14*2 A r g Matthi oli Ccmm. 



ttbulamentis animalk dccidunt,exigua quidem,ftd qm non modicam perniciem moiiantur,utphalangia,fteUioncs,& alk 

 qv.ix.dam reptilia . Qubd autemfteUiones in Itdiaproucniant,teftis eft Ariftoteks lib.v i I l.cap.xxi x. de bifloria ani- 

 malium,affercns in quibufdam Itaiia locis (leUioncs morftt bominesperimere . Sed qui fmtmUam habeo bifloriam clario- 

 vem . Qnanquam his conietluris iandiu exiftimauerim ea lacertarumgenera efft flciliones , qu& in Hetruria in nofiris mo- 

 raniur domibus,pr£fcrtim qnibufdamprope terramforaminibus,d nobis uulgb Terrantola appel!ata,de qnibas fuperius li- 

 bro fecundo latius dtiimus,de lacerta Calcidica differentes . Quandoqitidem boc animal lacertis perftmile uifitur, & ara^ 

 neos maxirne i:enaiur,ut Tlmius inqnit,itcm Ariftotcks lib. ix.cap.pnmo de hifloria animalium . Dorfo pr&terea macu 

 lis quibufdam nitct flcUarum modo radiantibus,unde &fortaffe nomen . Quinetiam,qubd u.encnum morfu relinquant,cum 

 £ cauernis exeunt,ftatim in Hetruria necantnr . His (ut audio)abundat Syria in caminis potius , qudm aliubi commoranti- 

 bus . Variafani funthuinfcemodianimatiumgenera^de lacertis,cbam&leonibus,fcincis,crocoddis,fteUionibus,&falaman IO 

 dris loquentcs : quippe quoniam in unoquoque bommgenere habentur differentt& tumform&jum coloris,turn magnitudi- 

 tiis . obferuaui ego falamandras in qmbufdam Germani&fytuis uniuerfo dorfo nigerrimas ,pet7ore uerb, & uentreadmo- 

 dum rnbentes . Sunt&inVtinenfibusaquisdegentes,cauda\anguiUarum modolata,&rotundo roftro^aluo admodum 

 rubcntejiigricante dorfo,ntdlis macuiis rcfjtcrfo . Quod etiamfcincis eucnit : nam & hi in Italia habentur Vicentino agro 

 parui & nigricantes,ijs utique abfimiles,qui ab Mexandria Aegypti Venetias comportantur . Sicuti & in jl rabia lacer 

 Stellionum tie f' m bicubitales . In T^ifa India monte xx 1 1 1 1 .pednm longitudine reperhmtur . Et in eafortmatarum infula , qu<e 

 morlus rejiie- Capraria nuncupatur,magn&admodum , & copiofe . Sed ut ad flclliones iam nofler redeatfcrmo, eorum morfibus fuccur- 

 <"*• rendum efl theriaca,Mithridatis antidoto,& aiijs,qu& in uniuerfum uenenoforum animalium mcrfibus opitulantiir . im- 



ponuntur priuatim rnaximo pr&ftdio,demorfts iam locis contritifcorpiones . Troinde olcum noftrum de fcorpiombus , de 

 quo abunde in prima huius commentatione diximus , ifs pr&cipuumfuerit antidotum . Si uerb quis uenenum hoc in potu ci- 2 o 

 bbuefumpferit , primum tum uomitione , tum clyfleribus extrahendnm erit : mox ualentioribus antidotis cordifuccurren- 

 dum . lUudpoflremb non ignorandum efi,qubd(ut Tiinius inquit) exftellionibus fit malim medicamentum : nam cihrt fld 

 lio immortuus eft uinoffaciem eorum,qui bibcrint , kntigine obducit . Ob id in unguento necant eum inftdiantes pellicum 

 form& . Rcmcdium cfl oui tuteum,& mel,ac nitrum . 



e^m». EPHEMERVM. CAP. V. 



SVmpto ephemero,quod aliqui Colchicon,aut fylueftrem bulbum appellant,pruritus in toto cor- 

 pore excitatur,non fecus atque ij s,qui urtica,aut fcilia laceftiintur : interna rofionem fentiunt: fto- 

 machus cum ingenti grauitate exa?ftuat.ca?terum[inualefcente morbccruor ftrigmenris admiftus,per jo 

 aluum exigitur . Qu_ibus,ut ijs qui falaraandram hauferimt,uomitione aut cly fteribus auxiliari conue 

 niet : fcd antea quam uenenum inualeicat , dandum eft decoctum frondium quercUs , aut glandium, 

 aut malicorij : lac bibere prodeft,in quo ferpylljm ht decodura:itcm fuccum fanguinalis herba?,aut ra 

 morum uitis,aut rubi,aut medulke recentis ferula?,aut myrti cum uino . Bacca autem myrti tufc tritae- 

 que,& aqua macerata?,ut liquor inde fumatur , opem ferunt . Media caftanearum tunicula , fimilem 

 efFectumpnvbetjfi^crudainaliquo fupradi&orum fucco fumptitetur : origanum quoquecumlixiuio 

 epotum . eximie iuuantur afinini ladis,aut bubuli calidi potu etiamfiin ore contineant : ita ut quibus 

 copia la&is huius adf It,non aliud defideretur . 



Ephemeri ue- /^^ Olchici Ephemeri hifloriam picluramq; reddidimus libro quarto ,ubi ea attulimus,quic in ipfo confideranda nobis oc ao 

 ncni curacio. ^_^ currebant . Eius autem ueneno medendi rationem hoc loco adeb diffuse" tradidit Diofcorides,ut piura ab alijs , qui 

 po\i ipfum ctaruerunticonfequi tnihi non licuerit . Danda igitur opera efi,utprimum(quod in alijs quoquefepenumero di- 

 £ium efl)crebr£ uomitiones , & clyflemfuum pr&ftent auxilium . dcindepropria antidota exhibendafunt , pnefertim hu- 

 rnanum lac,afininum,bubulumq; . Ts[ec tamen omittenda,qu& in uniuerfum omnibus uenenis refiflunt, de quibus iamfe- 

 pius diximus . Sed quoniam inter uencnata rccenfentur Anacardia fic Mauritanis uocata ,forma ephemero quadantenus 

 proxima,quanuis colore difiimilia : itemq; Staphis agria , qu& & perniciofa habetur , & eiufdemfere cum anacardifs tem- 

 peramenti;citm h<ec Diofcoridi pmtermiffa uideantur,fintq; medicamenta^quibus quotidiead uarios humani corporis mor- 

 bos utuntur medici,ab inflituto rwftro defeciffe putarem^mfi horum quoque natura ueneflcA propria affignaffem remedia . 

 Tr&ferlim ciim ftepe contingat,qubd h<ec medicamenta(qu& craffa quorundam circunforaneorum ignorantia eft , quin non 

 modb non mederi,fcd uix etiam legerefciunt)propinantur,mdUs fernatis ponderibus,nec menfuris,nuUisq; additis medica- e 

 rnentis,qu& lllorum uim makficamfrangant : unde nonnunquam miferi agrotantes in tam magna incidunt difcrimina , & 

 tamfteuafequunti>rfymptomata,ut nifipoftea d peritis medicts remedia & antidota adhiberentur ,facile dcperirent . id 

 uenen[figna m J^fA^NfftWfSf^^WWW ■ ^nacardia igiturtaminpotionibushaufta,qudmalids ingeftapr&ter qudmqubd 

 &curatio. fauces,guttur,& uentricnlum inurunt,& ufqiieadeb uniuerfum excalfaciunt corpus , ut indefebres oriantttr,excitant & 

 paralyfm in quibnfdam corporis membris,& ratiocinatricemfacultatem corrumpunt,qubdfua calorifica uiatrumfuccum 

 exurant . Quibus cfi fuccurrendum,faclis antea uomitionibus ac clyfterifs,oleo amygdalino duici,aut dpincis nuclcis, aut 

 £ nucibus Indicis, aut e papaueris femine,aut recenti butyro,& bubuto lacle . Dantur batc affatim in potu^magno fane iu- 

 uamento . Quin & alia yinguia medicamenta conueniunt : nempc pinguinm carnitm iura , fuillus , & anferinus adeps li- 

 quefaclus,quadrupedum, & uolatiimm cerebrum,& ofiium mednUa . quandoquidem his amptifiima inefifacultas(utplu- 

 riesdiximus)qitauenenorumcalidorumomniumfcritor extin^uitur ,retunditurq; acrimonia. Trtetcreaiis auxiliantur g Q 

 emnia , qitafuapu natnra refrigerant,ud qu& artefuerint refrigerata . Troinde ^uicenna ^inacardiorumferuori extin- 



gitendo 



