1442 And. Matthioli Comm. 



ruiffe conftat . qux nobis uifu comperta fuere . Narrant & aliquos poft fcptenniurn aqua? metu fuiffe 

 tentatos. Interprincipiademorforumacanerabiofocurandiratio taliseft. Verum enimuerofiea 

 quae retulimus auxilia,primis diebus prxtermifla fuerint , nec fcalpro carnem circinare,nec uftioncm 

 experiri opera?pretium eft . non enim quod pertranfiit,fatis euocare poflent . Nulla utique iftius rei oc 

 cafio aut utilitas,fed in caflum corpora doloribus fternentur . Alter uero curationis modus accedat. 

 Deieclio magnum prabet iuuamentum , utpote cum mouendo,corporis habitum tranfmutet: & qux 

 colocynthidem recipit hiera . item lacfchiftum,quod fimul deie&ionem moueat , & ucnennm doma- 

 re poffit. cibi acrcs , & meraculi potus , quibus uis ueneni uehementer retunditur , quotidie fumi de- 

 . bent . Caeterum fudores ante cibos,& poft etiam ciendi . Dropacifmi finapifmiq; alternatim per cor 

 pustotumadijciendi. Sedlongeomniumefficaciffimumauxilium helleborifmus cognofatur:quo io 

 cum fiducia non femel atque iterum , fed frequentius ante quadragefimum diem,uel poft hoc tempus 

 Utilicet. Tantamenimuehementiam hocauxiliumhabercfertur,utquidam qui iam aquasmetum 

 fentirent , fumpto helleboro , fimul acprimum morbi impetum experirentur , fuerint feruati . nam & 

 iam uitio tentatos nemo unquam feruare poteft . Itaque primum curam contra rabiofi canis morfus 

 breui fermoneexpofuimus . iam ad alia,qua?uenenatis morfibus fkuireconfueuerunt, tranfeundum . 

 Notas uno contextu , deinde communem medcndi locum,qui omnibus conuenire poffit ,explicabi- 

 mus. Curfim deinceps fubiungemus ea, quJefuaproprietate nonnullisauxiiium prarftare poflunt . 

 Poftremo fubnc&entur etiam uenenata , qua? nuJlis cedunt remedijs . 



demorfis";» ca- ~T'Kflituenda dcmorfis d cane rabiofo diligenter efl ratio uitlus , nec ea tantttm regula , cttius hic meminit Diofcoridcs ; 20 



ne rabiofo jn \jedetiamnt eafitciborumquantitas>qu&ifsrctle conueniat. Siquidem huinfce curationis regimentenuem uiclum 



futuenda . norl cx p e tit , f 1C uti necpleniorem , ut jlelius efl author libro v I .ubific inquit . In uiclit mdigentia,<& fatietas euitanda^ 



magis tamen indigentia : h&c enimfitccorumprauttatem adauget , quod nequaquam expcdit malefico ulceri . Ergo ali- 



mentum moderari oportet > ut & recle' conficiatur , & optimum fuccum ccrporipr&bcat . 1\(ef minus egeflioni,& urina- 



rumprouccationifludendum . quod quidem tum ea,qu&pr&diximus , tum fceniculum,& fcandix comefla efficiunt . Tlus 



jterb ftmul & aluum,& urinam ducit . ac cicborium agrefle crudum oblatum (lemacbo confert,quem normulli ferim , non- 



tiulli ab amaritudine picrim appellant . Trofunt & brafiic& cim&,& paluflris ajparagus,& hortenfis,& agrcflis rumcx: 



& ipifcibus qui carnem teneram habent,& cammari,cancri,& erinacei recentes cum uino mulfo : & carnium extremita- 



tes,auicul&q; omnes montan&,qu&facile coquuntur, bonique funt fiicci . Vinum album tenuc,neque ualde antiquum . h&c 



ilie . Ex quibus conijci poteft,hac in curatione ea plurimum conferre,qu& urinam ualenter mouent . Idcirco jluicennafut 30 



proxima commentatione diximus)qu&dam profert medicamenta,qu& cantharidas excipiunt,ut und cum lotiofanguis etiam 



reddatnr . Troindemirum noneft,fiquandoquepr&ualens natura,per inflrumentum nrin&,magno cum dolorc parua uc- 



luti liqnida carnesfrufla catulorumforma , uenenum propellat . His itaque ea uiclus ratione uti liccbit, qute urinam <sgre) 



excernentibus d medicis infiituifolet . Verumfifluuiatiles cancri , quibus uniuerfa abundat Hetruria , baberi potcrunt t 



ijs tam in prandio,qudm in ccena uefcantur demorfi : qubd tjs mira infit facultas , aduerfus rabidorum canum nenenum . 



Tr&bet jLnicennapr&ter dulce uinum etiam aquamjn qua candensferrum , uel chalybsreftinclafuerint .%C&teriim noffe 



ad quod ufque conuenit(ut fcribit Diofcorides)aqu&pauorem nonftato deftnitoque tempore exoriri-.plnrimum tamen ad quadragefimum 



rempus exoria ufque diem negletlis differri confueuit -.pofifemeftre etiam nonnullos inuadit : quendam poft annum aquam horruijfe con- 



flat . qtt& nobis itfu comperta fuere . Ts[arrant & aliquos poft feptennium aquce metufuiffe tentatos . Sed cogitanti mibi 



unde id emnia t , nullafand alia hatlenusfefe obtulit ratio , qudrn qu& ex demorforum temperamento , ac uiribus fumi po- 40 



lefl . Ouandoquidem nonnulli habentur , qui uiribus ualidifiimis pr&ftant : quidam qui debiles , & infirmi funt : alij qui 



corporis meatus anguflijfimos habent , alijuerb contrd : quidamfynceriffimis refertifunt humoribus , nonnuUi uerb fuccis 



ichoribus fcatentibus , acfacile putredini obnoxijs . Ex quo fit , ut in his citius , in iUis uerbferius h&c appareant fympto- 



mata . In Hetrnria abflinent demorfiper integrum annum d quorundam lignorum contaclu ,pr&fertim corni arboris , & 



fanguinc& uirg&uocat& . Siquidem(utteflanturij,quirem experimento compertam habent ) fiharum arborum uirg» 



tandin manibus teueantur , quoufque concaiefcant , illico demorfi rabie exagitantur . Quod cuiquam minime" fabulofum 



uideridebet:etenmmeminimeuidiJfeinciuitatenoflra Ilicinenfi amicum quendam meumrabie correptum ,qubd corni 



arboris uirgis(dabat enim knificio operam)lanam diu cxcuffijfet,qui eorirm oblitus,quibusfibid medicis interditlum erat t 



Aquje pauor rabidus interijt . Toftrembfcicndumef\,aqu&pauoremhaudquaquamcuraripoffe^cumuemniuisomnes corporis occupa- 



Suscuretur 1 !" " trn f aa{ i [ates •' quanuis in ipjo pauoris initio,aut anteaqudm uenenum iUapfim fuerit in uniuerfum corptts , aliqui curat i ^ q 



euafermt,utphilofopbusiUe,cuiusbifloriamfupcriusenarrauimits.pr&fertim citmpro uiribus in morbum nituntur mali 



affctli , & qui eorum curationem agunt . Hisadfiipulari uidetur Diofcorides : quippe qui quofdam afferit , qui iam aqu£ 



metumfentiebant ,fumpto cumfiduciaheUeborifmo nonfemelatque iterum ,fed frequentius ante quadragcfimntn dicm 



uel poji/uiffeferuatos . Troindefcnbit jLuicenna eos, qui aquam cxpanefcunt , deploratos non effe , quoufque in fpeculo 



intuentesfeipfoscognofcunt,argttmento qubd nonadhuc uenenumuniuerfas infecerit cerebrifacultates . Hoc igitur tem 



pore medicamentis utendum efl deietlorijs , & fi nihil obfiet ,fanguinis miffio non afpcrnanda . Ex medicamentis autem 



in hoc c&teris pr&ftat album uel nigrttm ueratrum , ijs adieclis, qu& eorum infr&nant feruorem . Conuemt etiam epithy- 



mum,fena ,fumana , myrobalana , elaterium,agaricum,rhabarbarum,centaurium minus,genift& femen,thapfia , confe- 



clio ^imech , & hiera colocynthidis ,& jlrmeniuslapis : •fiquidemh&c in atrabtle deijcienda principem tenentlocum . 



Troderit item Syriacum bitumenfrequentius ex aqua potum : quin & Mithridatis antidotum,& ipfa thcriaca, & cancro- g Q 



rum fluuiatilium combuftorum puluis,Galeni tnodo paratus.Confcrt pr&terea his leporis,nulpis,& capreoli coagulum.Sed 



fimper 



