1388 



And. Matthioli Comm. 



Nomina. 



IO 



marum ramenta , qu<e infeplasijs habentur , adulterijs , & impofturis non uacaril . Jlddc ,qubd plerunque alterum al- 

 tenus uicefupponunt . Tutant enim cbryfopatios aurco colore nitentes hyacinthos effe , qui tamen amethyfium colore re- 

 ferunt . Tmterca obfiruatidum efi , utgemmarum ramenta ,fiqua legitima,pr<eclaraq; inuemuntur, quin & margariu, 

 & coraliiafuper lapide propbyrite tandiu atterantur , ufquedum redigantur inpuluerem tenuifiimi pollinis inflar . Etfa- 

 neaduertantmedici,quibuscuY£tft,utplusbonoris,qudm auri lucrentur , ne corallia inmeis mortarifs couterantur. 

 J^amfi id inconfulti fiat , derafis deiimatisq; meis mortarus ,ferrtisq; pifiiUis , <eris , &ferri fcobs coraliijs admifla,no- 

 xium & uenenofum reddet medicamentum , magna <egrotantium iattura . Quandoquidem uidiegoftepius muiierculas , 

 quA corallia & margaritas in <eneis mortarijs contriuerunt,& fubinde fuis agrotantibus propinarunt , qui ifs degufiatis in 

 maximum dedutlifunt difcrimen . Qui lapis td$o t U-it^ot Gr<ecis,Lapisfapphirus item Latinis dicitur : Italis , Saphiro . 



Aife m i 7 , f . LAPIS MEMPHITES. CAP. CXV. 



MEmphitesin AegyptoiuxtaMemphin inuenitur calculorum magnitudine,pinguis,uerfico- 

 lor . Tradunt trito , & illito , qua? urenda , aut fecanda funt , fine periculo obftupefcere, ita ut 

 nonientiant cruciatum . 



A^rtMu&g. LAPIS SELENITES. CAP. CXVI. 



SEIenites lapis,quem aliqui aphrofelenon appellarunt , quoniam noftu inuenitur luna> imaginem 

 reddere,quxcumeaquidemaugetur,&decrefcit. Nafcirurin Arabia,candidus,translucens,le- 20 

 uis . Huius ramenta comitialibus in potu dari iubent . Eo ceu geftamine ad arauleta mulieres utun 

 tur . Arbores adalligato eodem frugiferae redduntur . 



Memphitx, & A /[ Emphites lapis bodie , quodfciam , ad nos ex jlegypto non adfertur,tametfi uulnerarijs medicisftpiflM defide- 



Selenitz confi jy^returiUbiintegrapartiumfttJionefitopus. Seltniten uerb etfiantear,onuideram;emitamtnbocanno4pere- 



deratio. ^ mQ q UO j am}ljU i tGaiitiaHiffani<e , ubi diui Iacobi temphm ivuiftrat , in patriam reuertebatur . Hiclapis uitri modo 



transluctt , & facile in tinues finditur laminas. quo fit , ut ijs in locis , ubifiequentiffimus babetur,uitri uices expleat , ad 



ftlli hift concludendasMificiorumfeneflras. Quidam , qubd freculi imagintm reddat , Specularem lapidem uocant . Catcrum 



y ' ' quoniam hic translucidus lapis CryflaUum ncbis in mentem redegit , cum expetatur idfcpius in medicum ufum ,filentio 



Plinii fentetia inuoluendumnonduximus. Crystallvm itaque(utTliniusinquitUb.MXVi\.cap.l\.)geiuuehementiore ccncre- 30 



explofa . fdt , nec aliubi certe" reperitur , qudm ubi maxime bybern<e niues rigent ,glacicmq; effecertum eft,unde & nomen Gr<eci 



dedere . H<ec Tlinij de cryfiaUo fcntentia . TS^os uerb contrd rationibus non obfcuris innixi(quod etiamperitiffimus jtgri 



cola fentit)Cryftalium cenfemus necglacie , necniueficri unquam :fed eo ipfo humore,quo in terra uifceribus gignitur be- 



ryUus , adamas , & aitj idgenus lapides . Gigni autem cryftaUum ex humore omnium puriffimo fani conftat , qubd om- 



niumgemmarum clarifiimurth, translucidiffimumq;fit . Trobatur fic gigni,non autem(ut Tlinius inquit ) exglacie, uel 



niue : quoniam unaqu&que glacies quantumuis longo tempore concreta in algidifsimis montibus , d quibus ncc hyeme,nec 



<eftate nix unquam recedit , ttiamfi t profundis partibus eruatur , liquefi.it tamen in calidis locis repofita,non modb ignis, 



fedfolisetiam calorc . Tfanque id ipfum Cryftullo eueniret,igni uelfolibus admoto , ft <? niue autglacie concrefceret : repe^ 



rireturq; tantum in montibus perptrtub niuofis . Verum enimuero cim reperitur etiam in marmorum , aliorumq; lapi- 



dum , & metaUorumfodinis in Hifpania , Germania , Scythia,Cypro,Carmania,& in r^erone, & Chiti rubri marisinfu- ^ 



lis , quin & in agris , ubi feges ftritur , ubi aratrofitpius magnas cryflaUi glebas fodere bubulcijiquidb fane" conflabit,ex 



aliamateriagigriicryfiaUum,qudmgiacie. Siquidemid,quodin prxruptis montium fcopulis imenitur , fuperficie tenus 



cobarens , ex punffimo iapidtfcente humcre in uifceribus terra concrefcere non dubita uerim ; quo tamen tratlu tcmporis 



m pluuiarum impetu , qum. in praruptis montium uniuerfam deradunt terram denudari crediderim . Quapropter non te- 



merd dixit Tlmius,liquidb fe affirmare poffe in cautibus alpium nafci adeb in uijs,utplerunquefunependentes id extrahant 



homines . Huic aliaacceditratio,qubdglaciesper aquasinnatet , cryflaUum uerb illicofubftdat. Traftantiffimum illud 



Cryftalliui- exi fii ma nt ,quodaibum&aqu£clarifi\m<zmodopcUucidum uifttur. FiscryflaUo ad(iricloriaj»roinde datur inpulue- 



rem tenuifimum tritum utiiilcr dyjev.tericis ex uino auftero . Mba uteri profiuuiafiftit , lac uermutrkibus auget . quod 



d Tndentinis muiieribus didicimus . Fiebat quonda antiquis e CryftaUo pila,qua aduerfus foiis radijs expofita medici corpo 



ra urebant,igne inde concitato.Sedijs tantum td cauterij genus admoutbanuqui candenteferroperterriti curari reformida j 



bant . Sed & nos huiufce cauterij periculum fecimus,non firte Agrotantium , & aftantium admiratione . Lapis, qui Gr<e- 



Nomina. ' cis hiSos ^mimt , Latinis lapis Memphites , itatis pietra Mempbite uocatur. Quiuerbt\iiot<rth»vhnsGr<ece,Lapisfele^ 



nites Latine\Tietrafelenite Italice" appeUatur . 



AflteW, LAPIS IASPIS. CAP. CXVII- 



IAfpidum qua?dam fmaragdum imitatur : alia cryftallum , colore fimilis pituitae : alia non diffimilis 

 aeri,obiduocaturaerizufa:aliaueluti fumo infec~ta,qua? capnias ex argumento uocatur.quae- 

 dam lineis albis refplendentibus prscingitur , Affyrios appellata . alia terebinthinas fimihs, qux tere- 

 binthizufa dicitur . alia colore callaida gemraam xmulatur . Omnes amuleta effe traduntur , & acce- 6o 



lerarepartumferaoribus appenfe. 



r rr Iaftidum 



