InLib. fcxtum Diofcoridis. 1307 



Italkamlmgmm uerfa habeatur, acetiam his noftris commentarijs enarr.it a,caufi nimirmn erit, nua potiffimhn innti- 

 men homtnesmn modb d mortiferisfe tuczntur uenenis-Jed d morte quoque tiberentw.H«m quiamque in hos noflros in 

 cidem commcntarios,quiItalici,aut Latinifermonis non fuerit prorfm ignarm, quanquam non fuerit medicus , non tan- 

 tumfibt tpfi; uerum etiam alifs adiumento ejfe poterit.Klempe qubd ufw medicamentis tum fimplicibm , tum compofitis 

 ad uenenonm noxam fackntibus,quorum inferim pmftamiora, uakntioraque referam : qmnctiam conucnientibus ufm 

 cauiionibw,facili aiiquando ueneno prorfw medebitur, aluquando autem tandm <e «ros uiuos traducet , quandiu diligen- 

 m^medkisaccerfitis^uinonfemperpmfibfmufedmagnacxparteuel^ 



cum relinquet . Sed anteaqndm modum,ac rationem pr&cauendi udnena m medium aferam, non ab.enumduxi adamplio- 

 rem huiufce rei doLlrinam,nonnulla in uniucrfum prxmutere fcitu,ut arbitror, neccjfaria, utfine quibits tratlatio h*c di- 



<1 o minuta,& imperfecla uideripojfct . Trimum itaque dixerirn{ut etiam Conciliator inquit m libro, quem de uenenis edidit) V eneni open- 

 aenenum omne intra corpm noflrumajfumptum omnibmfutsfacultatibw prorfm opponi ctbo,quo nutrimur.-JMam quem "o qualis. 

 admodum cibm in noftri corporisfanquinem uenitur,fitque in omnifuipartc membris,qu<e pr&dpue nutriufimilis, locum 

 illiusfluod continuo in nobis exoluitur,fubintrans ; tta uenenum contrario modofe habens,corpm,ac membra, quibm pri 

 mb adh&retiut infrd latim dketur)infibi peculiarem ucnenatam naturam transfen . Vnde quemadmodum animalia om- 

 mU,omnesquefmclw,qu<e terra parens gignit,qu<eque in nutrimentum uertipoJ]unt,fi d nobis edantur, in noflrum tran- 

 feuntalimentum;fic per oppofitum modum y uenenata intrb in corpmfumpta , uninerfa corporis nofiri membra ucnenata 

 reddunt . Quippe cum omne agens fuopaffofitfortius,uenenum uifua agendi ualida,noftram uincit fubflantiam , uertitq; 

 in fuam uenenatam mturam,eafani ratione,qua ignisfua ui agendipotentiffima paleas celerrimi infe ipfum conuertit, & 

 conficit . ob id itaque dixere antiqui rerum naturalium exploratores^qubd uenenum homines interficit corrupta corporis 



20 tempcrie, & compofitione . Id quod maximi comprobat Gaknm lib. i 1 1 .defimplkium medkamentomm facuhatibw, 

 ubiinhoc,inquit,diJf(rtali}nentumdmedkamento,qubd hoc noftrum corpus altcrat fuis qualitatibm ,iUuduerb con- 

 mrtitunfitquefubftantti corporisfimile . Torrbfctre conucnit(ut Aukenna, & jluerroes pofteritatis mcmoria prodi- Venenorum 

 derunt)uenena in uniucrfum trium effegenerum: ut enim aut d plantis , aut ab animalibw, aut d metallicis exitiojam uirn Z enen unde - • 

 habent; ita indc difcriminafortiuntur . Inplantis igitur e<e omnes intcr uenenata recenfentur,qu<e cihorum natune omnino 

 repngnant,& aduerfantur: qu<e natura non eiufmodifunt , ut efitaU in alimentum conuerti poffint . quinimo contrariam 

 obtinentfacultatem,ita ut membra iam nutrita infe ipfas conuertant . Cuiufmodi eft eUeborm^aconttum, ckuta,napel- 

 lus,Sardonia herba,nerium,& alia qudmplurimaplantarum genera, de quibmtn proccflu pluribm fcorfhm agunm . In 

 animalibus ea omnia ueneno inficiunt, cuius natura human&prorfm aduerfatur. Tatet id in uiperis , afpidibus , bafilifcis, 

 lepore marino,rubeta,fcorpio,phalangio,falamandra>rabtdis quadmpedibw: item in mortkinis camibw,aut dfulmine oc 



§ o cifis,aut.d uenenofis,& rabidis animalibm . Caterum hac in re,lket nonnuUi dicant ucnenum cum uita animalis confumi, 

 eo ducli exemplo , qubd cerui, lupi,apri, & reliqu<e fercc, qu<e uenenatts fagittis conficiuntur , innocue comeda ntur ; fcire 

 meii oportet, hanc regulam deficere in his, quapefiis, aut rabies, autfulminis itlus , aut uenenoforum morfw enecat . 

 iiuandoquidcm complures uidi mortuos efje, qui tantum bouespefie confellos excoriauerant,haudaliter toto corpore tu- 

 '.■umtes,acfi m hydropem incurriffent . In metaUicis denique iUa omnia produntur uenenata , qu£ makfica , ac lcthali cofi- 

 ftant facv.ltate . Qualiafunt argentum uiuum,auripigmentum,fandaracha,magyies,&fimilia . jld bxc fciendum efi ue- ^dism **""' 

 Hena nonfolum interficereper os fumpta ,fed interdum etiam extrinfecw applkata , uarijs ac diuerfis rationibm . Tor- adferant. 

 rb qu£ per osfumpta uenena uitam adimunt ,fub ciborum , aut medicinarum fpecie plerunque propinantur . Qu<e uerb 

 exterius tantumadmota inficiunt, ut plurimum d uenenatts , & mortiferis animalibus dejumuntur . Siquidem b<ec homi-. 

 ttes non morfii modb,uel iclu necant ;fed uifu quoque, ftbilo, & taclu ( ut quidam fcribunt) interimunt . Qxinctiam non 



4.0 dcfunt uenena , quxguftatu , olfacluque tantumftatim hominem in pemiciem agant nulla tcmporis mora . qu<e quidem in - 

 ter c&tcra maliti<e y & atrocitatis principem locum obtinent : quippe qubdfecum deferantpr&fentaneum interitum,ex quo 

 nuUumfubindefiatreliquummfclicibus moribundis fuccurrendi tempus . C&terum morfu 3 ic7uque interficiunt uipera > 

 aJJ>ides>fcorpiones,pbalangia,paftinac<e pifces,rabidicanes,& alia idgenusplura . Vifu autem,& fibilo(ut author eft Ga- 

 lenus libro de theriaca ad Tifonem,fi tamen Galenilegitimus cft liber)ftatim inficit bafilifcus . Tatlu aliusferpens cnecat* 

 de quo agens jLukenna iib. llll.fenvi .narrat,qubd is d milite quodam hafta infixus uirulentam uimper haftam tranf- 

 tnifit ad manum,quam primuminfecit,& deinde totum corpus corrupit . ^id huiufce rci comprobationem iUudfane com- 

 pertum habeo,quod in agro Tridentino eueniffefcio . T$empe cum rufikus quidamfuis effet in uinetis,paruum quendam col 

 lemfiepiusafcendebat,utibiuuarum cuftodiam ageret . Hinc quadam die ad coUis pedem magnum,&horrendum uidit 

 ferpentem , cuius capiti fuperne haftamfatis longam infixit : at dum fixamferam fe binc indefortiter contorquentem , & 



5 o baftcc circumuolutam,pro uiribus teneret,magno ftatitn tremore correptus eft,quo maximd deterritus uociferans,uiatores, 

 & ctrctmftantes colonos adfe ire rogabat . Quam uociferationem audientes,qui non longiaberant ruftici,eb curfu ucloci- 

 tercontenderunt,&ipfumferejemimortuumtnuenerunt. Cognitatamenexoccifoferpentefuiinfortunijcaufa,adtbcria- 

 cam,&aliaantidotaconfugerunt, quibus eumad uitam reuocarunt. Veruntamenduobusanmspofleaisuniuerfifcri 

 corporisftupore in ietJo fcmper decumbens <egrotauit , & eo pr<efertim brachio , quo pernkiofum antmal hafta occiderat . 

 Jjec admodnm mirari rem hanc ncbis licet , ctlrn uideamus ( ut etiam literis mandauit Galenus lib.Vf.de locis affeclis) 

 torpedinem marinam derepenti pifcatoris manum obflupefacere , ac torpidam reddere,ubi primum is tridcnte eam tetige- 

 ' rit. IdquodfmiliterejpctUtranfmilfaperfunemretisqualitaterfumtrabiturin litus. Troindeid experientia doclipi- 

 fcatores,fi dum retia trabunt , manus torpcfcere, tremereq; pmfentiant , certb torpedinem captamfciuut , etfi longo ad- 

 modumfunetrahatur. VndeiUudperffkuumefl,qubdfihuiuJce pifcis qualttates per tridentis haftam , & retis qudm 



60 longifjimumftmem tranfmijfx ad manum , inficmnt & corrumpunt homincs , eb magis id ipfumficripoterit ,fi animalia 

 ipfa,autnuda mnmuut alia corporispane tangantur . idcirco manifefte conftatmdlnm ejje bracbium tamualtdum,&ro- 



Bbbbbb 3 buftum, 



