cfecundum totamfubflantiam , uifceri ipft , hoc eft iecinori,fa- 

 miliaris eft ,& propria . Itcmlibro de attcnuante uifius ratione ,ftc habet. Vu&paffe finonfint adflringentes,lkni 

 quidem , & hepati tumentibus non conducunt , thoracis tamen,& pulmonis affecJibus conducunt . De uuis autem paffis 

 itt cibusfunt , locutus eft ipfe Galenus librofecundo de alimentorum facuttatibus , his uerbis . Atimentum ex paffis uuis 20 

 tati qualitate in corpus diflribuitur , quatis ipfarum natnrafuerit , duice ex dulcibus , aufterum ex auftens , miflum ex ijs, 

 qu& utriufquc qutlitatisfuntparticipes . Quantitate uerb copiofiusexpinguibus,ac dulcibus : paaius exaufteris , & ma, 

 cris . Qubdfi paffarum pinguium^ac dttlcium,d quibus feminafuerint exempta , parcm molem cum pari uuarum rnole con 

 tukris,pajfas uatentius mttrire deprehendes . Huiufmodifani ,utminus qudm cdricm. fubducant,abflsrgeantq; , magis ta- 

 Nomina. men quam iMflomachum imant . H<ec uua,qwz Gracis r«.vti,Vua paffa Latinispariter ac Itatis uocatur : Mttbibtts , Zi- 



htb : Germanis,VHeinbeerlen,Mertreubel , & Kofein ; Wfpanis^affas : GaUis,I{pifinsen capt^. 



owai OENANTHE. CAP. V. 



J° 



OEnanthe uocatur uitis fylueftris fru&us, cum floret . Recondi debet fidili non picato,col!e<5ta- 

 que fubftrato linteo , in umbra ficcatur . Laudatiflima in Syria , & Cilicia , & Phcenice . Vis ei 

 adftrictoria ,ctuare pota ftomacho,ac ciunda? urina? utilis.aluumfiftit,acfanguinis excreationes . 

 Contra faftidia , & acorem ftomachi , ficca , & illita erricax eft, capitis doloribus ram uiridis,quam fic 

 ca ex aceto,& rofaceo perfunditunfanguinolenta uulnera cataplafmate,& incipientes a?gilopas , oris 

 ulcera , & genitalium no;nas trira cum melle, croco , myrrha , & rofaceo ab inflammatione uindicat. 

 Peffis mifcetur ad fiftendum fanguinermcontra oculorum delacrymationem,& ftomachi ardores cunv 

 polline polentce , & uino illinitur . Cinis cremataein tefta candentibus prunis , facit ad oculorum me 

 dicamenia : reduuias , & pterygia , abfcedentes gingiuas , cruentasque cum melle fanat . 40 



h se* /^\^" ant ^ n ^nilHuslabrufc&modbfloremeJfe,qMuuasadmaturitatemnonperduci^^ atterius,qu<e 



fideracio. \^J fiuclum perficit , afferere non dubitamus . "tyam etfi fuperius fcripftt Diofcorides,tabrufcam duorum generum ef- 



fe,atqueaiternis mam non maturefcere,fedfloretenus Oenanthen nominatamperducere : nihil tamen proptereaprohibet, 

 quin alteriu, qtioque tabrufaeflorentis uua Oenanthe pariter dici queat,cum non aliud ueteribus fignificet Oenantbe,qua*ftt 

 ttitis fi : s . Qupd m pr<efcnti capite ipfe D iofcorides manifefte" declarat : quippe qui tradat Oenanthen uocari uitis fytueftris 

 fruclum,cumfiorttjiu\lmsfacta generis diflinclione . Quin & idem infequentibus confirmat , ubi uini oenantbtni rnemi- 

 ttit , eftracisfylueflris uitis floribus fierifcribens . Ex his itaque abttndi conflare arbitror , non tantum infruBifem ,fed 

 % etiamfruc7ifcr<e labrufcceflorem Oenanthen uocaripoffe . jLdde qubd id quoque aperte teflatur Galenus lib.V 1 1 1 .cap. I . 



decompofitionemedicamentorumfecundumtocos,bisiterbis. jlt uero quemadmodum omphacium , fic etiam abfinthij - 

 fucco admifceo , quandoque etiam ambo,<& tertium infuper hypociflidis,& quantim oenanthes .ftc atttem appeUo uitium 

 fylueftriumgermenuna cumfioribtts ,ex quofuccedentibus diebusuua fit. Tiimus lib.xi l.cap.xxvi n. Oenanthen 

 uuam , nonfiorem effe cenfet fic inquiens . Eodcm & Oenanthe pertinet : e[i autem uitis labrufc& uua . Coiligitur cumflo- 

 M f H'Ver- r£, > cumo P imc " l tt 'b £cr Pknius. Incuiusultimistterbisfitfpicormendumfubeffe ,& forti reclius legendum eflccitm 

 oilij lapfus. floret , non cumftore . 7{on enim uideo , quomodo quis unquam uuam cum flore coUigerepofftt . Cctterum ne aliquis for- 

 taffe decipiatur , hic non duximus ftlcntio diftimulandum effe lapflum Marcelli Vergilij , alwqui doftijfimi interpretis , & 

 commentatoris Diofcoridis . Is autem ex eius uerbis,quee nuncfubijciam , magis innotefcet . Monemus , inqmt,fcrtbere 

 in vi.fttct mcdicince Taulum Ueginetamplurimum quidem ex labmfca Ocnanthes ufum effe , quoniam egregw adflringiti 

 fiomacbumque,&filuummaximefirmat. Veruntamen tradttis his , idem flatim fubifcit . Diofcortdes autem atiam 

 defcribit Oenanthen contrarias huic uires habentcm . ideoq; fecundis ,flillicidio uefica , &fol\is fuffufionibus eam mcderi , 

 ait. Quoriminihilin capitehoclegitur ,neque in fcriptorcboc alibi tegiffe me mcmm,& nihilominus non negtigenda 



jiegmtA 



