1382 And. Matthioii Comm. 



moUisperfe proueniens in montibus,apertis locis . M legitimusfoffilis efl,& fponte natur& nafcens in metalhmm citni- 

 culis : quifratlm ,fanguinem colore imitatur, unde & nomen,citm Gr&cisfanguU alju* dicatur. Httic perfimilu e-l, q<<em 

 Schiflum uocant,cuius hifloriam,& uires (latimpoft hmcfcribit Diofcorides ob cognationis uinculum. Foditur b&matites 

 nonmodb in jlegypto,fed inpluribus Germani&,& Bohemia montibus,prmfertim in Hercynia fylua: quin & in Italia Bri- 

 xienfi agro,fedperegrinisbonitate cedentes . Variat tamen huic lapidicolor,quoniam & niger,& flauus, &ferruginis in- 

 ftar, quibufdam infit , ut periiiftimus tequi ac doQifiimus ^igricola infnis defofiilium natttra libris diligenter adnotauit. 

 Hnmatitisfodinas habet in Valleloachimica T{egni Bohemia lUuflris Comes Ioachinus Schljchius.adeb eo refertasju inde 

 optimumferrum conficiant . quofit, ut nil aliudfit H&matites lapis, quamferri materia . Quiferrum auro ornant,& con 

 . ui _ tegunt,idfme b&matitefacere nequeunt . Jianque eaaureas brafteas ferro prim circundatasfirmant & poliunt ,perinde 



res ex Gal. ac piElores , lupino dente . H&matitA uires memorU prodidit Galenm lib. 1 ■x.fimplicittm medicamentorum,ubific inquit. I o 

 Torrb talium quoque unm eflb&matites, qucm uocant,d coloris ftmilitudine id appellitionis fortittts :ficut &galat7ites, 

 quando & ipfe in fuccumfolutus,latlifimdis confpicititr . Habetlapis h&matites tantum frigiditatis , quantum habet ad- 

 flritlionis . Meritb itaque aufifunt medici ocularibus facultatibus lapidem mifcere h&matiten . jlc folo eo uti poffis palpe- 

 bris exafperatis ; fiqnidem cum phlegmone afpera fint reddiu , ex ouo ipfum diluens: acfimagisetiam,perfanigra- 

 ci decotlum . Sin uerb citra phlegmonem, ex aqua . Incipito uerbfemper d modict! humidis,per fpeciUum infundens . Vbi 

 autem , qubd uires eius ferat , confpexeris , magis ac magis craffum efficies,ac tandem adeb craffumfacies, ut fpeciUi nu- 

 cleoinungas,fecundumfubisBionem,auteuerfionem palpebrx . Hic idem lapis ftmiliter incote contritm ,fanguinis ex- 

 punioni conuenit , omnibusque ulceribus . Torrb ficcm,ft ad tantum redatlm fuerit Uuorem,ut puluiUum referat,repri- 

 mitexcrefcentia,atqiteeonuUmfolo,'atqueperfefe utitur .Ego uerb adea,qu£ dixi , ufm fum facultate eius ex guflu 

 qualitatecomperta,cummoxexperientiapericlitariueUem,nunquid retli conieciffem . Etipfa quidem oculorum ulcera,fo 20 

 lus perfe cicatrice includit(utpaulb anti comprehenfum e{l)attritus,cteterumautaffufm,autinunclus . nam &idexpe- 



Hamatitx ui« r i ent j aex ploratumbabeo.baiienus Galenus. Miris itemlaudibus extulit htematiten lapidemMexanderTrallianus,ftc 



tes ex A exan • a - £)W> Egofane noui frequenter mefine theriaca,alijsque pretiofis antidotis multos cttraffe,lenibus ufum medicamentis, 

 &prmfertim lapide htematite . Vfm autem eo fum in his , qui largius fanguinem reijciebant,cumfucco punici mali,&gra- 

 nis,uel cumfucco polygonij : in quibtts autemfanguis non copiosi euacuabatur, etiam ex aquafola egelida . *dt Uuigare 

 ipfum curiose oportet, ut in tenuiffimum puluerem redigatur,fttque aereus,& uento perfimilis . Dedi ego ex eo fcrupula 

 quatuor, & paulb amplius minusue . Exhibui etiam ijs , qui pus expui inceperant , ac mirum efl , quomodo ulcus exiccarit 

 fanaueritque,ut non amplimpus generaretur,neque ager tuffi infeflaretur . Spe&aui autem &aliumquendam ex his» 

 quibus uas exefum erat,non modb particulas quafdam exfaucibus,fed etiam afperamarteriam expuentem,ac mirum quo 

 modo in hoc quoque lapis hic maximam efficaciam indicauerie . Tyam & hic curatus eft nobis non admodum etiam fperJien 3© 

 tibus . Exhibui autem <egro potui medicamentum frequentius,ut commodius diftribueretur . Quare cum crebrb ipfum bi- 

 biffet , tandemfumere ipfumfaflidiuit . Excogitaui autem huiufmodi rationem , redatlum in tenuifiimum puluerempanni- 

 culo lineo impofui, & diligenter ipfum undiquaque conflriclum,coUigatumque inpoculo, quod uinum odoratum modicum 

 baberet,fufpenderepermifi, idqueper totam notlem iam inde ab ipfo uefpere: extraxi autem tenuem , aereamque eiuspar- 

 tem,ut Agerfolam uini qualitatem perciperet . Ex hoc bibere quantum mane libenter habebat,ei pracepi , atque hoc fani 

 agendo, bibendoque continuitfanitatem recepit . Hoc autem morbo liberatus,idempr<eferuationis caufa facere pergebat, 

 bibebatque,donec etiam corpore probi permutato,confueta agendo uiribusfe conflare fentiret . H&c de lapide bxmatite d 

 uifa j & ufu comprobata confcripft . Hatlenus Mexander lib.x 1 1 . cap.primo . Hic lapis Gr<ec$ hi&<x cuixxjirtis uoca- 



Nomina. tur : Latine , Lapis bamatites : Arabice , Scedenigi , Sadenegi , ftu Mfaienegi : Italici 3 Tietra bematite : Germanici i 



Bluotflein . 40 



tJ9o tklf i t . LAPIS SCHISTVS. CAP.CII. 



SChiftos lapis in Iberia Hifpania? gignitur . Probatur rnaxime , qui croci colorem aunulatur , fria- 

 bilis,fuapte natura fiflilis, concremento , & alterno cohxrentium ucnarum difcurfu, pectinum mo 

 do, Ammoniaco fali fimilis. Vimexhibethxmatita^fedadomnia infirmiorem. quin & caua re- 

 plet muliebri lade perfufus . ad procidentia , rupta , item geraarum craffitiem , & uuas oculorum, ma- 

 gnopere efficax eft . 



S -r)f &k < S Q^ Chiflon lapidem , qv.em tradidit Diofcorides gigni in iberia (ut ^igricolauir clariffimus eflauthor ) non folitm inplu- 

 k-) ribus Hercynm Sylua locisfoditur,fed etiam in Bohemia, ubi &nos quoque eum adinuenimus. C&terum cum de uiri- 

 bus cum hcematite certet , hic eius uiresnobis fupplere poterit . Meminit Schifii lapidis Galenus lib.nono fimplicium medi- 

 camentorum,ficdeeiusuiribusdifferens. Lapidibamatiteeperfimilem uim obtinet, uerum infirmivrem , is quiuoca- 

 turfchiflus , ac pofl eurn galatlites . M meiitites caliditatis etiam nonnihil , ut dixi , adiunxit . Vt itaque unufquifque 

 ipforum leuiter, acfenfimab bxmatita facultate recedit , ita ad oculos ftmiliter in ufum ducitur : efl tamen mitior . Tor- 

 rbmitioraremediapartibus etidmnum phlegmone affliclis femper gratiora funt,atque iucundiora : cntterumliberis iatn 



Nomin». fblegmone partibus infirmiora , qudm qux ferfanare ualcant . aBh %tt«s ita Gracis,ut Latinis Lapisfcbiftus, & Italis 

 Tietrafcifiile appeUatur . 



P 



