In Lib . quintum Diofcoridis. i}6j 



frehtnderimplumeumbocnonefiefciffde. CttterumBrafattoim dealumine differensin fuo fimp.med.examiue,niiatiud Brafauoli opi- 



liquidumeffe contendit,qudmrnpcim . Sedab coflicet niro eruditiflimoManatopinio noflra. 'Namqubdego ia jLlu- nio reprobatai 

 •• — -r ■ - ■• t ^ , r , , . , . . . / ' , a - uemFuchkier 



merifs Tonttficis maxmn m i\omano agroprope Totfampcr bienntum moram duxenm,eo nmnrum tcmpore,quo <AugujU- rori 



nus Chifius opulcntiffimns mercator ciuis meusMas aiuminisfodinas d Tontifice ernerat,amplafane mibi fuit facitltas tum 



uidendi,tum etiam difcenduquo artificio,quave ratione,rupeum confiaretur alumen . Qnamobrem facile teflari poffum ru 



pei aluminis materiam liquidam,fluxilemq; non reperirifed lapideamiqninettam rio exponi <e(iiuisfolibus exiccandam, ut 



putat Bra',auolus,quodfic(ut ipfein r [uit)fcripfem Ttiriuts tiquidumfieri :i & addenfari . In eodem Brafauoli errore uer- 



fatur etiam Fuchfuts medicus alioqui eruditifirmus , quippe qtti putat libro de compofitione medicamentorum .Alumen li- 



qmdum effe diud^quod officmis rupeum,uel roch& uocatur . Fit itaqite Rupeum alumen ex duriffimo quodam lapide,cuius Aluminis ru- 



10 duo ohferuauimus genera : alterum durius,& rufefcens : alterum ucrb mitius , & candicans . Quod autern e" candidofit P5 1 fiCieildi w 



lapide,albedinemferitat,& cryflalli inflar translucens confhicititr . Mterum uerb contrd rufefcit,& maiore acrimonia 



poUet,uifiturq;fordidius . Expetitur candidumfericeorumfiaminum irifetloribuscitem ijs,qui pr&ftantiora lanarum uelle 



ra coccineo cotore tingunt,qubd altero nitidius,mmusq ; acre habeatur . Foditur alutninis lapis £ rupe quadam aperto tm 



dique c&lo,non autem in concameratts cunicutis . ingem ibifojforum caierua perpetub commoratur , qui partim mucrona- 



tis Ugonibas ex uaiidiffimo chatybe temperatis,partimfhreis maUeisdpftsq; ingentibus , partim acutiffimis c&lis,cuneisq; 



hunc lapidcmfrangunt,lacerant,fcindunt,conterunt,ac diducunt^ex demum ratione,qua iapicid& operantur in ingentibus 



lapidmn,marmorumq;fodinis,qu& ad magna effodiuntur adificia . Trausferuntttr deinde confratli lapides infornaces cal 



carijsfimiies^ubi uaiidifftmis ignibus,eofani modo,quo calx,noBurno pr&ferttm tempore inuruntur duodecim, aut adfum 



mum quatuordecim horarumffatio : quippefi diutius urerentur, cuntla aluminis materia marefceret . Toftqudm autem 



2 o refnxerint,pla^ftris in ampiijfimas areasfub dio,& folibus eos comportant,ibiq; in ptanos componunt aceruos, hortorum 



toris perfimiles,fed longe\tateq; grandiores,latiorefundamento,qudm uertke. Compofitis igitur hoc modo in areis aceruis t 



aquam qu& utrinque continub excurrit,in lapidum aceruos mittunt,quibusdam excauatis inflrumentis,c ligno conflatis , ijt 



perqudmftmilibus,quibus naut&fuis efcaphis aquam eximunt ; id tribits , aut quatuor uicibus quotidie repetentes , donec 



diutuma aqit& affufione,perufti lapides ufqueadeb macercntur, ut in terram quandam lcntore madid& argiU&ftmilem,per- 



mutentur : quodtamennonfit,nifiaquaperluantur , adtrigefimumfextum,autquadragefimum nfquediem . Excauant 



pr&terea tigonibus terram banc>& adfornaces cortinasq;,quas caldarias uocant , curribus item conuebmit . Sunt autem 



caldari&fic ditl& cortinm admodum capaces^&fuptr amplifiimum <eneumfundumpatin& inflar ,fuppofitamfornacepriut 



extrutlam undique operientem , ex lateribus , & calce fabricaU , & crufla quadam pertinaci undique circumiim . Hat 



itaque aqua reptent,aqti<e diSibus eb dedutla : deinde infubfidentemfornaccmjialidifiimumfuuendmit ignem 3 ut demifiit 



a o ferueat aqua . Hoc cumfafiumfuerit,comportatam ex areis terram inferuentem aqu& alucum conifciunt . J.fimi utrin 



que bini robufiiffimiart'ifices,qui uelutiremigantes , magms quibufdam ligneis inflrumentis ( palas uocant ) continub im- 



miffam terram aqua commifcent,quoufque aqua omnem alumiriis materiam infe conceperit . Subinde ternx, recrementum 



inflrumentis iam dtclis trahunt exalueifundo , per propinquam ibifeneflram in quendam aqn<e riuutum proijciunt alib de 



ducendum . Quofaclo iterumnouamfuperindunt tcrram , modo quo diximus commifcentes, & recrementum auferentes . 



quod tandiu projequuntur , quoufque inteUigant aquam tantum aluminis materi&fibi afciuiffe , quantumfat fuerit . De- 



mum parumper quiefcere dtmittunt , utfi quid recrementifit , in imum defcendat . Mox caientem aquam alumine reftr- 



tam extrahunt ,&}uis aquaduftibus adidparatisin magnas quafdam capfas ex querna materie faUas transferunt. 



Ibi enim oclo dierum termino alumen conficitur internis parietibus inh&refcens adamantinis mucronibus ftmile , & cry- 



ftaUi inftar peUucidum , ad quatuor , aut quinque digitorum crafiiticm . Mumine porrb ita concreto,tixiuij reliquttmffic 



40 enim uocant decoclum ) d quofecefiit alumen ; tjsdem aquaduclibus l capfis iliis eximentes , ad caldarias ita eis uocatas» 



reniittunt , idfciticet , quod clarum def&catumq; fit : nam turbidum , & recrementitium , aperto foramine in receptacu- 



lifundo , tanquam inutiie per riuulum deferri , & detabi finunt . Toft h&c aluminofum recrementum , quod minutis par- 



ticulu granorum tritici inflar ad fundum refedit,ad cortinas iUas magnas iterum difcoquendum comportant . Demim 



capfnfundofcopis omni ex latere mundato , quibufdamferreis , ligneisq; infirumentis concretum in panetibus aiumen dt 



ducunt , diduclumq; eximunt , & exemptum in uimineasfifceUas conijciunt , & in quodam aqu<e alueo lauant Jfcetus m 



aquam demerfis . Eximunt poftea , & aqua excolata in acerutm domibus afferuant ,falis modo. Ex his itaqtte omm- 



hus apertifiimd cognofci poteft , rupeum alumen nullam habere cum liquido cognationem . Quandoquidem affent Tiinmt 



libro xxxv. cap.xv. fieri iiquidum ex dqua limoque, hoc efl terra cxudantis natura : corriuatum hycme , tfliiat Jolibus 



maturari.probariautemquodiimpidum kaeumiquefitJineoffenfufricantium>cumquodamigniculo ca.oris . St ue- 



<a rbadultcratumfit,deprebendifiucomalipunici:qubdfyncerumea mifiuranigrefcat . Sed h&c non muemunturtn ru- 



qui citra controuerfiam dottifiimis ; uerum cttam a tomarw , quoa zr iyic m wua,,™**^* - - ( . • 



tione medicamentorumfecundum locos , Brafauolumfortaffefecutus,fcripferit,Bu.peum alumen,quod uuigo ttocant Mu- ^ ^ 



me di rocca,effe Itquidmi Cnecis uocatum . Ferum emmuero tiquidum Mumen,qmn & fctffde, rotttndum , ptdates , & ^ 



piinthites nuper ad me mifit Bartolom&us Maranta jlpuius , medicus apprimC eruditus , & mediM matem ltud,ojus, at- 



qite ddigentijfimus inauifitor , qui exfefe Tuteolis CampanU iampridem b*c omnia aluminum genera compertt, qtt&Ja- 



ni nuUis, ni me fallit tudtciumjiotis <i legitmts diffident . Huic ergo uiro eorttm atuminum cogmtioncm Itbenttfitmc acce- 



ptam refero, & qurt* poffum ago gratias . Scio tamen ijs mgentes deberi , qui ttt ipfefua inuenta, citm alus quoottecom- 



^municarenongrauanturMqtttdumitemMumenex^^ 



teaadmemiferatckrifiimusmedicusLucasClmtts^imian&dejcrip^ 



*> \\v\. t 



