In Lib . fextum Diofcoridis. 1 4 o i 



*lijs idgenus uenenatis animalibus ; ideo inutile non fueritfcire mmquid huiufmodianimalia , qu& uenenofis uefcuntur , ab 

 hommbus cibo accepta inde uenenum inferant , eoq; infictant . Hac m replerbfque inuenio , imbferi omnes recentiorcs , 

 qui de nenemsfcripferunt,firmitcr afferere , qubdfi huiufmodi animalia edantur , non modb ueneno non inficere poffunufed 

 nuUamprorfus inferre noxam : quin potius corpus nutrirejion fecus atque alia . quippe qubd conftetfut dicunt)ca infuam 

 mturamuenenatoscibosreddere. Qu&ratio,&opinioetfinon abfurda , neque incongrua uideatur ; tamen credide- 

 nm,qubd licct uenenum concoquatur , & tranfmutttur in eorum auimalium fubfiantiam , quorum id perpetuus cibus efi , 

 nontarnen effepofiit , quin caro qu& ex ciufmodifit alimento,fiedatur,omniprorfus careat nocumento . Quinimo puta- 

 uerim , qubdfieainfiequentiorem cibum uenerint , pofiint quandoque morbosf&nifiimosexcitare , &fubinde necem in- 

 ferre . Siquidem huius rei nobis tefiimonium pr&bentDiofcondes , & Galenus . quippe quipariter affirment lac, quod nil 



10 atiudefl,qudmfanguis bisco6ius,exanimalibusemuntlum,qu& fcammoniam ,autueratrum,auttithymalumdepafcan- 

 tur , potum mirifici nentrem deijcere . Ex quo omnibus pcrjftcuum eft,qubd omnes inuniuerfum planu , quibus uis de- 

 ieftorta , & pernicicfa ineft,quanuis f&pius concotl&fuermt , non prorfits tamenfuam deijcicndi , ac necandi facultatem de 

 perdunt . Idquodfimilitermanifefium deprehenditur in turdif,quimmperibaccisuefcuntur: itemin gallinis ,qu<edeuo- 

 rant abfinthium . Quandoquidem iUorum caro iuniperum non mediocriter redolet guftatu : harum uerb nonparuam ab- 

 finthijamaritudinemrefcrt. M bis itaque edocli medici diligentiffimi mandant nutriendas efjc capeUasberbis accom- 

 modatis , ubi animusfuerit earum lac exbibere heclicis,aut alijs alio morbo affe£lis,quibus tamen conueniat . Hoc qnoque 

 teftatur Galenus de uiperafermonem habcns lib.x i.defimplicium medicamentorumfacultatibus . ibi enim de dipfade dif- 

 ferens,fenon ignorare memori& prodidit,animantium carnes alterari d cibo,& alimento,quod capiunt . Quareutfumma- 

 tim quodfentimus dicamus,nullo modo huiufmodi animalia in cibos admittenda effeputauerim,quanuis d nonnuUisfrequen 



2 o ter recipiantur . iUud porrb fciendum relinquitur , qubd nonnunquam uenena,quin & medicamenta nenenata tam interius Venenu quan- 

 fumpta,qudm extcrius appoftta morbis fuccurrunt,qui aliud curationis genusnon admittuntdnterdim etiam aduerfus alia J ^™^ 

 uenena thenac& uicemfupplent . Islanqueaperti uidemus^qubd ubi quiffiiam afficiatur diuturnis uigilp,autfufocanti de- no remeium 

 ftiUatione , aut menfium profluuio,aut dyfenteria,aut coli dolore,autrenum,aututeri,ubialianon contuierint medicamen- eft - 

 ta ,fi opium,mandragora,hyofcyamus, uel antidota aliaq; compofita medicamcnta , qu& h&c excepcrint ( funt emm talia 

 in officinisfe?nperparata)exhibeantur , f&penumero £gros d morte uindicant . Quemadmodum etiamfifcammonium, co- 

 locyntts ,turpetum i ueratru}nq;,& aliaidgenus deucienubus pharmacis addantur. 7{amquanuis h&comnia malefica 

 qualitate poUeant ;in contumacibus tamenmorbis& curationi refiagantibus , tantam afferunt utilitatem , ut &gns de- 

 perditamferi falutem reuocent . Cantharidespr&terea ad morfus canum rabidorum utiliffimi exhibentur . euphorbium 

 fcorpionum itlibus medetur,& fcorpiones ipfifuis iblibus remediofunt . Sicut etiam uipera.dempto capite , & cauda,con- 



_J0 tufa,& impofita fuos fanat morfus,ut latius infrdfuis locis dicemus . Sedpriufqudm adparticulares curationes defcenda- 

 mus^dijferemus Diofcoridem fecuti,quomodo,quoue artificio d ueneno ij pr&Jeruaripoffint,quiperpetub ueneni timorepre- 

 muntur . Quin & rationem docebimusfuccurrendiijs,quiiam uenenum hauftffent . jttque huc omniapr&ftantiora reme- 

 dia afferemus,tam qu&fimpliciafunt,qudm qu& compofita , nonfolum d uetertbusinuenta,<ttquc expcrimento comproba- 

 ta ,Jed ctiam d Uarifiimis quibufdam rccentioribus . De quibus probatis antidotis,etfi pollicitus fit Diofcoridesfe omnino 

 traditurum in uhima huiufce uoluminis parte , poUicitis tamen non ftetit ,utxxxilll .buius libri capite conffiicitur , ubi „ e °d "yenena" 

 excufatione ufus , mutati confiiij rationem reddidit . Verum ut iam ad rem nobis propofitam accedamus , primb modum 

 apcriam , quo homines fufpiciofi ueneficia pr&cauere pofiint . Tlerique igiturfunt, quiputant , non paruam effe principi- 

 bus cautionem , mandare mimftris , ut edulia,qu& praponuntur edenda(mos ifte hodie frequentifiimus eft)prius deguftent . 

 Qu& tamen res in fuffiicione ueneni tribus manifefiis de caufis nihil , autparum &ftimanda uidetur . Siquidem fipincema , PrscautioJ uul 



^o fiue qui cihosfuis dominis apponunt,ueneficium committeredecreuerint,fe ipfosfaciU prius pr&parare poffunt ualentiffimis S ans ex P lo k • 

 antidotis,ueneno iUi accommodatis,quod exhibere in animo efi . Vndefibi ipfispr&cauebuntdominumautem interftcient. 

 Ex quofatis liquet nihil prodefje ad pr&cauendum,qubdpocillator injeruau fideifignum domino pr&bibat , & eduliorum 

 diffeblor pr&comedat . jldde deinde , qubd quanuis iUe,qui edulia minifirat, menf&q; apponit , d coquo ueneficium faciente 

 deceptus cibos uemnatospr&guftando affumat ; eorum tamenadeb modicam quantitatem pr&guftat,ut nullam,aut paruam 

 eo temporis momento pofiit molefliam percipere . Vltima accedit ratio , qubdferd omnia uenena, qu& ut interimant ciba- 

 rijs admifcentur, ca arte , eoq; ingenio paratafunt ab impijs , & fceleftis ueneficis , ut non nifi temporis interuallo fuum 

 trifie perficiant opus . His igitur de caufis iUud liberi proferre non dubitauerim,qubd nuUam meliorem,ac tutiorem pr&- 

 cautioncm fibi comparare poffunt principes,qudm curare , ut uitamchriftianam,&integram ducant,iufiitidmque regant, 

 ita utpopuli eos uenerentur,pariter & timeant . Curent deinde,ut miniftros habeant quorum manibus edulia adminifiran 



5 o tur,non ignobiles,nec obfcuro loco natos , fedpr&clara e*ftirpegenitos,fideles , nec auariti& addiclos % neque inuidos, & qui 

 diu antea uita ac moribusprobatifint. In quos pr&terea debent frequenter nouaparua conferre beneficia : ita enimfemper 

 gratos &fideles minifiros habebunt . Quin & medicos fibi adiungant , quimedic& materi&peritifiimihabeantur , utan- 

 tidota,qu& contra uenena parantur,quemadmodumfunt theriaca,& antidotus Mithridatica,ex legitimis,non ex adulteri- 

 nis (implicibus medicamcntis,per fe ipfosfut ipfefaciebat Galenus)componere ualeant : namfi h&c lcgitimi paratafuerint, 

 haud dubiepoterit unufquifque facile uenenapr&cauere . Ex his certi maius percipient emolumentum,qudmfi miUe alus 

 pr&cautionibus uterentur . 7{ec minorfani cautio adhibcri debet , ut uafa ex auro & argento conflata , munda , nitidaq; 

 feruentur,& hominumfidelium manibus committantur . quandoquidem in eiufmodi pretiofis uafculis, quorum apud prin- 

 cipesquofquepr&cipuusefiufus,uenenafaciliusabduntur,qudminuitreis aut fitlilibus uitro circumlitis. Sunt nonnuUi ^^f^ op°- 

 ex recmtionbus , rerum prorfus imperiti, qui (fi uerum fateri liceat )eb dementi& deuenerunt , ut pr&ceperint in liquatum mo . 



£r\ '£ ne aurum,uel argentum,ex quo uafa conjici dt bent, thcriacam, aut Mitbridatis antidotum , & alia adiungi debere , ut 

 afcita inde antidotifacultatcuenenis repugntnt . Scd qudm abfurdairidcndaq; ftt horum opinioj dijudicent(ea enim efi, 



