10 



In Lib . cjuintum Diofcoridis. 1327 



<quunt v &itafansfundunt. Alij utilitatis gratia,adfextariosfex muftiferuentisunummellis adii- 

 ciunt:& ubiferbuerit,uaferecondunt. dukeautempermanet. 



M^upctrov. AQVA MVLSA. CAP. XIII. 



AQua mulfa eafdem,quas mulfum uires poffidet» Cruda utimurcum moliri deiedionem,aut uo 

 mitionem incitare uolumus : ut ijs,qui uenena hauferunt,ex oleo . Deco&a datur imbecillis,& 

 hominibus elanguefcentis puIfus,quos illi dixere microfphy&os,tuffientibus,peripneumonicis,& ijs 

 qui immodico fudore digcruntur . Iam paratum,conditiuumque , quod aliqui hydromeli proprie uo 

 cant,media aetate adynamo uino,aut lors in recreandis uiribus refpondet , & fimilem uim adipifcitur. 

 quare inflammationibus alicuius membri plufquam lora prodeft . Inueterati tamen ufus damnatur in 

 flammatis,aut conftri&is : fed laboranti ftomacho,aut cibum faftidienti , fudatoribusue conuenit. Fic 

 duabuspluui£Eaquaeueterisadunammellispartemadditis,&infolatis. Alij foritanam aquam adij- 

 ciunt,& ad tertias partes decoquunt , & ita recondunt . Nec defunt qui hydromeli appellent , quod 

 a melle elutis aqua fauis confici ac feruari foleat : fed meracius confieri conuenit . aliquiid coquunt. 

 Acgrotantibus noxium eft,quoniam plurimum ceraginis fibi uendicat . 



Aliafani jlqu& mulfie ratio conficiend& eft apud Mauritan&famili& authores,ab hac qu& hic d Diofcoride traditur. A __, . - 

 Inter jlrabas nanque Mefues de ea ita fcnbit . ylqua mulfa,ex antiquorum fententia , magnis utique uiribuspra ratio faciendae 



30 ditaeft,Sitimetenimarcet:frigidisaffeBibus,pr&fertimcerebri,& neruorum ,& articulorum ,auxiliatur. Locouini uaru ' 

 poia humida extuffientibus prodefi : quin & pus,& lentam,craffamq;pituitam dpeBore trahit . Inteftma,uifcera,urina- 

 riosq; meatus purgat,terget,ac lauat : quapropter fubuenit coli doloribus , aluum fubducit , & calculumgigniprohibet . 

 Fit e~ hbra laudatifiimi meUis,non tamen ueteris,colore pallido,odore iucmdo,fapore cwn dulcedine modici acri , cum aquez 

 fontants libris oBo,in uafe lapideo,uel fiBili uitreato,lento igni decoBa,defpumataq;,& demum linteo percolata . Verum 

 fi aqua h&cpaulb pbft bibenda erit,aquatior fiat,& ftatim d fublata fpuma percoletur . l^am qit£ longa coBlone iulapif 

 confiftentiam acquirit,diutius quidemferuaripoteft,fed egrius penetrat in remotas corporispartes ,facdeq; in bilem uer- 

 titur,obfuam exuperantem dulcedinem . undefitim accendiUnift plurima affufa aqua diffoluatur ,adebut aqu&fert moda 

 reddatur inppida . Variant autem mulf&facultates pro diuerfs coBionis ratione . quippe qu& breui coquitur temporcfl* 

 tus in uentriculo parihaluum magis mouet & minus nutrit. qu& uerb longiori caquitur tempore ,flatus difcuttt,magis nu- 



_J O triuminusq; aluum (iimulat . Suntqui mulfe aromata etiam addant,nempegingiber,crocum , cimaniomum, macim , & 

 idgenus alia . Mij gaUiam mofchatam officinis uocatam,& agallocbum adijciunt . Fit pr&terea tx parte una mellis , & 

 aqu&fontan&partibusoBo,fermenti(alidsfoinigr&ci)in his diffoluti uncijstribus,& proprii ad centum mulf& Ubras.QuA 

 deniquc omnia,mufii modo eferuefcenda in ligneum cadum conifciuntur,non tamen adfnmmum repletum , ne feruefcens 

 refiliat . Vbi uerb deferbuerit obturato uafe^afferuetur uini modo ad potandum,ueruntamen non bibatur, nift tertio men- 

 fe tranfaBo . Huic mulf& aromata quoque admifceripoffunt linteolo inclufa,& adalligata in cadum demiffa . h&cMefues. 

 Cuius ultimam mulfie parand& rattonem,Germani Medonem uocant . qui tamenfermentum addunt,non ex cerealium gene 

 re aliquo paratum,fed ex uini mufti recremento,& lupifaliBarij floribus , quibus etiam utuntur ad zythum conficiendum» 

 quod CeruiftamappeUant . Medonisplurimum bibunt Toloni,ac Lituani,qubdmmeplurimoabundent. QuodGr&cis jsjo,^, 

 l*tkUpa.7ov , Latinis item Melicratum & jtqua mulfa uocatur : Italis^cqua melata . 



40 t Hoc loco uulgata exemplaria Gr&ca habtt %*[*$<*■ ££ ™ <*>e.JVe * « . hoc eft, Vtimur coBa.ln quibus nimirum uer 

 bis uitium aliquod latere fufpicor . nam contextus uerborum & res ipfa po(lulabant,ut prius jlqu& mulfie crud&mox co- 

 B& ufum traderet Diofcorides . quod huncfeciffe puto,fed librariorum culpa eueniffe,ut ftt negatio omiffa,uel uerbum d^e- 

 4.*Hivit> alterius locofcriptum . ^ugetnobisfufpicionem J.Buarius,quiin librofuo de compofdione medicamentorum, ubi 

 ea de Melicrato,id e(l .Aqua mulfa fcribit , qu& Diofcoridi accepta referri poffunt , inquit primum , Cruda uttmturij &c. 

 deinde,Coclaueroexhibetur&c. Hunc fecutus fortaffe BjteUiusuir dotliflimus,uulgatamiUamle8ionem utdepraua- 

 tam reliquit,& alteram ut ueriorem accepit. Addam infuper^qubd ratio ex ufu J.qu& mulf&fumptafuadet,ut cruda ma- 

 gis qudm coBa aluum deifcere,aut uomitum cierepofiit . 



rjv AQyA. CAP. xri.11. 



5° 



DE aquis in uniuerfum decernere, propter locorum proprietates, & peculiares naturas,ccelum,& 

 aliapleraque,difficile eft. Magnatamen exparte optimaeftdulcis>fyncera,nulliusomnino 

 qualitatis particeps,& quse ne minimo quidem temporein praecordijs commoratur . ad hax qua; & fa 

 cili uia fertur , & citra moleftiam,nec inflationes creat ,& minime computrefcit . 



PMicifiimis quidem uerbis depotabili in uniuerfum aqua differuit Diofcorides, ita tamen ut nullamplani notamprs- mm ^ 

 termtferit ex hisj qu& in optirna aqua requiruntur . Quareft nobis efjet ijs tantum faciendum fatis, qui rtrum natu- renzix ^ & f ^_ 

 raliumperitifunt , non oper&precium exiftimarem, hoc in loco plura de aquis commemorare . Veriim quia hofce commen cultates. 

 tarios in flndioforum,& imperitorumpotifiimiim gratiam condimus; ideo non folum aquarum omnium , qux m commurie 

 60 tam cibi,qudmpotus ufum ueniunt,tu qualitates,tufacultates hic breuiter perjlringa ;fed etiam earum,qu& fponte nafcun 

 tur,&fibimetallQrum,c&terorumquefofiilium uariat aendicantfacultatesdnprimis itaqueiUa aqua adpotandum lauda 



Ttttt 4 tifiima 



