i*66 And. Matthicli comm. 



t 



Gdentia!* C ° fuicwfi adm a Uatum eft,dum hic Trag&fum in jluUfereniffimijLrcbiducis Ferdinattdi . Mqui'primus cjui Mijyosfiu- 



CI alcitla, mi- '"T"* ulmetfi atitea fcripferim chalcitim,MiJy«fi>ry longis iamfeculis latuiffe,adeb,ut perpauchuel potius nuUi tjfent in Ita 

 fyrti/oi eos, & J_ Ua,qui h&c kgiiimafe uidiffe affirmarenp-,poftea tamen,& ipfius chakitis & M:fy quoque phmmum, ex Ducatu Bm 



tor, 



ftumfimi pukherrimu,aureis emicans fcintillis,quin & Chakitidis,& Soryos,quibus etiam chakanthum adiunclum erat, 

 miftt ad me Tridento Martims GuidottinuspharmacopoU rei htrbari<e,& metallice ftndiofus . Inuenta autem hiccfunt 

 in quibufdam chalcanthi fodinis in Tridentino agro , quibufdam montibus non longe d Leuigo pago . Vtrum kgitimam 

 Brafauoii er- MeUnteriam iandiu inuenimus in compluribus metaWorum tumulis . Torrb putat Mufa Brafauolus , medicus nofiri tcm- 

 poris celebris , chalcanthum nobis ^omanum uocatum , uerum ejfe Mify , quod tamen ueritati , & rationi maxime repu- 

 gnare uidetnr . Quandoquidemprater id qubd aumm colore minimi imitatur , minusque cum frangitur , aureis fulget 

 fcintillis ,fcd uitream tantum refert fubftantiam , paldm ccrtt! omnibus e(l , Galeni teflimonio, Mify faclitium noneffeme I O 

 -dicamer.tum ,fidfponte & per fe fatlummterr&uijctnbus . Ipfe enim libro i x. fimplictummedicamentorum , dechal- 

 santho fcribens inquit . Memineris autem , qubd adfiniftram manum ingredientibus conffeclum nobis dixenm metallum 

 foreos,chakiteos,& mifyos. ut ex his conijcere liceat,aqnam pluuiam totius collis terram illam coUuercatque abluere, ex 

 quafionte quidemfiebatfory,chakitis,& mify:& perfornaccs <es,cadmia,pompholyx,Jpodium, & diphryges . Traterea 

 idem defcry,chalcitide,& mify dijferens teflaturfut Utius inferius patebit)dum in eorum ingrederetur metallum,quafdam 

 intus fe ccnjptxijfe ueluti %onas,alias fuper alias in longum porretlasjmmero tres: quarum infima erat ipfiusforeos ^fuper 

 qttam erat altera chalciteos,fuprema uerb mifyos . Id quod manifefte oftenditjria h&cfiponte in terr<e uifceribus fieri, non 

 autcm uUoariificum ingenio,ut \omanum chalcanthum fieri nemo non intelligit . Confiat pr&terea nuUam fatiitij cbal- 

 cmthifpeciem ejfepojfe mify , qubdfcripferit Calenus cbalcitin tranfire in mify,non autem mify in chalcitin . Idcirco cum 

 Caleni teftimonio,& uulgari experientia omnibus perfiicuum fit,non tantum \omanum cbakantbumjed oihne, cuiufcun 2 O 

 que generis tratlu temporis degenerare in cbakitin,nullo patlo fuerit cenfendum, I{pmanum chakantbum ejfe mify. Vnde 

 retliusfortajfe dicere potuiffet Brafauolus 3 chakantbumforeos magis jpeciem referre,quam mifyos . J^am(fi tanta autho 

 ritaiis apud dcftifiimos quofq; medicos fuerit Galenus)quemadmodum chakitis uertitur in mijy, ita &fory tranfit in chal 

 "natMumVift" citin ' Sed ut omii bus huiufcefacultattsftudiofis h<zc admiranda natur<e uis clarius innotefcat, audiant, qmfo > Galenum 

 & uircs ex Ga- de re hac dificrentem lib. I x.ftmplkium medicamentorum his uerbis . In metaUo Cypri, cuius modb mentionem feci , in 

 ien,a * montibus Solorum,domus eratingens,cuius ad parietem dextrum,fed adnosutique,quiingrediebamur, finifirum,introitus 



erat in ipfum metallum y in quo quafdam cvnjpexi in longijfimum porreBas ueluti %onas,altasfuper alias numero tres : infi- 

 ma erat ipfius foreos,fuper quam erat altera chakiteos,fuprema mifyos . C&terum id tcmporispmfetlus metalli his com- 

 tno7iftratis:Sicut,inquit y nunc aduenis in cadmi<efornacari<e inopia,ita horum trium admirandas has uides diuitias . Itaque 

 ego cum eius multum accepiffem > primum quidem in jlfiam,deinde V^omam attuli,& ufque modb babui, elapfts iam annis JO 

 p lus minm triginta . Etfortequadam abfolutumfuit hoc opus ad ujque otlauum librum,ante annos uiginti , necadietlus 

 fuit nonus bicpartim qubd Upides quofdam nondum corfpexiJfem,partim ob alia negotia > qu<e mibi interea temporis ob- 

 uenere . Ts(unc autem cum nonum hunc librum cczteris adderepararem,intereafort£fortuna mihi accidii res Jpetlatu lon 

 ge pukherrima,ac fi qmfiiam eofty.dic,ac induflria magno cum artificio effecijfet . 1<[am citm mify opus haberem , ad me- 

 dicamen quodpiampraparandum,bolum eiusaccephquamfere x pkna manu tenews, quakmfani confifientiam mify nonad 

 tnodumfolet habere,cum in parua fiuftida diuidatur. ' Miratus itaque infolitam eius condenfationem, bolofatla extimum 

 quidem mify civcunquaque reptri,eius quod intus erat,uelut efflorefcentiam . Torrb fub eo inter cbalcitin uidelicct , & 

 tnify , quiddam erat medium uergens ex chalcite ad mify , ex dimidio iam commutatum :principio enim bolus fuerat cbat- 

 citeos : aetcrum quod in alto erat,perfetla erat chakitis,nuUam dum alterationem experta . Hoc igitur ubi uidiffem, co- 

 gitatione repttins :> & in metallo ita fuper chakitin nafci ipfim mify,ut xrugofuper <es,in mentemfubijt infptcere, quodjer- 40 

 uabatur adhuc apud me reliquum ipfius foreosmnquid & ipfum uUam accepiffet mutationem in cbakitin: &nonnihil cer- 

 ti apparuitfitJpwionis,ut uideretur & tpfumforte longo tempore mutationem in chakitin poffe accipere . Itaque mirum 

 non tfi tria h<tc medicamenta ciufdem genere facultatis effcfory dico,cbakitin,& mify,tenuitate , & craffitudine partium 

 inter fe diuerfa . Crajfiffimum enim efl intcrtpfafory,tenui(fimum , mify, mediam utrutfquefacultatemhabet cbakitis . 

 Udurunt uiuuerfa h<ec tna^& efcharas qnas uocant,efficiunt . Mtamen etiamfi urant,nonnihil quoqtte adftringunt. Ck- 

 terttm mify admotum carnibus duris,minus chakite mordicat,tametfi ea non minusfit calidum : uerum id habet , qubd te- 

 nuiumpartium cfientiafit . Torrb curn utraque h<ec in decottionibus fundantur,& magis cbakitis , qudm mify ; fory ta- 

 men non liquefcit , nimirum qubd Upidofiusfit , ac uehementius compatJum ,ficut rurfum mify , quia d congenito calore 

 elaboralius eft , ac proinde ficcius chakite,idcirco meritb quoque agrius liquefcit . Et libro llll.de compofttionemedi* ■ 

 camentorum per generaMem Gaknus itafcribtt . Mify,&fory,ut didiciftis,cbakitidt genere cognata funt , ex itnaut di- 50 

 cam radice produtla,tenuius tamen apparet mify,ac minus mordax & urens,craffius fory eft-,& utroque ficcat imbeciUius. 

 Xa-Kn.hu ut Gr<ecis,ita etiam Chakitis Latinis dicitur: Arabibus,Cokotar,feu Chokbotar : Italis , Cbakitis . MjVu uerb 

 Gr<ece\Mify item Latini uocatur: jlrabice\Zeg,fiue zagi:Italkc\Mifi . Qu<e deinde Gr&cis ^cuntfin, Melanteriapari- 

 ter Latinis appellatur:^irabibus,Bitirias,& Maltina: Italis, Melantcria . Quod denique tafu Gr<ece\fory fimiliter La- 

 tine dicitur: Urabice,Surie,MfurieJeu Mfuri: italici, Sori . 



^myii. DIPHRYGES. CAP. LXXIX. 



Dlphrygis tria genera effe creduntur . Quoddam enim metallicum eft, quod in Cypro fola gigni 

 tur : lutofum nanque extrahitur, ex luto cuiufdam inibi fpecus : extraftum fole ficcarur,mox cir- $ 

 cumpofitis larmentis uritur . diphryges ideo uocatum eftqudd & a fole,& a farmentis uratur,arefcar, 



& fenne 



