In Lib. fextum Diofcoridis. 140)- 



uihmicorm,qitm&momcerotis,urfitefles,&arietis y origammfmaragdum,lapidembcxahar y &carduu 

 uel benediclum appettant.Ethxc de cenfn omniumfimplicium rnedicamenton;m,qux contra uenena po\ient,quA nobis tum 

 ueteres,tum recentiores fcripta reliquerunt^dixiffefuffiaant . De compofitis autem medicamentis illud proferre non dubi- Compofita me 

 taucrim,qubd fi theriaca legitimt! parata reperiretur,non effent almnde petenda auxilia contra uenena . Scd quoniam mi- dkamenu.. 

 hiplane difficdlimum efie uidetur,ut ea. reperiatur,qu& quemadmodum eiits exigit apparatus y confeclafit,cilm nobis defint 

 cinnamomum y balfamum,petrofeUnum Macedonicum,myrrha,folium,chalcitis(quam tamcn tam nobis compertam puta- 

 mus)amomum,afpalathus,& calamus odoratus,qu& omnia perqudm maximifuntmomenti;idcirco nunquam adducar, ut 

 cridam uenalern thcriacam poffc fibi locum & ufum illius antiqua iegitimt uendicare : pr&fertim cihri conftet tempore uf- 

 que Galenuquo ~Romani fimmo imperio potiebantur,theriacam ornnibus numeris abfolutam confici nonpotuijfcQrt ipfeGa 

 1 ° lenus teftatur libro primo de antidotis)nifi ab Imperatoribus . quanquam non deeffent tempore Antonini C<xfaris diuites 

 primates,qui eam conf,cerent,etiam qubd multa eis defidtrarer.tur . Quare iilud dixerim,qu6dfiulla theriaca ex ijs, qua 

 twftra atate conficiunturfin ufum admitti debet,dent operam mcdici diligentiffimi,ut illafaltcm utantur^ qutc omniftudio 

 ac ddigentia parata fit^clarifiimontm & peritifiimorum uirorum teflimonio : qu&q; eo modo cxptrientia comprobatafit, 

 quo docet Galenus iibro quc-m ad Vifonemfcripfit : quin & alio,quem Vampbiiiano dicauit . Hoc itemfaciant de Mithri 

 datio,quod nibil minus qudm theriaca pneftat aducrfus uenena,quodq; & ficilius pararipoteft. Qua in rc caueant homines 

 ab adulieratis theriacis,quas in publicis foris ue.iunt circulatores^etfipierunqueab his,quos eorum aduheria fiaudcsq;la. 

 tent catcris meliores,atque efficaciores habentur : quippe qubd mbil nltra uideant afiantcs,qudm qubd ijfrnftum imegrum 

 arfenici,uel rifagalli offtcinis uocati,deuorent:qubdq;fubinde deuorata tberhca,quam poftea circumfiantibus uendunt,nul- 

 lum ueneni incommodum fentiant . Quod cum Galenus optime nowffetjibro Vifoni dicato,itafcriptum reliquit . Midu i 

 2 O fubdolis improbisq; in hoc quoq; fraudes fiunt,ac uulgusfola antidoti opinione decepium,ab ijs quibus ars ejl mercenaria, 



plurima pecunia medicamentum,uelpraue confetlum redimit . C&tcrum ut quifque firgitioforum impoftorum fallacias,& ^^^^ 

 doiofas merces euitarepoffit y & debeat,nunc mihi in animo cft ad commune reipubliae beneficiirm eorum ingens,ac fceleftu amfotanei,qu; 

 facinus pofteritati prodere . J^am cum ifti fuggefta afcendunt coram poptdo , quem dolis capere intendunt , ojienfuri quod "J^ ™^ e no ~ 

 uencnum <equc acpanem innoxii fumunt,multis cauillationibus,atque infidijs utuntur. Inter quas has duas habent fraudes, fi tentur . 

 quas modb omnibus aperiam,quasq; retinent illi in fuos chariores(ut ita dicam)lsnones . Vrimus itaque dolus , quo nitun- - 

 tttr huiufmodifraudulenti impoftores,eft qubd cumfciant uenena non pojfe nifi parum nocere , ubi uentricuius fuerit cibis 

 ualde repletus(ut in prsfatione huius libri tradidit Diofcorides,& iibro qitarto fenfexta retulit jiuicenna)priufqudmfug 

 geftum afcendant,adfaturitatem ufque,pm\ertim &ftate,lac%ucas crudas deuorantfde, aceto , & oleo conditas ; uerum 

 olei tantum imponunt,ut fere" in eo innatent hcluca. Ht quia hyeme,maximt urgentebruma,tene\la lablucx difficde paf- 

 30 fim inueniripofluntfideo earumuicem hisprxbent interanea boum prapiuguium,quorum tantam comedunt copiam q-oai 

 uentriculus ueiuti tympanus extendatur . Id autem eo confilto faciunt,ut b&c quidem iiuiumpmguedinceowmq; fubfian- 

 li& crafiitudine,UU uerb frigiditate fua,oleiq; multitudine,quamittisadijcimt,p:xi erquqm yuad ueneni penetraiionem in- 

 bibet, cum internas uias obftruerepoffint,erodentem quoaue ingefii arfenici,uel nfigallifepLisijs uocati,acrimoniatn obtun 

 dunt,& hebetant . Cum igitur uenenumfumpferint,quodillis ob prs,affumpti atihimti um , nulhm , aut paruam noxam 

 adfert,nempe qubduentriculus fit tenfus, & pinguedineimbutus,moxfuum adulteratum antidotum , quod omnino lcgiti- 

 tnam theriacam mentitur,a.ffumunt,idq; impune . Quo fit,utfacilepoftea populo afia?itipe:fuadeant,id effe antidotum om 

 nium pr&ftantifiimum contra omnia uen ena,quod in uniuerfo orbe reperiri pofiit . His leues uulgi animi perfmfi accenfiq;, 

 maiori multitudincac impetufermtur,ut adulteratam,inualidam,ueramque menticntem theriacam emant, qudm ij qui m 

 maxima annon* penuria eb cateruatim concurrunt,ubiplurimumpanisgratis omnibus exhibetur . Itaque cum temporis 

 40 momento capfuiam hac impoftura exhauferint,ftatimq;ifuggejlo defcendmt ciramforanei ,ftfeq; in hofpitium reapwnt, 

 ubi cumprimumfuerint,arfenicum paulb antefumptum und cttm iaftucis aut bubulis interaneis arte quadam euomnnt,ne 

 que aliud illa die affumunt,qudm lacquod tamenfiepius alternatim potant,uom:mtq:,& reuomunt . tantum poteft xnim- Alterainip*. 

 probis hominibus auri cupiditas, ut fponte confultoq; in manifefta uiu difcrimina ferantur . Frausaltera,quamiftifa 1°™™ r 

 cinoroli perpetrant,itafe habet.li una,aut duabus horis anteaquamfuggeftum afcendant,in foro pharmacopoiium petunt y 

 dq;foro,in quoft 

 fidam adferrheiu 



^m capfida reponi K.~..„~..r . ^^^ j~~.~ t , - 



dare uelintpuero,quemad ettm miferint . Vorrb inforum abeunt uerba facluri , ubieorumffuriam tbenacam , ad cedum 

 ufque miris laudibus efferunt admentientes. M h*c ut rem magis uerifimilem reddant,puerum uel t circimftantibus qnem 

 50 piamadpbarmacopoliummittunt,quiuenen,imanteaabipfisfeleclumdeferat. Interea ingentem capfidam mjuggejto 

 ftantes aperiunt,quam habent uafcuiis prau* tllius theriac* pienis refertam y cuius operculo intus adbxrcnt,cerafubpo(ua t 

 uaria cuiufdam mifceUfrufia ex faccharcquod canditum uocant,amyio,alijsq'; innoxijs medicamentis miro quodam ar- 

 tifit io confet7a,qu* prorfus &facie, & magnitudine refemnt iUa ueri arfenia frufta, qua pnus u mpharmacopolwdege- 

 rant.Leuant autem ifti hominum proditores opercuium d capfida,qub fraudem melius occuitent,mfnggefto fiantes.ftqnicte 

 fummo cum artificio internam operculipartem,cui adhtrent illius mifceUfrufia arfenicum mentientia,uerfiis Je iralmnt, 

 ne quisfuamfraude deprehendere poffit.Deinde ftatim in manufocij,aut pueri,quos doii mmfiros babent,capfid* opercu^ 

 Umco)docant;qvMeoruaiterapertamanuperqudmeieganterfufiinet,partepfi^^ 

 te:idq;nequisdoiutntueripoflit.lnterearedttnunciusarfenicnmieghimumd^ 



cns artis clptiofs ma V fler,ftatim tllud populo oftentat ionga atque mendaa cramne.Qi^ pcrfeSa ad expenmenttan tran- 

 6o fiupcrpetub doloseprocedem.QuandoqntdemfimHlansfibi opus effe expedins mambusmamcas ex murtce,udfiricopo- 

 ditore,quopkrunqueuefiiuntur,adcub^^ 



