10 



Nomina. 



In Lib . quintum Diofcoridis. ijji 



eoncepta . Huic , poflqudm refiixit , quandoque aurem , qttandoque argentem emicat fplendor . Quo faBttm efl,ut hunc 

 argenteum , illum aurenmpafmfeplafiari\s ac medicis dicatur , omnino cxiflimantes , alterum ex ~auro , alterum cx ar- 

 gento ccnflari . C&terum coloris huiufce uarietatem lithargyrm haudquaquam ex auri , uelargenti (pttma contrahit ,fed 

 qubdplm , minmue &rci uaporisab argento detraUi , intrafe receperit . Siquidem ( nt ego pltmes expcnentia comperi, 

 & ipft quoque tefiantur artifices ) argentum depurandum.fi pturimumfiduiariscontineat , huim & plumbi miflione,li- 

 thargyrmauremrcdditur:fin minm , argentem efficitur. Quare nobts affirmare lkcbit,nil aliud efe lithargyrum , 

 quamplumbum msuelargentiuaporibm commiflam . T^onitaqtte temereprodiditDiofcoridesfieri argenti ffumamaut 

 ex arena , qtiammolybditin uocant , aut ex argento , aut ex plurnbo . Cuifitbfcribit Vltnius libro 3 o.cap.6. Meminit ar- Lithargyri ui- 

 gcntifpums. Galenm lib. l x.fimpliciummedicamentorum ,ficdecius uiribm fcribens . Lithargyrm deficcat quidem, ue- res exGaL 

 lut aiia omnia metallwa , lapidca,terrenaque medicamenta , ueriim omnium id efficit moderatifiimi : & fecitndum alias 

 tum qualitates , tumfa cnltates , quodammodo in medio efi , neque manififli excaifaciens , neque refrigcrans: modica ta- 

 men adftringendi ,ab(i'ergendiquefacultas ei inefl . quamobrem inferior efl &farcoticis medicamcntis,qu& mediocriter ex- 

 tergentm oliendimm , & contrahentibm , atque adftringenttbm . C&terim ad tntcrtrigines femorum utilis medela efl: 

 qwndoquidemutriufqueiamdiclfifacultatisleuiterefl particeps. Iure itaque medij ordinvs inmetallicis habebitur . 

 Troinde eafiequenter utimur ceu materia ijs mijcentes , qux ualentemfacultatem obtinent ,fiuemordicar.tem, ftue adflrin 

 gentem , uel aliud quippiam efficientem ,ficut in liquefcentib m adpieraque medicamenta ceram adhibemus tanquatn ma 

 teriam , quia fcilicet & ipfa quodammodo medium tenet eortim , quee ualentem facultatempofiidcnt . A£*pyvpoi fic Gne- 

 ci, ut Lithargyrusitem&SpumaargentiLatincdicitur 1 Arabici,M.artech,fiiueMerdafiengi:ltaiice, Spuma d'argento: 

 Cemanice 3 Glctt:Hifanici,^ilmartaga,Litargirio,& Te-^esde oro . 

 20 



<¥ lR u$iov, ■ GERVSSA. CAP. LXIII. 



CEruiTa fit hoc modo . infufo in urceum oris lati , aut fi&ile labellum quam acerrimo aceto , Iami- 

 nam plumbeam fupra fictilis fpiraculum , fubie&a prius arundinea tegete , firmato : fuperie- 

 ctisque uelaminibus , ne halitum expiret aeetum , ubi rcfoluta fuerit,defluensque deciderit , hu- 

 morem purum ad fumma delatum colato , craffamentumque transfundito . debet quoque ficcari in 

 foIe,mox trufatili molateri,autalias tritum cribrari . poftea quod fupereft duri , in tenues partes redi- 

 gendum,cribrandumque. mciflim eadem tertio,quartoque facienda. Melior,qua> primo cribrata eft, 

 & medicamentis oculorum affumenda . Secundum locum tenet fequens,& reliqua? fuo ordine. Nec 



3 o defunt,qui ligneas rudes in medio uafe appendant: & deralo ceu fitu impofito, ita ut acetum non con- 

 tingat,inditoque operculo circumlinentes dimittunt. Poftdies decemlaxato obturamentouifunt: 

 cumque refbluta materiafuerit,reliqua,utfupradiximus,exequuntur. Siautem quisin paftillosue- 

 lit digerere,aceto acri fubacl:a,diuiditur in paftillos,qui in fbleficcantur . Aeftate tamen fupra di&um 

 opus obeundum eft : ita enim candida , atque efficax redditur . Quinetiam hyeme paratur, urceis fu- 

 pra furnos,baInea,aut fornaces impofitis : afcendens enimcalor idem , quod fol praftat . Laudatifli- 

 mam fieri putant Rhodi,& Corinthi,aut Lacedxmone : proximam Puteolis . Torretur hoc modo . 

 Flagrantibus ignicarbonibus,ficl:ili noucmaxime Attico,tritam ceruffam imponito , & aflldue uerfa- 

 to : cumqu e cinereum colorem traxit,eximens refrigerato,& utitor . Eft & aliud urendi genus . Tri- 

 ta patinis nouis fupraprunas imponitur,& ferulacea rude mouetur , donec colore fimilis fandaracha: 



40 fiat,extra<5laqueadufusminiftratur. Qii2euer6itaparataeft,Sandyxaquibufdam dicitur.Lauatur 

 cerufla cadmise rnodo . Vis ei refrigerare,occludere,emoIlire, explere , extenuareque.-infuper excre- 

 lcentia leniter reprimere,& ad cicatricem perducere . Mifcetur ceratis,& emplaftris, quse lipara; uo- 

 cantur,paftillisque . Eft autem lethalis eius potus . 



CErufa medicamentum efl omnibus notum . Fa&itia tamen res efl . Venetijs pturima conficitur , ficuti &in dlijs ceruife , & 

 compiuribus Itaitm locis : qubd nonfolumin medicamentorum ufus expetaturfeplafiarijs,ac medicvs ;fed etiam pi- fandycis confi- 

 Uoribus,qui eafrequtntifiime infuis operibus utuntur . Taratur ex cerufa(ut Diofcorides inquit)Sandyx , quod officina 

 Serapionemfecuta mmium appellant , non atttem Sandaracha , auripigmenti genus , ut libro dc compofitione medicamen- 

 torum exiflimat Fuchfius . Siqttidem Sandaracha , utfuo loco dicetur ,foffilis res efl,non autem fatlitia . Cerufe me- Cerufl - X UI - res 

 50 Miifo Galenus hbro 1 x.de ftmpticiam medicamentorum facultatibus , itafcribens . Tfimmythium , id efl Cerufa, & hoc ex Gal. 

 medicamen teflimonium prabet modb diU&facuttati . Vamfi ex acri aceto fotuatur , guflu tamen neque acre erit , neque 

 mordax,neque difcuforium,fedemplaflicum ,& refrigeratorium : facuttatis eerugini diffimiUima , tametfi & illaconfi- 

 ciatur aceto &s difoluente . Torrb ceruffa adufla in Sandyca, quam uocant , tranfit , medicamentum fcipfo tenuius, non- 

 dum tamen excatfaciens . h&c Galcnus . Ex quibus liquidb patet, Sandycem,& jandaracham maximi interfe facultati- 

 buspugnare . b&c nanque Galeni , & Diofcoridis teftimonio arfenici modo carnem exurit, & cruftas fua uehementi ure- 

 dine,ac catiditate,morfuque uioknto cxcitat: illauerb nullafui parte excalfacit ,fedpotius refrigerat . Id quod in uulgari 

 officmaritm miniofacile deprehenditur. Sandicis meminifje uidctur Vergilius in Bucoticis , dum bis uerfibtts cecinit . 

 Ipfefed in pratis aries iamfuaue rubenti 

 Murice , iam croceo mutauit uellera tuto . 

 £0 SpontefuaSandyxpafcentesueftietagnos. 



batlenusfoeta . Cerufa , qim ita Latiyis , ^ufitov Grxcis appeUatur : Jlra bibus , ^ffidegi ,feu ^ffidagi : Itdis , 



^x xxx 4 Cerufit: 



