1444 And. Matthioli Comm. 



myrrhxfinguIioboli,piperisficiIicum : eamelleexcipiuntur,& inftar Aegyptia?faba?danturcum 

 umo . Itidem fylueftris rutae feminis , gith ,cumini Aethiopici,ariftolochia? , galbani, fingulorum pa- 

 res portiones tnta?,& cum erucse fucco fubacTte,digcruntur in paftillos,qui drachma? pondus squent. 

 dantur ex ijs terni cyathi cum uino . Ha?c habui de communibus auxilijs quae dicerem . De peculia- 

 ribus remedijs contra beftias ,qua? uenena uibrant,confequentereft dicendum . 



Ordinis Dio- \ JZnenoforum animalium itlus,morfusq; do6irinam,curandiq; rationem,duabus feclionibus tradidit Diofcorides . In 

 fcoridis immu V quarumalteracuinfcimqueit~lus indicia expofuit .-inaltera ucrb curationes diligentiffimi confcripftt. Cctterum 

 tau ratw . prtfationem hanc illifecJioniprcepofuit,qu<e curandi rationem docet : in qua pr<efatione omnium uirulentorum iUuum cu- 



rationem in uniuerfumprofecutus efi . Veriim quoniam ( utfuperius diximus in commentatione^quam in caput xxx v. bu- I o 

 ius Iibri confcripftmusjrati fumus illud non paruum legenti negotiumfaceJfere,quod ex diuerfis locis indicia , & curatio- 

 nes conquirantur,ut id molefli<e quifque cffugeret,utq; citius commoditisq; nuUa temporis iaclura omnia in unurn redatta 

 baberentur , ubi prius illa in duobus tocis legebantur , nos omma in unum locum congefiimus , atque ex duobus capitibus 

 mumtantiimfccimus,fmgulisuirulentorumic~libusfuapeculiaria remediafubijcientes. Hancuerb Diofcoridis prafa- 

 tionempr<efiximus , in qua tametfiadeb exacli doficq; tradiderit isuniuerfalem uirulentorum omnium animalium iclibus 

 medendimethodum,utnibilplaniaddipofiit;tamen neab infiitutonofiro defeciffe uideamur,in eorum gratiam , qui 

 femperpluraproferri expeclant , nonnulla modo differam , qu<e , ut arbitror , non imtilia ,neque fcitu iniucunda ertmt . 

 Venenorum di Dicam itaque primum animalium , ferarumq; uirus , non in omnibus effe idem,fid in hoc uehemen\iffimum,& omnium per 

 & r effe g au S U . S ' nicio fifi mum i adeotltumtantumhorahm ^^ uerb minus uehemens 



minusq; lethale , uno uel duobus diebus interimens , ut in uipera : in alio denique his longi imbecillius , ut infcorpione, & 20 

 phalangio , longiore tempore necans . Veritm quanquam id plerunque euenit,qubd animalia qu<e mordent , uel icunt , di- 

 mrforumfintgenerum , & proinde diuerfa etiam eorum uenena ; accidit tamen , ut ab affide , uel uipera demorft quando- 

 quetnbustantumboris yinterdum uno duntaxat die , nonnunquam pluribus diebus fuperuiuant . Quod a diuerfis cau- 

 fis prouenit -.fiquidemin ajpidum , & uiperarum genere longi pemicialiores funt fcemimz qudm mares , iuuenes qudmfe- 

 nes,( quanuis non defint , qui contrariumputent ) adultce qudm adolcfcentes . Quinetiamfer<e omnes , & infecla in mon- 

 tibus , & aridis locis inter uepres , &faxa degentes , ijs citius hominem perdunt , qu<e palufires , uliginofosq; traclus inco- 

 lunt . Citiuspmterea necant , qu<e orientalcm , & meridionalem inhabitant plagam , qudm quce feptentrionalem . jld 

 b<ecfamelic<e depaflis nocentiores funt , & irritatce uenenofiores funt , qudm dimiffa . quanuis omnium in uniuerfum iclus 

 perniciofioresfint ceftate,qudm hycme . H<e itaque cauf<e effepoffunt , curcitius , uelferius demorfi intereant. Id tamen 

 etiamplerunquefit exfortiori , uel imbeciUiori demorforum temperamento , aut uaforum latitudine , uel angufiia . quan- 30 

 doquidem ( ut fuperius pluribus in locis diximus ) ueneno non tamfacilispatebit aditus , ubi uafafuapte natura angufla 

 Quorundam fuerint,qudm ubi latiora . Cceterum errant }l Auicenn<e tefiimonio , quiferpentium uenenum frigidum effe fiatuunt , qubd 

 opi.explofa . a b jj s demorftiUicofrigidifiant,quodq;ferpentes ipfi,ut frigoris impatientes,appetente hyeme in Jubterraneis cauernis lati- 

 tent^uelfub lapidibus,fub quibuspriuatimfe condunt uiper<e,ubi nonnunquam adebfrigore correpu reperiuntur,ut fiupi- 

 d<e & immobiles reddiu, tanquam congelau perfifiant . Frigiditas enim toti corpori ex ittu uel morfu adueniens , non 

 utiqueeuenitexuenmifrigiditate;fedqubdinnatuscalorabextremis,&ultimis corporis partibus ad cor fe conferat , 

 qubdq; etiam uenenofuperetur,& extinguatur . 7v{ec eo argumento frigidi temperamentoferpentes funt iudicandi , qubd 

 fcilicet hyeme immobiles,&feri exanimesfuis in cauernis reperiantur.quippe nuUa alia de caufa id iUis accidit,qudm qubd 

 eorum natura,qu<e calidifima eft,id maximi rcfugiat,qubd ftbi contrariumfentit . Vifitur hocpariter inpifcibus,qui cum 

 frigidinaturafint,qudmprimiimexaquacxtrahuntur,aeriscalorenecantur. Quin & uefpx, qucetemperamento cali- 40 

 d<efunt,&ficc<e,eadem rationehyeme conficiuntur,nifi calidiffimis recondantur locis . Sed iam icluum , uel morfuum ui- 

 Vimlerorum rulentorum curationem aggrediamur. in qua Diofcoridem,'Paulum,Mtium,& alios ttterni nominis fcriptores imitati y 

 iauu,ud mor- dicimus cfficacifiimum effe remedium,morfu uel ittu illatum uulnus continui orefugere ( fugentem tamenprius pntpara- 

 tumeffeoportet)& fubinde ucnenum , uel uencnatum fanguinem expuere . Veruntamen td opus,meo quidem iudicio,pcr 

 fici nonpote[i,abfque magnofugentis difcrimine . T^amfi in aliqua orisparte , aut gingiuarum,lingu<e , palatiq; ulcufcu- 

 lum aliquodfuerit , quanquam adeb infenfibilejut cutim tantum occupet,ubi uenenum in osfuttione reuocatum ulceris lo- 

 cum contigerit ,& fanguinifeadmifcuerit , quifortifu&ionefacili igingiuis per dentium connexus manat , dubitandum 

 non efl , quin illico fugenti perniaem inferat : itaque fiat,ut qui alteri meden uelit,fibi ipfi necem paret . Qjtin ntc minus 

 periculiimmineret,fiuenenat<efaliu<e tantillum infiomachum defcenderet . ls{equetemeri h<ec dicimus . etenim iam nos 

 uidimus ( utfuperius in nojira inprimam , & uniuerfalem huius libri prtsfationem commentatione ntulimus ) rufiicum , 50 

 quicumfanum quodam in praiofecaret ,forte fortunafalcemediamfecuit uiperam : & cum d trunco , quem manu im- 

 prudensfufiulerat , in digito morfiis effet , os uulnerifiatim admouit , & uenenatum exuxit fanguinem . quofaclo repenti 

 mortuus concidit . Troindefciti admonet jletius ,ut caueant ,quifugunt , neoshabeantulccratum. Torrbadlxec ui- 

 tanda difcrimina ,recentiores galliuel ga'din<e fedem plumis exuunt,& uulneri confultiffimi applicant i & demortuo t 

 frimo , alterum fubfiituunt , idque tandiu profequuntur , quoufque uniuerfa ueneni uis extrahatur . Cuius rei certum in- 

 diciumhabent, cumgallus pofiremb appofitus nonmoritur . MtiusDiofcoridemfecutus,nonmodb gallinaceos , gaUi- 

 nasqueuiuentes diffeclas ,& adhuc palpitantes his morfibus commodi applicari tradidit;fed etiam quodlibet uolati- 

 Uumgems,itemiuuenum,teneUorumquequadrupedum. Dehinc idcm iubet , excitatis calidce aquce potu uomitibus, 

 ualcntiora dari antidota , ncmpe theriacam , & Mithridatis antidotum . Minficam uim in hac curatione habent,quantum 

 equidem experientia comperi^quinta noflra effentia,pariterq; oleum defcorpionibus,quorum parandi rationem in pr&fatio 60 

 nis huius libri commentario tradidimus :fiquidem his tantum antidotis,imb nonnunquam folo oleo^nonnuUos d uiperis de- 



morfos 



