1.346 



And. Matthioli Comm. 



acri igneutuntur,& rudicula ferrea continue mouent,dum incinerem fbluantur . $cd difficilis huiufc 

 modi uftio,& fi uehementius uratur ,contrahitfpuma?argenti colorem. Magis ramennobis piacet 

 prima urendi ratio . Plumbum uftum lauatur ut cadmia,& reconditur . . Eofdem eftc&us habet,quos 

 plumbum elotum,fed multo acriores . 



z m Ut«Km>v. RECREMENTVM PLVMBI. CAP. LVII. 



REcrementum plumbi,quod fcoriam uocant,optimum eft,denfum,fra<5tu contumax,cerufam pla- 

 ne reprafentans, nihil plumbofi habens , quod ad luteum colorem accedit , & uitri fplendorem 

 imitatur. Eadem qusplumbum exuftum poteft,fed magisadftringit. Lauaturinmortarijsiniufa IO 

 aqua,& refufa fumma aquae parte,qu32luteum colorem duxit : idque fiepius,dum recrementum abfu- 

 matur . Dein ubi confederit craffamentum,aqua effufa,digeritur in paftillos . 



M 



m^isjw*. MOLYBDOIDES, SIVE LAPIS PLVMBARIVS. 

 CAP. LVIII. 



Olybdoides Iapis a plumbi fimilitudine di<aus,refpondentem recremento uim habet,& eodem 

 tnodolauatur. 



Scori* plumbi -ry mtnbi abluendi,atque etictm comburendi ratio,adeb lucidi conflatd Diofcoride prodita,ut oper&pretium nonfit plura 2 ° 

 confid. J^ . deM re f ene _ ycYuntamen animaduertendum eji,plumbi recrementum,quod Diofcoridtfcoria uocatur,non effe plum- 



baginem,qu& excrementi in[iar,ubi plumbum igne liquefcit,ab eofecedit . Quippe qubd h&c nil atiudfit,qudm pwriffmum 

 flubum,quod ignis uflione,cinerisffieciem induit . H&c enim inplumbarijs officinis in puriffimum plumbumfacile redigitur, 

 quemadmodum & argenti fpuma . Tlumbi itaquefcoria fit tantum infornacibus , ubiptumbi lapis metaUicus ftmditur . 

 Siquidem hocprobefufo,artificesplumbum,quod inde effluxit,infcrobicutam extra fornacem delabiftnunt . Vbi uero ad- 

 huc calens concreuit;aquatrigidaperfundiiur,quoufquefcoriam exuaU qu&(ut Diofcorides inquit)dcnft admodum efl,& 

 fratlu contumax,colore in lutcum uergente,& uitri ffilendorem pr&feferens. Huius complures uidimus aceruos in Triden 

 tmo agrojac etiam in comitatu Tirolenfi, ubiinnumer& metallorumfornaces,die nottitq; ignibus aguntur . nanque in ijs lo- 

 cis metallorum recrementa,extra officinas abijciuttt, montkulos ex his flruentes . Qubdft accidat metallkos lapides &gre 

 igne in fornace liquefcere,fcori& huiufce partem admifcent,quoniam buitts adminkulo citius metalla ignibus cedunt . T\e- S° 

 feri ego f&piusplumbi , argentiq; fcoriam adeb uerficoloribus lineis interfeclam,pellucidamq; ut id uitri genus,quod uulgb 

 Venetijs appeUant Smalto,omni ex parte referret . Quare oportet cos,quibus in animo e(l , certam & exquifitam harum 

 rerum cognitionem affequi, metaUorumfodinas,&fornaces adire,non autem ca in pharmacopolijs qu&rere, ubi omnia feri 

 banfconfid." 1 " ™etallka medicamentajpuria,& adulterijs uitiata reperiuntur . C&terkm qui Lapidem plumbarium , fiue motybdoidem 

 hodie legitime oJ\endat,habeo profeclb neminem,nifortefofs"tlis quoddam cadmi&genus demonjlrent,quod plubum cotore- 

 imitetur,qualis illa,quam uulgb uocant Marghcffita di flagno : quanquam banc equidem molybdoidem ejfe non aufim affir- 

 mare , qubd mllum latius Molybdoidis hifloriamfcriptis mandaffe compererim , quam ipfefecerit Diofcorides . qui tamen 

 eius hifloriam tam paucis perjlrinxit , ut difficile admodumfit decernere , quinam lapis nobis legitimam moiybdoidem re- 

 prdfentet . Etfifortajfenon aberrarent , quidicerent , plumbi lapidem ignem infornacibus non cxpertnm,aeram effe mo 

 plumbi faculta lybdoidem .quippe qubdhkcolore,&pondereplumbummaximi referat . Deplumbo diffust fatis differuit Galcnus li- 40.. 

 tcscxGal. y r0 ix.fimpliaummedkamentorum , ubiitafcriplum reliquit . Tlumbumfacultatisefl refrigeratoriA . Siquidemnon 

 modbmuttambabet fubftantiainbutnidam dfrigore congelatam ;fed & aeream,paucam autem terream. Igitur qubi 

 flurimum habet cffenticz humida d frigore coaclm , indkium tibi eflo , qubd ubi admotum e(i igni , ccleriter fundatur ,flit- 

 atq; . Qubd uerb & aere&fitparticeps , hoc habetofigmm omnium , qu& nouimus , unkumplumbum tum mole ipfa,tum 

 pondere augetur ,fi condatur in ddibusfubterraneis , aerem habcntibus turbidum , ita ut qu&cunque tUicponantur , cele- 

 riterfitum coUigant . Tum etiamplumbeaftatuarumnincula , quibusearum pedes annecluntur ,f&penumero creuiffe ui- 

 fum eft , & qu&dam adeb intumuiffe,ut ex lapidibus dependerent cryflalli modo . Mque ha probabiles quidem funthumi 

 ditatiseius ,frigiditatisq;not& , priufqudm experimentum fiattc&terum fcientific& , & cert&per experientiam cogno- 

 fcuntur . Tr&parato iguur mortario,fimulquepiftiUo , utrisque ex plumbo , infunde quemlibet liquorem .- itaque terito t 

 ut & piftiUus , & piumbeum mortanum fuccum quendam reddant . Id quod ex utroque conftabit , multb erit frigidius 5 • 

 facuhate , qudm liquor ipfefuerat . Licet autcm & aquam , & uinum tenue aqueum , &oleum inijtere , aut quiduis eiuf 

 modi . J-tfi etiam plus efficere fuccum uolcs refrigeratorium,oleum omphacinumJit,aut rofaceum^aut melinum, aut myr 

 tinum . Torrbfifucco,qmprouemet,nti aoles,optimum habebis remedium & adphlegmonas infede cum ulcere,aut rugis 

 & ad eas,qu& in pudendis,teftibusq;,& uberibus conjiftunt: ftmiliter aduerfus c&teras omnes fluxiones incipientes,qu& aut 

 ininguina,aut inpsdes ,aut inalium quemuis articulum decumbunt . Sed&ulceribusrebeUibus utileeft . 7$am &ad 

 cancrofa eo utens,uirtutem medicamenti mirabere . Qubdft celeriter multumplumbeifucci coUigere uoles, conare in fole 

 tcrere,autquocunquecertemodoaereexcalfaEio . Admultaautemuttlehabebis medicamentum ,fi adfufo refrigeran- 

 . tiumfuccomm quopiam teras 3 ceufemperuiHi,cotyledonis,intybi,laciuc&,chondryll&,pfyllij,omphacis, portulac& . Totro 

 fiqua horum nonfacUc infuccum foluuntur ,uelut portulaca , mijceto iUis aliorum Jiiccorum qucmpiam , uelut ompha- 

 cis.quin & ipfe per Jije pr&diclo mortario inditus , medtcamentum efficit refrigeratorium tonge pulchernmum . Quin & ^O 

 m laminam diduUumplumbum abfque aiio uUojpfum perjlfe athietarumfefe exercitantium tumbis infkrmtur , ubi uene- 



