In Lib . quint um Diofcoridis . 1525- 



rafytf ntulcet . Ffrif» pueris,ac adolefcentibus ad uigefmum annum ufque minimeconcedi debet,fi Galeni fententiafub 

 fcribendum efie putamus,qui librofecundo de tuendafanitate,nil aliud afierit uimm efie pueris, & adolefcentibns exbibi- 

 tum, qudm ignem igni additum. Cauendum quoque efl,ne in ardoribus teflatis umum niucaut glacie,aut gclidiffima aqua 

 perfrigeratumhauriatur:qubdccrebro,neruis,peUori,pulmoni,iientrkulo,inteflinis,ffilcn^ 



dentibusque maxime noceat. Quare admirarinon licet,fi tempore uinum arte frigefaflum bibentes coli,& ucntrkuli cm 

 ciatibus afficit, item conuulfionibus , refolutionibus , apoplexia,fpirandi difficultatc,Hnn&fupprelfwne,calculo , uifcerum 

 obftruSione,aqiMintercute,acpluribusalijsgrauibus,&pemicialibusmorbis . Troindefcitiffime Galenus libro decibis 

 boni,& malifucci,h&c prodidit . Qui non exercenturfumma &flate,cimi uehemmti calore urgentur,fontis aquam bibant, 

 niuisque & uini refrigerati ufum uitent. Hac enim quanuis protinus nuttam iuuenum corporibus fenfibilem Ufionem in- 

 1 ° ferant ;fenfim tamen, occulteque crefcentc uitio,cum iam atas progrefitt temporis inclinauerit,articulos, neruosque , & 

 uifcera ijs morbis uexat,qui uel difficulter admodum,uel omnino tolii non pofiunt . jLd hctc in tuendafanitate diligenter 

 procurandum eft,ut uinum,quod in potu alimenti gratia quotidiefumitur,fit mundum,purum,clanm,odoratum, &fapo- 

 re iucmdum : nanque corruptum, turbidum,impurum,odore graui,& guftu ingrato,non modb toti corpori noxam infert; 

 fed etiamfanguinem corrumpit . Qitapropter felkiffime fuam tuenturfanitatem,qui regiones incolunt , in quibus optima 

 ttinaproueniunt . qucmadmodum in Goritienfi comitatu,ubifane generofiffima uina nafcuntur , nimirum Tucinum illud 

 antiquisadeb celebratum , necnon Vipacum iUi bonitateproximum.Hac quidemparci modeflequepota,ad tuendamfani- 

 tatemmirificd conferunt . Id quodipfe cxperientia inme faUa comperi,atqne ctiam omnibus ingenui teftari pofium . 

 nam ckm multis antiannis diuturnus uentriculi dolor maU mc habuifiet,quem totius corporis imbeciUitas confecuta erat, 

 ex Tucini,& Vipaci tantum ufu, me priftinam meamfanitatem, & integrum robur adeptum efie certb fcio . ob id ergo 



2 o rnirandum non eft,fi Tlinius magnis laudibus pradicauit Tucinum libro xiii.l.cap.vl .ubi itafcriptum reliquit . Liuia 

 tAugufta oUuaginta duos annos uita Tucino retulit acceptos,non alio ufa. Gignitur infinu ^idriatici maris, nonprocul & 

 Timauofonte-ffaxeo coUe,maritimo afflatu,paucas coquente amphoras . 7{ec aliud aptim medicamentis iudicatur . Hoc 

 efie crediderim,quod Graei celebrantes miris laudibus pyUanum appellauermt ex jtdriatico finu . h&c Tlinim . Cuius 

 terth teflimonio plane fubfcribunt ntftici Iapidia incola : quippc cum ij uinis Tucino cognatk in quotidiano potu utan- 

 tur , rariffimi agrotant,& longaitam admodum uitam traducunt,adeb ut plurimi reperiantur,qui nonagefimum, & cen- 

 tefmummntmattingimt.Efiautemuinumhoctenue,clarum,lucidim,coloreaureum,odoratum,gufiuiqueg^ 

 Totum ualenter excalfacit,nifidilutumfuerit,facileque in uniuerfumpermeat corpm. Quamobrcm ( ut libro tertio fim- 

 plicium medicamentorumfcribit Galenus)tale natura uinum,non modb per/rigeratorum omnium ,fed eorum etiam , qui 

 autex oris iientrkuli,aut cordis doloreanimi deliquiumpatiuntur,prafentaneumfuerit remedium.Ex qitibus facili coUi- 



50 gipoteft/elkijfimos efie eos,qui in regionibus,qua uina optimafcrunt,oriunturJi tamen modefti(ut fleri decet ) eisutan- 

 tur . Catcrum qua uina in uniuerfum quotidiano ufuimagis conueniant,hic longiorifermone commemorare fupcniacuum 

 duximm,cum boc a Diofcoride latiusfit proditum&tque etiam de omnium uinorum uiribus diligentms fcriptum , qudm 

 ut plura dnobis referri debeant.Fit $ uino aqua per alembicum(ut uocani)quamob eius admirandas uircs aquam uitm. ap 

 peUauerefapientes . 7{amfi ex uino optimo d perito opifice paratafit x meritb hoc nomiae appellari debet . Quemadmo- 

 ium cnim 3 qu& in ea macerantur ab omni corruptionepmferuatjtafumenlium quoque uitamjublata omni putredine , cu- 

 ftodihfouetjeparatJuetur^tMgeti&producittfum nonfotum natiuum calorem foueat, & infuo uigore conferuetyfedm- 

 tales quoquejpiritusregencret,& uiuificet,uentriculumcalefaciat,cerebrum } & inteUeUum acuat^uifum clarificet,& 

 memoriam reparet, &pr&fertimfiabhisfumatur i quifrigidiufculofunt temperamento;quiq; cruditatibus uentriculi,fla- 

 tibusi& alijs quibufcunquefrigidis affeblibus obnoxijfunt . Quare his,qui uentriadi dolore d flatu^aut cruditate torquen- 



AO turiuertiginofhjcomitialibusirefolutis^melancholicis^ueternofisjhypochondriacis, & cordispulfu, aut tremore , & animi 

 deliquio laborantibus,fummum efl auxilium,fi quotidiefumatur cochlearis communis menfura . Mqui longepr&fiantius 

 antidotum euadit^ubi hoc modo paretur^quo ego mihi parare foleo . Sumito cinnamemi unciam,gingiberis drach.quatuor, 

 fantaiorumomniumfmgulorumdrach.fex,caryophyUorim,galang&,niicismjf^ 

 bebarumftng.drachmam.Cardamomiiitriufqiie,fem.melanthvifing.drach.ms^edoa^ 

 dulcis,paftinac&fylMflris,ocimi,rad.angelk& i caryophyUata,glycyrM 



thymi,calaminth&,pidegij,menth&,ferpytti,amaracifing.drach.duas:rofarimrubearum,florumfaM 

 rmiifleechadisMgloffiJboragimsfing.fefquidrachmam. Corticmt citri drach. tres . Tulueris diambr&,aromatki rofati, 

 — Ttiamufci dulcis } Diamargariti,Diarhodonis abbatis,ele£?uarij degemmis ftng.drachmas tres: Terantur,qu<e tcrendafunt, 

 & deinde in uitreo uafe macerentur , ex libris duodecim aquce uitm, praflantifiim<e,e feletlifiimo uinoparaU , occlufofub- 



5 o inde uafts ofculo , diebus quindecim contimis. M deinde uitreo alembico uafi fuperpofito , per aqu& feruentis balneum i 

 perito artifice diftittentur, ofculis alembki adeo conclufis , ut nihil inde expirare pofiit . J.qua,qu& inde fluxeritin aliud 

 fubinde uas recondatur,additisfantali odorati teffeUatim concifi duabus drachmis,mofchi, a?nbari,in tenui linteolo cotti- 

 gatifing.fcmifcrupulo,& iulapij rofati clarifiimi libra. Demum concutiantur fortiter,quoufque iulapium cum aqua mifcca 

 tur,claudaturque deinde uas cera,& membrana,& ita quiefcat diebus quindecim continuis; & ultimb in aliud transfera 

 tur uitrum,ibique afferuetur . Efl itaque btc aqua antidotum pr<eflantifiimum,& pmft"taneum auxilium ad omnta pra- 

 ditla . Quippe nonfolum haufla,fed infaciem ex alterius oreproiecla,epilepticos,defeclosanimo , &faminas utenflran- 

 gulatu decidentes reuocat,loquelam amiffam reftituit,& iam iam moribundos tam diufuftinct, ut quandoque miraculiffic 

 ciem afferat . jLdditur etiam in clyfteribus colkorum unci* pondere pr&fentaneo auxilio,ubi dflatu , aut frigtditatepro- 

 ueniat morbus.& prtfertim addttis theriac&, aut mithridatts antidott binis drachmis . & uno ucrbo omma feri compre- 



6o hendam,mcdkamcntum eflfummum adfrigidos omnes afft clus. Vinumfic Lalm&tm autem Gr&d uocatur: Germamci, 



VHeiadtalke,pariter & WfhanketVinQ. 



W r u Ttttt 3 OJvoS 



