i }} 8 



And. Matthioli Comm. 



Gdmia* confi /"""1 jidmix duogcnera,alterafaclitia , a herafojfilis . H<ec duplcx eft . Vna metaUi expers.Mtera aut &s , aut argen- 



deracio. ^^ f Um c ontmens . Fablitia mformctbus concrcfcit , ubi <es confiatur triplici appellata cognomine . T^am botrytcm 



eam appeUaucrc , qux uu<t ffcctcm rtfcrt . oftracitem autem , qu<e tejlis , & placodem qu<e cruftis fmilis fuerit . Sunt 

 etiarn qui in hocgenere calamitem oftcndant ab arundinumfignra . pecutitur h<ec dferreis perticis qnibus cum <ts infor- 

 nacibus fufum agitari folet : obducuntur enim cadmia,qu<e decuffafciffi per medium calamifaciem refert . Foffiiis autcm 

 qu<e metallum non continct, quamq; Germanilapidem calaminarem nocant, lapis cft non admodnm durus,fublutei coloris, 

 qui accenjus luteum fnmum edit . Hac utuntur <erarij fkbri,qui ex <ere Onchalcum parant . Siquidemftne ea id parari nou 

 potefi . Qua iterb metallum continet , Germanis Kobelt dicla, nigro colore,affertur in Boemiam ex Ducatu Brunfuicenfi, 

 d Gofelarijs fodinis , ubi Chalcitis & Mify copiose fodiuntur . H<ec erodendi facultate adeo pr<edita eft utfofforum nta- 

 nus , & pedes exulceret . Ts^ccfzni mirum , cum intus haufta animalia qu<ecunque perimat . Boemi banc Ccruifice <£Jla- * O 

 te admifcent , adnecandas mufcas ;nam ubi primnm eam deguftarunt ^flatim emoriuntur . Cadmia utriufque meminit 



teno!" 1 CX * Ga ^ ems bbro nono fimplicium medkamentorumfic inquiens . Cadmia fit , ubi in fornacibus <es paratur , nempe tota ter- 

 ra iUa , exqua <es geaeratur ,in fornacibus in altum egercnce , uelut fulisinem quampiam , ejrfauillam ,fiue utcunqueap- 

 ptUare licebit . jttfi non terram , fed lapidem nuncitpare uelis , ex quo in fornacibus fecernendo partimfit <es,partim cad 

 mia,partim diphryges , nihilfane retukrit . Sed&in argenteis metalUsefficiturfimilifecretione ,fiuegeneratione , aut 

 quomodocunque uocare uoks . Quin & expyritc lapide infornacibus ufio fit cadmia . Cceteritm abfque fornace in CypTO 

 cadmia inuentttir : ac iure quijpiam illam lapidem nuncupet . Itaque in Solis , quo tempore ego in infula peregrinabar,pai* 

 ciffimum etiam reliquum erat cadmi<e, qu£ infornacibusft , Veritm lapidibus , qui in montibus , & riuis reperiebantur y 

 d metallis profcclb acceptis , eos in jlfiam , Italiamq;portauiadamicos,dquibusfummam imbam gratiam , quodfe ucl 

 maximtmimunusaccepiJfedicerent,&qu&aliaomnicadmiamultbefJctpr<eftantior . Et talem certd meritb quis lapido- 20 

 fam uocet cadmiam . M eius , qu<e combufta eft , aliam botryitin , aliam placitin medici nuncupant . Botryitin quidem, 

 qu<e in editioribns domorum , in quibusfornaces extruclxfunt , parttbus colligitur . Tlacitin uerb , qu<e in inferioribus. 

 jLc liquetfani botryitin effc tenuiorum partium , craffiorum uerb placitin : utranqm autem ui deficcandi , ceu alia metal- 

 lica omnia , & lapidoja } terrenaq; . Torrb pr<eter deficcandi facultatem ,mediocriter item extergit . Jlttamen, qu<ein 

 fornacibus colligitur, igne<efacultatis aliquid habcat necejfe eft . Meritb itaque lauantes eam , medicamentum efficiunt rne- 

 diocriter tum deficcans , tum extergens abfque mordkatione , utile ad ulcera impletionem expofcentia , & in oculis, & in 

 totocorpore. Torrbulceramagnoperehumida,autputrefcentia, in corporibus impendio mollibus ,qualiafunt eunu- 

 chorum , puerorum , ac mulierum , eiufmodi cadmia adiuuat . jlt in durioribus , & contentioribus , qu<e ualentius defic- 

 cant , requiruntnr . Itaque illudjemper memoria tenendum ,fermonem ad temperatam , & mediam exceffmtm naturam, 

 in ifs qu<e itafimpliciter efferuntttr , referendum : puta cim dicimus meiicamentum , aut ttlcera came implere , aut cica- 3 o 

 tricc claudere , aut aliud quiduis eius generis pr<eftare . ad quam utiqite & nos nunc rcfpicientes , leuiter duficcatoriam, 

 abflerforiamq; cadmi<e effefacultatem dicimus . In caliditatis autem , & frigiditatis differentia , temperata quodammodo 



Cadmiahifto- exiftit cadmia ,nempeneutruminfigniterefficiens.h<ecGaknus . Quibus maximi adftipnlatur Tliniusltb. xxxi 1 1 r. 



ria ex Plin. cap.x.fic inquiens . Metalla <eris multis modis inftruunt medicinam,utpotc cum ulcera omnia ibi ocyfiime" fanentur . Ma 

 ximi umen prodeft cadmia . Fitftne dubio h<ec & in argentifornacibus, candidior , ac minus ponderofa, fcd nequaquam 

 comparanda eeraria . Tlura autemgenerafunt . 7$anque ipfe lapis , ex quofit <es , cadmia uocatur ,fufurts neceffarius* 

 medianx inuttlis . Sic rurfus infornacibus exifiit, aliamq; nominisfui originem recipit . Fit autem egeftaflammis,atque 

 flatu tenmffima parte materi<e , & cameris latcribusue fornacium pro quantitate kuitatis applicata . Tenuifitma eft in 

 ipfofornacium ore , qtiaflamma eluclantur , appellata capnitis , exufta , & nimia leuitatefimilisfauiihe . Interior opti- 

 tna cameris dependens ,&-abeo argumento botryitis , cognominata .ponderofior h<ec priore, kuior porrb fecuturis . Duo. 40 

 eius colores . deterior cinereus :puniceus melior ,friabilis tocidoritmq; medicamentis utilifiima. Tertia cftin lateribus. 

 fornacium , qu<e propter grauitatem , ad cameras peruenirenon potuit . H<ec dicitur placitis , & ipfa ab argumcnto, cru 

 fta ucrius , quam pumex , intus uaria : ad pforas utilior,& ad cicatrices trahendas . Flnunt ex ea dtto alia genera . Ony 

 chitis extra pene cceruka,intus onychis maculis fimilis . Ofiracitis tota nigra , & c<eterarum fordidifiima: uulnertbus ma 

 ximeutilis. OmnisautemcadmiainCyprifornacibus optima.h<ec Tlinius . qui d Caleno inhoc diffcntit ,qubd dixerit 

 foffikm cadmiam fufuris tantitm neceffariam , & medicin<e inutikm , cum tamen Galenus contranum fcribat . Cadmia 

 ornne genus uidimus f<ep<e nos inplunbus Germani<e locis ^ubi <es , argentum , & aurichalcum conficitur. Sedftjeciatim 

 botryitin apud Ter^num quinto d Tridento lapide ,<&apud SboTium in Tiroknfi comitatu , ubi in qudm plurimisforna - 

 cibus <es , ac alia metalla funduntur . Botryitts cadmi<efru{lulumfinepulcherrimum nouifiime ad me miftt Sagabria Dal 

 rnatis urbe clarijfimus medicus lofephus Salandius Bergomenfts : qn<e adeb in racemi modum congefta tfi , utplane uu<ej^e e 

 aem referat . Torrb officin<e omnes Tutiam , qu<e pompholyx eft , Cadmiam perperdm nominat . Quandoqutdem Tutia 

 illis uocatafnifi mea mefallit opinio)Cadmia e(i e botryitis aut placodisaut oftracitis genere . T^equeenim mirum effe de 

 bet , qubd Cadmia proprio amiffo nomine , inpompholygislociimfucceffertt,cumetiam Diofcoridis tempore jpodij loco ute 



Komina. rentur mcdici. MetaUicum , quod Gr<ecis KiUiMia,Latinis itempariter & Ualis Cadmia nominatur : ylrabibus , Climia 

 feu Chlimia : Germanis, Grauuer , Auguftem . 



noMo'*vt,cm°7ov,<ihic3T°fov. POMPHOLIX, SPODIVM, ANTI- 

 SPODIVM. CAP. XLVI. 



POmphoIyx fpecie fola,non genere a fpodio diftat.Siquidem fpodos nigricat,& plerunque ponde- 6o 

 rolior eft,pakarum pilorumque plena,quali purgamentum quoddam,quod ab anariarum oificina- 



rura 



