1440 And. Matthioli Comm. 



fofttos cancros uiuentes , haBenus urebat,donec in cinerem redigerentur , utfaciU ad Uuorem redigi poffent . Hic ^ic- 

 fchrionficparatumpromptumfemper in adibus habebat medicamen,tempore <eftnw urens cancros ipfospofi ortum Canis, 

 quandofol in Leonem tranfijjetjuna decima otJaua. Torrb bibendum hoc medicamen ijs,qui dxane rabido fuiffent morfi, 

 fr&bebat quotidie ufque ad diem qmdragefimum menjura cochlearijfatis magni,aqm mffierfum . Mfi nonproimus ab 

 initio,uerum aliquotpoft dies d morfu curam ccepiffet demorfi,tunc quotidie duo cocbleana aqu<e injpergebat . ^Ad ipfum 

 uerb uulnus cmplaflicum applicabat mcdicamentum,quod expice brutia,& opopanace,acctoq; conficitur , habcnspicis li- 

 Mulcoruro ex- ^ ram unan h u >ium aceti acerrimifextarium Italkum,opopanacis uerb uncias tres . h<tc Galenus . C&terumfciendum eji, 

 r.or, eosmaxime,meo iudicio , baUucinari(utlatius Ubrofecundoprodidimus)qmgammaros Latinis uocatos,cancrorumfluuia- 



tilium loco , a cane rabido demorfis potui exhibent . jqanque aliud Gr&cts animal effe cenfemus Ka.px.mv , aliud uerb «V«- 

 *»Vj& wpnnpifd • Scripfit & Damocrates carminibus buiufce cancrorum antidoti componendi rationem ( ut librofecun I © 

 do de antidotis refert Galenus)eofane modo , quo ipfum fortaffe fecutus eam reddit Diofcorides . Mtamtn antiquorum 

 quidamrefinamterebinthinamimpofuerunttburisuice,quodMfchrionGalenipr$ceptorbuicfemperinferuit medicamen- 

 to . Infumma huius antidoti mres miris laudibus ab authoribus celebrantur,adeb utfcripferit Galenusmminem unquam 

 rnortuum effe , qui hoc antidoto retJi fuerit ujus . His non difiimiles uires ueteres ajfignant Myffo,fi ficcum quadraginta. 

 diebuscontinuisdeturexhydromelite potandum :fedd prima flatim die incipicndum erit . Huius expcrimenti meminit 

 Calenuslibro fecundo de antidotis, ubialia quoque ualentiora remedia ad rabidorum morfus exjifciepiade retulit . Ve- 

 rum nobis difficiid admodumfuerit decernere,qu<cnam hodie plantafit,qu& ueterum MyJJon repr&fentet , ita ut potius de 

 Cumio CX Ac boc diuinandum effet,quam aliquid certifia tuendum,M latius fuperins libro tertio dijferuimus . Commendauit Mtiusfe- 

 cmdo^&fexto uolumine,ad morfus rabidorum canum bitimen Iudaicum,fiue jlfphaltitis lacus^ajferensfi drachm& pon- 

 dere ex aqua bibatur,nonidmodb aqu&pauorem arcere ;fed & eos fanare^quosiam primum timor inuaferit. Memora- 2 ° 

 tiitetiam marinos bippocampos ex aceto nigro & melle fubaclos , tampotu baufios,qudm uuheri illitos . Covfertpr&te- 

 reahismaximUcutusmmex-.quareidemfcripfitfenouiffeJenemqutndam, qui demorfos d cane rabido hocfolo rumice 

 curabat . Trimb enim ulcus eius decocJofouebat : deinde herbam ipfam tllinebat , eandemq; potandam exhibebat . quod 

 quidem medicamentum tanquam efficacifiimumfummopere commendabat . Tlurima autem,& tnrbulenta qui illam ajfum- 

 fferint , mingere folent : id quod maximd hac in curatione confert . Quofortajfe argumento extulit Mticenna propria qu<z 

 dam medicamenta,qu& cantharidas admiflas habenyit ualentiffme" non modb urinam excernerent demorfi ;fed etiamfan 

 guinem ipfum,ajferens paulb pbfl fecurum ejfefalutis miicium,cum pofl medicamenta Janguinem mingunt affecJi . Torrb 

 Galenus libro de theriaca ad Tifonem,theriacampr&fert tam intus in corpus fumptam,quam exteriusfupra morfus illitam. 

 Sed ciirn b&c,qu& noflro tempore conficitur , non adeb pr&fiet,quemadmodum ea,quam ipfe conficiebat Galenus , illi fanH 

 fiderenonpoJ]umus,ni[ifatJopriusdeeapericuloingallisduiperademorfis,utipfedocetGalenus. Trodefl item pota- $* 

 mogetum cumfale exterius illitum : itidem caprifici corte.x contnfns,& ex aqua potus: quin & abfinthium, & aliium , mi- 

 nus ccntaurium,ariflolochia,artemifia,fcordium,cbam<edrys,bryotiia,pulcgium,& lafer,tam exterius illita,qudm interius 

 fA «rmedia iii- f" m p t < t • $"»* 1 ui credant fccurifiimum effe remedium ipfius rabidi canis , qui momorderit, iecur tofium, & d demorfis in 

 ipefri. cibis deuoratum . quod etiamfcribit Diojcorides : quanuis id non affirmaucrit , ut librofecundo capite de diucrforum ani- 



malium iecinoribus legitur . Troindefcnbit Galenus libro x i .fimplicium medicamentorum , iecur canis rabientis altfS 

 ualentioribus antidotis admifium quamplurimosfanaffe ,fedeos tamen interijjje , quifolum nullis alijs adieclis mcdicamen 

 tis illud tfitarunt . Sunt etidmnum qui credant , ut loco ante citato tradit Diofcorides , arceri aqux, pauores dente eo , qui 

 caninus dicitur ,fiisd cane , qui momorderit , cxemptus , cjrfolliculo inditus , pro amuleto brachio adneclatur . Sed ne- 

 winibisfidendum effeptrfuaferim , ut in noflra huiusfexti libri pretfatione depretioforum lapiUorum fufpenfione diximus: 

 fatius enim ejfefemper exiflimaui certis ac tutis uti medicamentis . C&terkm curationis fumma manuum maximi operam 40 

 expofcit . Uuandoquidem uulnus diducere oportet , laniatamq; per ambitum carnem refcindere : ita enim latiorfit uene- 

 niexterius emcandiad.tus,demitur quodtabefablumefi , & ex finguinis fiuore ab excidentibus cultris excitato ,repens 

 affeclio non parum reuellitur . Quod etiamfacere expedit fcalfello circunquaque profundius adacJo , &fubinde appofitis 

 fcalpto loco cucurbitulisfanguinemfortiter extrahentibus , aut hirudinibus . Medicamenta autem , qu£ aluum citant,& 

 bumoresdeuciunt,inprincipioomninouitandafunt,ficutietiamfanguinismifiio.quippe cumb&c d circmferentijs ad 

 centrum trahendi facultatem habeant ,facitt <egros in mortis traherent difcrimen . Tametfi in curationis prccejju , & 

 ubi pnefertim medicorum negligentia citius qudm expetat ratio conclufum fuerit uulnus , irrepferitq; uenenum ( ut poflea. 

 dicetur)medicamentaaluumducentia ,pariterq;fanguinismiffio injanguineis temperaturis admodum quandoque profi- 

 Auxiliumre- ciant . Verum enimueroperpaucinoflrabac <etate babentur drabiofo cane demorfi,quimedicos confulant . J^amtanta 

 ligiofuni. efi religionis uis , ut omnes , quos canes rabiofi momorderint , partim ad dim Donini templum confugiant , partim uerb K O 



ad diui BeUiniJhcellum , ubi quibufdam cxorcifmis , & panibus charatJeribus obftgnatis d facerdotibus perquam facili 

 curantur ,utplurimorum tejiimonio equidemfateri pofium . Sed cogitanti mibi quonam patJoboctamfaciU eueniat, 

 nonnv.ll<efefeobtuleruntrationes,quasliberedicam. Hauddubii inprimis diuina auxiliatur gratia : quippe cum non 

 parum molefiia malique morfu canis rabiofiaffeclis inferre poffint cacod&mones , ut qui in atrabiliarijs bumoribus fuarn 

 habeant fedem , ij quidem exorcifmis cedentes abeunt , & affiicJorum corpora munda relinquunt ,fublato fecum ueneno . 

 lliudpr<etercaaddiderim,qubdfortajfefacerdotesipfialiquodnobis occultum babent antidotum , quod panibus illi a<- 

 mijcentes , tegris deuorandnm : uel id aliquo inpotu bibendum exbibent . His deniquc accedit magna kborantium fides, 

 quamfufiipit Deus optimusmaximus ,cuiusfoiius munere omnianofira delenturincommoda,atque omnes auferuntur 

 figntudines , 



60 

 KgStu 



