1 3 2 4 And. Matthioli Comm. 



eumobtinet : quodinueteratum perquam facile coquitur,pulfus exufcitat,aluum adftringit, ftomacho 

 utile: led uefica? nocet,atqueijsquiuifus hebetudinem fentiunt,&adpotus crebros minime ido- 

 neum . Albana craffioribus conftant partibus, dulcia : ftomachum inflant,uentrem emolliunt,fed con 

 co&ionem non a.que adiuuant , & neruofa minus infeftant : uetuftate eadem aufterum faporem con- 

 cipiunt . Cecubum , cum fit dulce , eft& Albano craflius : corpus , & colorem alit : a.gre tamen co- 

 quitur . Surrentinum ualde aufterum eft : quare inteftinorum , & ftomachi fluxiones cohibet , & cum 

 tenuefit,caput minustentat:inueteratumiuauiusredditur,& ftomacho utile. Adrianum , & Ma- 

 inertinuminSiciliateque craffis partibus gignuntur : modice adftringunt , & ocyffime inueterantur, 

 minusque ob fua m tcnuitatem neruos tentant . Para.typianum,quod ex Adriatico finu defertur, odo 

 x atum,ac tenuius efhquare liberaliter epotum fallit,diu feruat ebrietatem,& foporem adfert . Iftricum i ° 

 Para.ty piano fimile eft , fed urinam uehementius pellit . Chium tamen antedi&is mollius , & aptum 

 potui eft . bene alit,& minus inebriat,fluxiones cohibet , oculorum medicamentis utile . Lesbium fa 

 cile membra fiibit,Chio leuius , & aluo idoneum. Ephefium eandem uimhabet,quod Phygelites 

 nominatur . Verum Afianum e Tmolo monte,Mefbgites appellatum, capitis dolores ciet , & neruos 

 la.dit . Coum uero , & Clazomenium , quoniam multam fibi maris aquam uendicant , facile corrum 

 puntur : flatus mouent , aluum turbant,neruis offici unt . Vinum omne(ut reliqua in commune dican- 

 tur)merum , ac fyncerum,& fiia naturaaufterum.excalfacit,facileinmembradiftribuitur, ftomachum 

 adiuuat , appetentiam ciborum inuitat : uires alit , ac robur auget: fomnum conciliat , & commendac 

 colorem . Potum liberalius auxilio eft contra aifumptam cicutam,coriandrum,pharicum , ixiam, me 

 conium,argentifpumam,taxum,aconita,fungosue:contra ferpentium morfus,&omniumi<5tus, 20 

 qua. refrigerando necant,aut ftomachu in uomitiones effundunt. Facit ad longas inflationes,rofionef- 

 que przcordiorum,ac diftentiones , ftomachi refolutionem , & fi uenter,aut interanea rheumatifmura 

 fentiant . Conueniunt fudatoribus , & quibus corpus immodico fudore digeritur , maxime alba , ue- 

 tera , & odorata . Qua? tamen uetuftate dulcefcunt , renibus, ac uefica. accommodatiora rcdduntur: 

 uulneribus , inflammationibusquein fuccida lana imponuntuntetra ulcera , & pb.ageda.nica , & fluxio 

 nibus obnoxia commode perfunduntur . Qua. marinam non receperunt,auftera,& alba, ad fanorum 

 uiiSf us ufurpantur . In his praftant Italica ,Falernum , Surrentinum , Cecubum , Signinum,& permul 

 taCampania»,&Para.typianumab Adriatico finu,& Siculum,quod Mamertinum appellatur. Ex 

 Gr-ecis Chium , Lesbium , & Phygelites ex Ephefo . Crafla uero_& nigra ftomacho negotium exhi- 

 bent,inflationempariunt,corpusaugent. Tenuiatamen,&aufteraftomachoprofunt,&minus car 30 

 nesalunt. Veteraualdetenuia,&candida uehementius urinamciunt,& dolores capitis mouent, 

 neruoscjue largius pota tentant . In media oetate , ut a feptimo anno,potui faluberrima funt . Modus 

 autem pro astatc , & tempore anni , & confuetudinc , & qualitate uini definiatur . Non fitire,& modi- 

 ce cibos prolui , optimum eft praceptum . Nocet ebrietas omnis,& maxime affidua : fiquidem obfef 

 fos neruos quotidie remittit : largiorqj potus acutorum morborum adfert initia . Mediocris tamen ui 

 nolentia aliquot diebus , maxime poft aqua. potus , utilis : nanque modo quodam ex alto euocat,fen- 

 filesque expurgat excretus , & per ca.ca corporis ducit fpiracula . Sed aquam poft uinolentiam bibe- 

 re oportet : fiquidem ualetudinis alicuiusgratia fa&x teraulentia. remedium adfert frigida . 



CVm profeftb Vinumftt liqttor omniumfuauifiimus,pmcipuuitt humanx uiu bonum, acpr&flantifiimumfubftdium t 40 

 uttaliumfpirituum regenerator maximus,ac omniumcorporis tufacultatum , tumfuntlionum inftaurator optimus» 

 cor Utificet tueaturquefummopere,nulli mirum effe debet,qubd plantam,quafruBumfert,ex quo uinum exprimitur,ui~ 

 tem,quafi uitam,appellauerint ueteres . Verum non ob idgaudeant,iubilentque ij, qui uino nimis indulgent , qubd ego ip- 

 fum tot laudibus extulerim.quippe cum omne extremum(ut in communiprouerbio efl)ftt uitiofum ,ft uinum immoderate» 

 &plus qudm deceat,bibatur,periculofosatque horrendos(ut mox dicetur)procreat morbos. ^tlidsft in eius ufu temperan 

 tiaadkbeatur,tum ad akndum,tum etiam ad roborandum corpus omnium efficacifiimum habetur . quandoquidem puri}- 

 ftmumgeneratfanguinem,ocyfiime in dimentum uertitur,concot7ionem in quduis corporis parte adiuuat , animum addit, 

 cerebrumpurgat, intelletlumexcitat,cor exhilarat,fpiritus uiuificat,urinam ciet' y flatus difcutit,innatum calorem auget t 

 conualefcentes impinguahcibi appetentiam inuitat,fanguinem turbidum clartficat, obflruBiones aperit , almentum in uni- 

 uerfum corpus defert,colorcm conciliat,& omne in corpore excrementofum deijcit . Sedft modus abftt , &fine ratione,ac jo 

 temperamento fumatur ingurgiteturue(quodfacerefolent ebrioft)ex accidenti totum refrtgerat corpus . neque enimfecus 

 nimio eius potu(ut Galenus inquit)innatus corporis calor fuffocatur , atque paruus ignis magna lignorumftrue extingui- 

 tur . Tmterea cerebro,fpinalimedulUjac neruis inde exorkntibus obefl . hincfit,ut principe hacparte ajfefta , temporit 

 tratlu maximi, & permcioft concitentur morbi , nempe apoplexia , epilepfia , paralyfts , tremor ,flupor , ephiahes , ca~ 

 talepfis , conuulfio , uertigo , articulorum contrattio , lethargm ,phrenitis , deflillatio ,furditas , aecitas , & oris \abio- 

 rumque diflentio . Quinetiam uinum intemperate hauflum , bohos corrumpit mores . nam qubd homines contentioft , lo- 

 quaces , effr&nesque fiant, qubdfurant , menteque moueantur, qubd denique alene , libidini, ac rei uenere&femperfere* in- 

 dulgeant^tc nonnunquam homicidia committant,nulli uerius adfcribendum efl , qudm uino immodice" fumpto . jLdde qubd 

 . memoriam difiipat ,fenfus omnes perturbat , afiiduos morbos parit , & repentinas mortes adfert : ne ftngula perfequar, 

 ticoaucniac. tf«<* recenfere longum effet , &audire moleflum ijs, quinimiumuino dediti funt. C&terum Vir.urn magis feneftuti, £ 

 qudm reliquis <&tatibns conuenit. idfiquidemfrigidamfenum tempericm 3 talem annorum multitudine redditam , tempc- 



Vini faculta- 

 tesuaria: pro 

 modo ufus. 



rat, ag 



