i4 i ^ AndMatthioli Comm. 



U cfitafferadices, qvaspaflinaca effe crediderant . Quandoquidem mihiinpropinquam uineam adeunti ,oflendemnt alij 

 locum,ubi rufticus ille radiccs effodcrat, ibique inueniakas ctcut£ radices , qu£ iam folia emittere incipiebant . Qua re 

 perffecla cclcriter ad £gros redij , quos quidem non multo pbft tempore , Deo adiuuante , in priflinam mentcm & fanita- 

 tem rcjlitui . tamctfi percuffionum curaiio multb longior fuerit , qudm ueneni . Decepta quoque bifce radicibus cflfupe- 

 rioribm annis qu&dam nobilismatrona d Coloreto Vtinenfis, qu£ cicut£ radices proprio in borto effoffas totifamilia de 

 coxit , pr£buitquc cfitandas carotarum loco . Quinetiam monachumFranciJcanum curauimm , quipluribm menfibm 

 C\ ut2e fi - mo d° amen tia>modbfuroreagebatur,qMbdcicut£foliabortenfispetrofelmuicepifciumqtiorundam iufculis impofnaco 

 ptE curatio. mediffet . Caucant igitur omnes, ne in btcc ueniant difcrimina . Exbibet Aetius , pmer Divfcoridis antidota , cicutam 

 haurientibm apiffemen, ex ttino potandum , aut iridis radicem, autfifdi Maffilienfe : item nitrum exaqua copiofiore po- 

 tutn . Totum pr£terea corpm calefacere conducit , &pr£fertim pr£cordia . quamcbnm ad uehemcntiorem motum ,ac i o 

 curfum(iitipfe inquii)cogendi funt agrotantes . Conciliator tamen tberiacam maximopere commendat,duarum dracbma. 

 vumpondere,ex diiiamni decoclo potarmaut gentiam radicem ex uino.TSlanque boc cicut£ uerum effe antidotum putat. 



2fcA*£. TAXVS. CAP. XII. 



SMilax,aquibufdamtithymalum,aLatinis taxus appellatur.frigus uniuerfo corporijftrangula- 

 cus, & cekrem interitum infert . Cui eadem, qua: cicut^ conueniunt . 



Taxi uenefica f~%~1 Axmarbor, cuim bifloriamfuperius libro quarto retulimus,ubi & eius plantx pitluram adiecimus, nonfolum eos 



JL perditbomines,quifolia&frutJusefitauerint,uelbiberintfoliorumfuccum;jedetiam(utaiun^ 20 



Aum omnegenus, quod pr^fumptum pabulum non ruminat : cuiufmodi funt equi y aftni, muli, & idgenus aiia . quanquam 

 fcribitTlutarchus, tertio fympofiorum commentario,Taxum eo tantum temporenoxiam,quoiamflorere inceperit ,qubd 

 fucco fit maximi pmgnans . Diofcoridss libro quarto de taxo agensJnquit. K^arbone tampr^fentis efl ueneni , utfi qui 

 dormiantfub ca, aut in eius umbrafitbfideant, Udantur,& f&penumtro moriantur . Id quod Seflius ( autboreTlinio lib. 

 Xv i.cap.x.fin jlrcadia quoque euenirefcribit . Vafa etiamui.ttoria ex ea uinisinGaUiafatlis mortifera fuiffecomper- 

 tumefc&inHifpanialetbales effe bo.ccas. Trouenit arbor iucfrequens in Tridentinis montibus,pr£fertim jLnania 

 uaUis,& Flemarum,ubi ea inter ingentcs abietuM,picearum,pinorutih& laricumfyluas,numerofi confyicitur . lis in locis 

 nobis compertum efl, qubd non modb iumcnta,qu£ non ruminant,deuorata taxo , moriuntur ; fed etiam qu£ rupiinant . 

 qmndoquidem boues complures uidimus d ruftick deploratos,quitaxum depaflifuerant . Quapropter cum in montanis, 

 fyluofisque pafcuis boues morbofi fiunt,conclamant mflici , animaducrteadum effe,ne J^axum degufiauerint : ita enim ta iq 

 xurn corrupto uocabulo nominant . T^Jbil minus eius bacc£ ijsdem ih locis noxi£ ac perniciofe deprebenduntur : quippe 

 qubd curauerim e go paflorcs, aliosquc infyluis ligna c£dentes, qui faporis dulcedine aUetli , baccas ipfius comederant» 

 ex quarurn efu non modb in ardentes febres inciderant ; fcd & in alui profluuium , adeb ut in maximo uerfarentur difcri- 

 Taxas utrum mm § c««fer«JW non parum du bitandum uidetur,an interplantas calidas,uel inter frigidas Taxusfit reponenda.Diofco- 



gid». ' rides quidem,& eiusfequaces omncs exifiimarunt Taxum ejfefrigidi temperamenti,argumento qubd afferuerint,ijsdem re 



medijs taxi uenenumfuperari,quibus & cicut£ . Quprum tamenfententia,omnium pace dixerim,mihiplane' non proban- 

 da uidetur . nanque amaror,qui corttci,& frondibus ineji: comaperpetub uirens ,pinorum , abietum , & picearummodo, 

 quibusfronde fimilis fpetlatur : baccarum tum dulcedo,tum acrimonia qmdam : & qubd auicuU eas depaftrt nigrefcant; 

 manifefle indicant infignem temperamemi caliditatem . jLtque binc eft, qubd & febribus,& alui profluuio tentantur,qui 

 baccas efitarunt,inflammatis eo ciboff>iritibus,&fanguine . Verum quanuis aliquis refpondercpoffet , accendi in hisfe- ^ 

 bres,gignique alui profluuium , ex hurnorum putredme , quemadmodum in £flate eueniunt h£c ex frigidorum frutluum 

 efu; nigrum uerb colorem in auiculis contrahi pojfe non minus dfrigido,qudm d calido ,• ex eo tamen adhuc fufpetla & im- 

 probanda relwquitur eorumfententia , qubd frondium,& corticis amaror,baccarum dulcedo,& acrimonia , perpetuoque 

 uirefcens coma^iulla prorfus repugnantia contrariumprafeferant,nempe quod &febres,& aluiprofluuia oboriantur po 

 tius caloris primum exuherantiafut accidit dcuoralis anacardijs)quam humorum putredme . K(eque pr£tereapoteft.ni- 

 gredo illa dfrigido pabulo in auicularum pennis fuboriri: nam fifrigiditate nigrefcerent , iUico perirent . Quandoquidem 

 mmis excedensfrigus haudquaquam nigredinem indttcit,nifi membrisfimul confetlis ac deperditis . M non ita fit ea ni- 

 gredo,qu£peruflis bumonbusgignitur,quemadmodum acadit jletbiopibus.U£c jand dixiffe uolumus,ut non quicquam ta. 

 celebratorum uirorum autboritati detrabcrem,neque etiam qubd aufim terrnri eorumfententijs refragari ;fed ut meam in 

 medium proferrcm fententiam,atque ut )mc d nobis proponercv.tur alijs difcutienda, &ftudiofis dtligentius ^flimanda . - Q 



Nerii malefica C£teriimquoniamtaxus I^bki vm, quodGr£cirbododendrum,&rbododaphnen uocant ,Mauritani uerb olean- 

 drurn , mihiin mentem redegit,cum Jciam fcripfijfe Galenum,& ipfumfecutos,non modb brutis ,fed etiam hominibus ejfe 

 uenenum ; citmque eo quam plurimis in locis referta ftt ltalia;pr£tereundum non duxi , quin bic dc T^erio aliqttid dice- 

 rem . Et quanuis non abfque ratione fortaffe fcripferit Diofcorides libro quarto , itemque in buius prAfationc, qubd 7\(c- 

 rijfolia &flores,fi deuorentur,hominibus contra mortiferos ferpentium morfus pr£fidiafunt,atquc in hac re ideo pofiit ei 

 fides adhiberi, qubdetiam cantbarides dentur potand£ d cane rabido demorfis, & euphorbium iclis d fcorpione ; cum ta- 

 men nec Galenus,nec qui eum fequuntur,nec jLuictnna,c£terique pofieri id probent,aut admittant ,T^erium potius dimit- 

 tendumputarem,qudm cuiquam exhibendum,pr£fertim qubd alia non dcfint antidota , qu£ d ferpentibus dcmorfis rna- 

 gnopere opitulantur . J^erium igitur^Galcni<& \Auicenn£ teftimoniojampotum, qudrn in cibis fmnptum , quanuis non 

 largius ingeratur-yhomines & quadrupedes interficit . Trrmum enim intolerabiles excitat anguftias, ir.tumcfcit indeal- g 

 ms,& ■ fubfequitur uniuerfi corporisinflammatio.-qubdtemperamento calulumfit,&ficcwa,diffecans, & exulcerans . Qb 



tdcnim 



