1 3 4 o And. Matthioli Comm. 



qudm ^.uicenm antifpodio . Sed in hoc Ma.na.rdus plant! haUttcinattts deprehenditur , qubdprocul duhio credideritml- 

 garem officinarum tutiam lcgitimam Diqfcoridis > & Galeni ejjepompholygem,cum tamen legitima Tttti<e nullis in offict- 

 tiisfit ufus , quodiut iam diximus)omnespompholygis loco cadmia tantiim utantur . Torrb legitimam tum pompholy- 

 gem,tumJpodium,qu<eaDiofcoridis,&Galenihiftoria nullis dijlident notis,egoab <erarijs , argentarijsq;fornacibus 

 fluries mecum detuli ,tamab his,qu<e Ter%eni , & Lauisij in Tridentino agro habentur , quam ab illis , qu<e Sbo-^ij in Ti- 

 , volenfi comitatu Germanis. inueniuntur , ubi certi celeberrim<efunt metaUorttmfere omnium fornaces , ac fodin<e : e> qut- 



husnonmodbpompholygis} & Jpodij quantumfatisfuerat , accipiendinobisfuit facultas ;fcdetiam cadmia pyritis,di- 

 fhrygis , fioris <eris , belcyfm<e,molybdien<e, ccsrulei, & jLrmenif lapidis . Quortim ne minimam quidcm particulam apud 

 Jtali<efeplaJtarios reperi unquam , pmterqudm apud eos , qui uelame,uelab amicis meis admoniti , legitima b<ec metaUi- 

 ca medkamenta , adulterinis exfuis officinis abdicatis , in medicum fufceperunt ufum . \itnc uerb amicos intelligo(quos 1 9 

 tamen ueriusfratres amantiffimos appellare pojjematt qui & <etate & longa confuetudine,& jiudiorum communione mihi 

 coniunctilfimi fmt) clarifiimos rnedkos Tridento oriundos jLndream GaUum , & Iulium Mexandrinum , qui iandudttm 

 obfttam tum doblrinam , tum integritatem d Sercniffimo Ferdinando B^manorum , Vngarm , Bohemi&q; Bege inftti , & 

 fuicprolis commodum in medicos honortfice receptifunt . Hoc itaque pablo cadmia officinis pompholygisukem explet ; 

 quibusetiamantifpodia qu<edam ex arundinum radkibus , & boum ojfibtts concrematis fabla ,fpodium falsb referunt . 

 Quod tamen non omninofucrit reprobandum . nam , Diofcoridis tefiimonio , ubi legitimum defiderett<r Jpodium,anti(podijs 

 utifani licebit : nempe qu<efieripoflint i myrtifolijs ,floribus , baccisq; : ex oliua frondibus , cydonijs malis , quercttum 

 gallis,attritis linteaminibus: item moris nondum maturis , terebintho , lentifco , buxo , pfeudocypero , fici fiondibtts , tau- 

 riglutino,Juccida lana,pke aut meUe perfufa . Quo fit,ut mihi plani immeritb a Manardo reprehenfus uideatur jLuicen- 

 m,qui ex combuflis arundinum radkibus fibijpodtum confecit,medkinis eommiJcendum,qu<c adcordis robur parantur, ^ 20 

 intus in corpus fitmuntur . His enim longi melius,ac confultius fuerit arundinaceum admtfcere Jpodium,quam eius ttice tu- 

 tiamfeupompholygern imponere . licet h<ec quoquefit Brafauolifententia . Sed equidemhaclenus nunquam me lcgijje re- 

 cordor,pompholygemfeuJpodium ijs medkamentis tutb admifceri poffe,qu<e intus in corpus fumuntur : cum neque Diofco- 

 rides,neque Galenus,nec quipoft ipfos diuerfis temporibus claruerunt,tam ex Gr<ecis,qudm Mauritanis,ufquam , quod in- 

 uenerim,memori£ prodiderint,citra uitte perkulum h<ec hauriripojje . T^arn fieri nonpotefl,quin tam pompholyx , qudm 

 fpodium uentrkulo,& cteteris mfceribus,mirum in modum n'oceant,cum ex tenuiflima <erisfubftantia uehementiffima ignis 

 Brafauoli du- ui conficiantur,& ob id dcleterij aliquid habeant . Quod maiori quidem diligentia expendere potmjjet Brajauoltts , ctitn 

 pkx error. interrogatus dfuofene pharmacopola , quidfpodij loco in compofitis medkamentis imponendum forett inconfulte fittis re- 

 ffondit,pompholygem,utfaciebat Galenus . Qua in re duplki,meo quidem iudicio , notatur crrore . Trimum , qubd re- 

 fpondens non di(iinxertt,an hoc uel alio modo agendum fuerit cum medicamcntis,qu<e orefumuntur,quibus myropoU fpo- % O 

 Aium quandoque commifcent,omnino hac in re concludere uidetttr , pompholyge indifferenter pro fpodio utendum efje,tam 

 in hauriendis,qudm exterius admouendis medkamentis . Deinde uerb cumpompholygem,fiue(ut ipje habet)tutiam (podij 

 locofumendamJlatuit,in eodem uerfari errore deprebenditurjn quo Manardum eius ciuem uerfatum oftendimus,Quando - 

 quidemfi rcfte nottijfet tutiam communis ufus legitimam nontfje pompholygem,omnino(ut fempcr in c<eteris tam adtdte- 

 rinis,quam fuppofititijs medkamentisfacere adfolet) errorcm huncfuofcnipharmacopol<e indkajjet . Ts(ec obftat , qubd 

 dixerit Galenus inftodij defe£tu,pompholygemfupplendam . Siquidem in ijs tantum medkamentis idfaUitandum uoluit, 

 qua exterius iUinuntur . Tslam Galeni oitate nullus fpodij uel antijpodij extitit ufus ad medicamenta , qus. inttts in corptts 

 fumuntur^ttJongopbftttmporedMauritanisfaBumeJJereperio. C<eterumTuchfiusmedkus<etatenoftracelebris,Hbro 

 FuchGjojHiuo. decomponcndorummedkamentorum,ratione,jlgricolamfortafJefecutus,pr<eteriUudSpodium,quodinfornacibusfit,al- 



terum quoque recenfet fubterrancum Jeujojfile diBum,idq; in quatuorJpecks,cinereum uidelicet,nigmm,uiride,& luteum aq 

 digerit : quod quidcmJolisjLrabibus(>Agrkolafoli Serapioni)notum efjejcribit . Veruntamen Serapio ubi de pompho- 

 ljZ c a gi f cap.qz 2 .ubi item de Spodio cap.^^i ,nuUam,quod legerim,]podij foffilis mentionemfacit : quemadmodum ne- 

 , . . que^uiccnna,nequeetiamalij^{rabk<efamili<eauthores. TorrbmeminittumTompholygiSitumetiamJpodijGalenus 

 & fpodii hifto- M>. I x.Jimplkium meaicamentorum ,fic inquiens . Tompholyxfit in <erisfornace,uelut & cadmia :fitq; & dum infor- 

 ria,&uiresex nacibits cadmiauritur ,ut in Cypro . Cumenimpr<efe£lusad<erisfornacem inftruclasres nonhaberet ,pr<ecepit ex ipftc 

 cadmia pr<eparari(pr<efentibus , atque infpeblantibus nobis ) pompholyga , uidelket minutis cadmi<efiagmentis in ignem 

 conieclistfiii ante <erarium iacebatfoUem . Camera erat incurua , nufquam pertufa ^Jed integra, qu<e egeflam ab ufta cad- 

 miafauillam excipiebat : quam ubi coUegiJJent habebant pompholyga . ^it quod refleblens infrd inpauimentum recide- 

 batifpodos c[i qitam uocant , qu<e plurima, ubi <es infornacibus uritur,colligi ajfolet . Quidam eamjpodium neutrogenere 

 pronunciant: cui uidetur fimilem habere facultatem quod uocant ^intijpodium . jlt ego illo ufusfum nunquam^cum lar- 5 

 ge mihifemper pompholyx fuppcterct . T^ec enim quifiquam , ubi h<ec adfit ,fpodio ttti uelit , nedum antifpodio . Eft au- 

 tempompholyx medkamentum prope omnium , qu<e citm morfum deficcant,fi elota fuerit , pr<e(iantiJiimum^quamobrem 

 ad ulcera cancrofit idonea eft, & ad alia omnia maligna . Itaqttc inditur coUyrtJs^qtm ad oculorum impommturjiuxiones» 

 qmq; buUas ,jcu puftulas in eis natas curant . Tr<eterea ad pudendorum,ac Jcdis ulcera optimum cft medkamentum , ni- 

 mirumfine mor(u deficcans. Sed non e(l huius negotij in iflis diuiius immorari . jdern hb. 1 1 1 1 . de compofitione phar- 

 macorurmfecundum locos dc pompholyge itafcribit . Tompholyx lota nuUi pharmacorum mordacitati expen ium inferior 

 eft : atque ob id ea. utimur ad acres , & tenuesfluxiones , capite uidelket prittsfimulq; uniuerjo corpore euacuato . jLt uc 

 rb manifejlum efl qubd per uem fec~tionem , ac purgationem totum corpus euacuamus , per apophlegnutifmos uerb caput 

 apituita uindkamus - Toteft enim pompholyx lota , quemadmodum etiam fpodium , atqtte amylttmfimul , & moderati 

 humorcs reficcare y fimulqi ncper tunkulas euacuetur ea , qux in magnis ipforum ucnis, fnperfl.ua humiditas continetttr, g 

 prohibere. Qmrefi quis prins 3 fu£m caputab bumcribus adoculos defluemibus cxpur^ct >obturantibus pharmacis 



utatur, 



