i)74- And.Matthioli Comm. 



c et aquis aftu ex ijs abfumptis, cuiufmodi efl Tragafius non procul d Sminthio . Ccnfluit enim illuc ante aquasftontaneas, 

 qu& admodumfimt ca'id&,copiofa aquaflagnans,non amplo in loco:& ea xfiate omnisabfutmtur,dfole uidelicet arefatla. 

 Torrb quoniam locus ipfle falfedinem natiuam continct,quod reliquum eft eius omne,fal eft , cognominationem d loco pari- 

 ter & aquis fortitm . 7{am jpontane* & ipfe itlis in locis aqu& Tragafta nuncupantur, potentia fumme exiccatoria : & 

 fani,qui in ea regionefunt medici,ad hoc illas accommodant . Torrb di£ium efl & de Sodominis in mari mortuo proucnien 

 tibm in quarto libro,quemftquislibrum diiigenterperlegerit,iUitantumrefricare memoriam nunc opus efl, utcxpofitagu, 

 ftusquxtitate,ipfemedicamentifacultatemcognofcat. Igiturcumqualitasfalfadigerat ,fimul& contrahat contafiam 

 ab ipfafubflantiam,uocatum aphrolitron in hoc differt,qubd in ipfo unum modbfaporem exuperantem exprefii fit uidere t 

 quem uocant amarum,uim habentem digerendi,haud etiam contrahendi,uti fai . %amhic quicquidin corporibus humi- 

 dum inefttid totum quodammodo abfumit:& quod rcliquum efiftbftantis. folidae , adftriftione contrahit : ac proinde etiam I ® 

 conditurafua corporaficcat,& dputredine tuetur . Quippe qu& putrefcmt , excrementitium continent humorem , fub- 

 ftantiamque tum diJJolutam,tum minime compatlam . Quibus ergo corporibus nulla prorfus cft humiditas fuperflua , ceu 

 melli optimo,& corpus falidum,& compatlum eft,ceu lapidibus,ca ut putrefcant eft impcffibile : ac proinde in his falis noit 

 probaturufus,ueruminijs,inquibusfujpe£iaeftputredo. Spumofaautem falis efflorefcentia multb tenuioris naturxeftt 

 qudmfalipfe. quare & extenuare,& digerere multb plus ipfo potefl: uerittn quodfubftanm efl reliquum, contrahere utfal 

 nequit . C&teriim flos falis medicamentum liquidum efl,tenuius etiam qudm fal uftus : tum acris qualitatis , & admodum 

 Noraina. digerevtisfuultatis. haclcnus defale Galenus . Sal Latmis ditlus,*.hs Gracis appeUatur:Mabibus , Melech,feu Melha: 



ltalis,Saie:Germanis,Sai%:Hiffanis,Sal. 



nhpvJwtfiTpr. NITRVM, SPVMA NITRI. CAP. LXXXIX. 20 



PRjefertur Nitrum leue,rofeo colore,aut candido,in foramina dehifcens,perinde quafi fpongiofum 

 quiddam,qualeex a Bunisadferrur. Humores euocat,qui in alto concreuerunt . Spuma nitrio- 

 ptima effe putatur leuifIima,gIebofa,friabilis,colore pene purpureo, aut fpumofa , & mordens , qualis 

 ex Philadelphia Lydiaedefertur . fecunda eft Aegyptia . quin & in Magnefia Cariae gignitur . Vim , & 

 uftionem falis habet,tam nitrum,quam fpuma eius . Prsterea nitrum tormina fedat,fi tritum cum cu- 

 minobib2rurinhydromelite,autlapa,autaliquibus,quK inflationes difcutere pofTunt,uti ruta,uel ane 

 tho. Febnbus circuitu redeuntibus illinitur,ante fiifpe&am acceflionem. Mifcetur emplaftris,qua? ex- 

 irahunt,& difcutiunt,extenuant,& lepras abftergunt . Cum aqua autem calida,aut uino infufum,infla 

 tiones,purulentas aures,& fonitus earundem fanat: fordes expurgat, cum aceto inftillatum . Canum 50 

 bMcu.trfy$i(i. morfibusex b afininoadipe,autfuillomedetur.refinxterebinthina; admiftum furunculos aperit: a- 

 i.caprino. ' quse inter cutem cum fico illinicur: oculis ad claritatcm uifus cum melle fuccurrit : & uenenis fungo- 

 rum , ex pofca porum: aut fi bupreftis momorderit,ex aqua:ijs uero qui raurinum fanguinem biberint, 

 exlaferpitio:.ijsquequicibumnonfentiunt,utilitcrobducitur:opifthotonisqueiamremiflioribus,& 

 luxatis cum cerato : in linguaH'efolutione,pani commode permifcetur . Aliqui fupradi&a carbonibus 

 urunt,fubie&a prius tefta noua,donec ip.candefcant . 



Nitn, & fpu- ^ t Ttram,& nitri ft>uma,quorum antiquis maximusfuit in medicammtis ufus,dmfani eft , qubd ad nos conuehi deftc- 

 deratio. 1 N rmt • Troindehallucmantur,mea quidemfententia^quiputant Salnitrum uocatum,]t<o ad tormentomm bellicorii 



pulueres utuntttr,& adfortiffimas aquas conficiendas,quibus argentarij fabri aururnab argento feparant, ucrttm ac lcgi- ^O 

 timum eflflt nurum,cuius memhicre Theophraflus,Dioflcorides,Gatenus ,TUnius,& antiquorum alu' . Siquidem id manifefld 

 demonfirat Tlinius iib.3 1 .cap. 1 o. ubi de nitro iiafcriptum reliquit. T^on tft dtfferenda & nitri natura,non multum d fa- 

 le diftans,& cb diligentius dicenda,qnia paldm eft & medicos,qui de eo fcripferctgnoraffc naturam, nec quenquam Theo- 

 fhrafto diligentius tradidifle ■T.xiguum fit apud Mcdos,canefcentibus jlccitate conuallibus^quod uocanthalmirhaga. Mi- 

 nus etiam in Thracia iuxta Thilippos,fordidum ierra,quod appellartt anium.ljam quercu cremata,nunqua multufacH" 

 tatum eft,& iampndem in totum omijfum.^tqua uerb nitrofe phmbiis lucis reperiuntur.-fed fme uiribus denjandi.Optimit 

 copiofimq; in Clytis Macedoni,£,quod uocant cala(tricum,candidum,purumq;,proximumfali.Lacus e[i nitrofus exiliente d 

 rnedto dulci fonticulo. ibifit nurum circa Canis ortitm nouems diebus,to:idemq; ceffat,ac rurfus innatat , & deinde ceffat . 

 Quo apparet foh naturam tflfe,qu& gignaf.quoniam compertum cft,necfoles proficere quicquam,cum ceffet,nec imbres.Mi 

 rum efi & illud,fcatebrafonticulifemper emicantejacum nec augeri , nec effluere. Its autem diebus,quibus gignitur, fifue- 5 o 

 re imbres ,falfius nitrumfaciunt , aqutlones deterius , quia ualtdius commoucnt limum . Et hic quidem nafcitur . In .Ac- 

 gypto auttm conficitur multb abundantius, fed deterius : natri fuftum,laptdofumquc eft . Fit pend eodem modo , quofal , 

 n>fi qubdfalinis marc mfundtint, T^ilum autem nitrarifs. Excedente K(ilo ftccantur,decedente madtnt fitcco nitri quadra- 

 ginta diebus continuis-,non(ut in Macedonia)flatis . Si autem imbres adfuerini,mmus deflumine adduntjtatimque,ut den- 

 fari efl captum,rapitur,ne refoluatur in nitrarijs . Sic quoque olei natura interuenit . jtdfcabiem animalium utilis . Ip- 

 fum autem conditum in acetuis durat . Mirum in lacu jlfcanio,& quibufdam circa Cbalcidifontibusjummas aquas dtti- 

 ceseffe,potariq; , inferiores nitrofas . In nitro optimum,quod tenuiffimum,& ideofpuma mtiior . jLd aiiqua tahtitmfor- 

 iidum,tanquam ad inficiendas purpuras,tinclurasq; omnes . Magnus & nitro uftts^quiditetur fluo loco . TsSjtranx egrc- 

 gU yiegypiijs ; nam circa K[aucratim,& Memphin tantitm folebant efje . Circa Mcmphin deteriores : nam & lapidefcit 

 ibi maceruts,multiq; fitnt tumuii ea de caufafaxei . Faciunt exijs uafa. Ts[ecnon frequenur liquatum nuri fulfure co- 60 

 quentcs in carbombus . Ad ea quoque,qu& inueterari uolunty.lio nitro utuntur . Sunt ibi 7iiirark } m qmbus , & rufmn 



exit 



