i))i And. Matthioli comm 



Cerufa: Germanis ,Bley uueis^j Hijfanis , Muayalde , & Blanquet : Callis , Cerufe . Qua uerb <rdu/fv£Gr£ci,San~ 

 Kaniiwu dyxittmLatincuocaturufrabici jlfi-tngi, Sarcbon, Sandicon, Sandax, Syrengi,fiueStrengi: Icatui, Sandice: 



Vulgus , Minio . 



x.wWm». chrysocolla., cap. lxiiii. 



CHryfbcollalaudariffima Armcniaca, colorem porri quam fimillime reddens . Secundum locutn 

 fibi uendicat Macedonica : & proximum Cypria . quo in genere prxfertur pura : damnatur,qu3e 

 terram,autcalculoscollegerit. Ratiolauandihaeceft. Tufaminfufa aqua,mortarioexpafTa manu 

 ad pilam uehementer incato,& ftatim quam confederir , colato . Alteram infundens aquam,rurfum J ° 

 terito . hxc uiciffim profequere,donec pura , fynceraque fpecletur . dein ficcato in fole, & ad ufus re- 

 condito . Quod fi urere uolueris , ex ea terens quod fatis efle uidebitur , patinis fupra carbones ad- 

 ponito : & alia facito ,qucefupradiximus. Doschryfocollceadpurgandas cicatrices : excrefcentem 

 carnem coercer, adftringit,purgat,excalfacit,& modice corpus mordendo exeft . Inter medicamen- 

 taintelligitur,qus uomitiones concitant,& necem inferrepoflunc . 



ChrylbcoIlE f"\ Hryfvcolla, ut Tlinius efl autbor I1b.33.ca. ^.naturalis bifiori<e,lmmor ejl in puteis,per itenam auri defluens, craf- 



\, jfefcente limo rigonbus bybernis,ufquc in duritiam pumicis . Laudatiorem eandem in <erarijs metallis , & proximam 



in argcntarijs fieri compertum efl . Inuenitur & in ptumbarjjs , uilior etiam auraria . In omnibus autem ijs metallis ft 

 & cura , & multum infra naturalem illam , immijfis in uenam aquis leuiter byeme tota , ufque in lunium menfem . Dein 2 ° 

 ficcatis in Iunio , & tulio : ut pland intelligatur nil aliud cbryJocoUa , qudm uenaputris . Vatiua duritia maxime diflat, 

 luteam uocant . & tamen iUa quoque berba , quam luteamuocant , tingitur . 7{atura efl , qu<e lino ianme ad fuccum bi- 

 bendum , Tunditur in pila , deinde tenui cnbro fecernitur ,poflea molitur , ac deinde tenuius fic cribratur . Quicqwd 

 tion tranfmeat , reperitur inpita , dein molitur . Tuluisfemptr in catinos digeritur , & ex aceto maceratur , ut omnis du- 

 ntiafoluatur. jlcrurfustunditur ,deinlauaturinconchis,ficcaturque. Hablenus de chryfocolla Tlinius . C&terwh 

 Jeplcfiarij , quemadmodum aurtfices , CbryfocoUam uulgb Borrace uocar.t , Mauritanos ficuti : cum tamen pauca admo- 

 dum in officinis reperiatur , qu<efynceri(fima dici pofiit , & qum colorefit uiridi,porraceoque,ut DiofcoriJes inquit,& pr£ 

 ftantiffima expofcit . Siquidcmfubnigricat h<ec , nec ulla ex faric uirefcit . Qu<e fiaturato colove uiret ( ut mea fert opi- 

 nio ) in <crar'us tantum metallis foditur : qu<e nisricat , inplumbeis : qu£ albicat , in argenteis : & quapailefcit , in aureis. 

 V«de mbifacUeperfuafum(ft,CbryJocoUamfibiuaritmcoloremuendicare,prometallorum,inqutbusfoditur,ratione. 3° 

 Torrb faclitia ex alumine rubeo,fale nitro,ac etiam alijs quibufdam admiflis,copia non deficit . Idcircoaurifices, qui ect 

 adaurumferruminandumfrequentilfime ntuntur , ipfam magna quidem ddigentia fcligunt . quanquam & ipft plerunque 

 decipiantur : tanta in omnibus efl impoflurum aflutia . Tr&ferunt auro ferruminando illam , qu£ lutea efl : tametfi in me- 

 _, r .. dicamentorum ufu,pr<s>fiantior fit uiridis . Fit etidmnum cbryfccolla(ut Diofcorides prodidit libro fecundo in urin<£ men- 



uires ex Gal. tione)ex puerormn utina in arco mortario, pifliUo itcm &reofub calentifole tandiu ducla , ut unguentimodo crajfefcat . 

 Quod partter litcris memorixque mandauit Galenus libro 1 x.fimplicium mcdicamentorum,fic inquiens . cbryfocoUa, & 

 hoc medicamentum ex ijs cft, qu<e carnem liquant,non tamen ualenter mordicat,quanquam fit facultate admodum digeren 

 te,deficcanteque . Igitur quidam id modbtfuod in metaUis inuenitur , ita nominant : alij uerb id , qubdin <ereo mortario , 

 piftilloque <ereo, ex pueriurina pr&paratur: id quod quidam inter&ruginum dijferentias numerant . Satius uerb cftipfum 

 pr&parare tempore <tftiuo,aut certi aereprorfum calido,urinam in mortario terentes . Tmflat autem <zs , ex qno morta- 4° 

 rium piftdlumque conficias , rubrumfit . I^am quo <es tenerius fuerit , eb plus circumagendo pifiiUo deteritur . Hoc me- 

 dicamtntum aptifiimum eft ulccribus contumacibus,tum perfe , tum alijs miflum,ut in opere de componendis medicameh- 

 tis referetur . T>{iinc autem id nouiffe fat eft, qubd quantbplus qudm CbryfocoUa metaUica deficcat , minusque mordicatt 

 tantbetiam ipfam excellit tenuitate. Ipfamtamen cbryfocollam illam fi ttras,multb tenuiorem efficies. VtGr&cis 



Nomina. •^jtran.ihK a. ita etiam Latinis ChryJocoUa,& jiuriglutimm appellatur: jLrabibus,Tincar:ltalis , CbrifocoUa : Germanis> 



Borrajf: Hifj)anis,Mincar, & Borrax . 



a.Wp^w. LAPIS ARMENIVS. CAP. LXV. 



ARmenius lapis prsfertur Iseuis , colore cceruleo , perquam sequabilis , calculo carens, & friabi- 50 

 lis . Eadem , quae chry focolla prsftar, fed inefficacius . Quinetiam ufum habet ad pilos in pal- 

 pebmaiendos. 



Armenij lapi- - A l\n;e;.!a-,ut lib.^v.cap.v l .teflatum reliquit Tlinius,lapidem mittihqui eius nomine appeUatur. Lapis cfl bic quo 

 <Us coniid. _/~\ que clryfoccllx modo infeclus : optimumq; e(i,qubd maximi uiride ift,communicato colore curn cair.leo . TUnio 

 jubft ribi: Awtcana,Jic inqukns . In lapide jLrmeno eft aliquantulum a%uli cotoris, non tamen efl in cobre axt<U * & non 

 tfiin eiits foi >d:tate,fcd cft in eo arenojitas quxdam : & quandoque utuntur eo pkhres loco a%uti , & tfl tcnis tatius . Ex 

 horumfani uirbispcrjpicunm ft,iapidem yirmenium cotore tjft uiridi,ad cosruleum inclinante . Tatis autcm efie compe- 

 ritur,qui in argentifodims,in compluribus Gtrmanis, locisfoditnr:^- i quo colorem illtim adpiclorium ujitm parant,quem 

 uuigb uocant uerde a^urro,ac ft diceres uiride cmfium^tet uiride ccerukum. Tsfanquets colore chryfccoilam rcftrt ,fed 60 

 duritieprtzccliit . Quamobrm crediderim ego,cos nou iongi abejfe d ueritate,qui dicerent,Germanicum bunc iapidem tUi 



tongcncrcm 



