X446 And. Matthioli Comm 



<3entes tutsea fuaptenaturacumferpcntibus degehant ,tra&abdntquemanibus,nuUounquamab hismorfu accepto. Cuitts rci tcfiis 



feipcntibus,eo e fl Tiinius libro v 1 1 .cap. l \,v.biita.fcripum reliquit . Craies Tergamenus in Heliejfonto circa Tariumgenus kcminum 



medentes.' " S f w ff e tra ^ > H uos Ophiogenes iiocat , ferpentum iclus contatlu leuarcfolitos , & manu impofita uenena extrahere corpori. 



Vano etiam nunc cjfe paucos ibi , quorum faliti/X. contra itlus fcrpentum med.ea.ntnr . Simitis & in ^Aphricagcnus Tfyl- 



lorumfuit , ut jlgatharchidesfcribit , d Tfyllo rege dicla . Horum corpori ingenitum fuit ltirtts exhiale ferpcntibus , ex 



cuiifs odorefopirent eas . Mos uerb liberos genitos protinus obijciendifeuifiimis earwm . toque gencre pudtcitiam coniu- 



gum experiendi,nen profv.gietttibus adultermo fanguine natos ferpcntibus . H&cgcnsipfa quidempropt! tnteremptione 



fubiata. efl a i\aJfomonibus,qui v.unc eas tenentfcdes.Genus tamen hommum ex his , qui profugerant , aut citmpugnatum 



cft, abfuerant , hodieque remanet in paucis . Simile & m Italia Marforum gente durat.quos a Crrcesfilio ortosferunt,& 



ideo ineffe ijs uim naturalem eam . h<ec Tlinius . Vcruntamen, ut author efl Galenus libro de theriaca ad Tifonem , Marfi l O 



quifuo tempore extabant , contra ferpentium uenena nullam utique propriam habebant facultatem -.fedfraudc quadam 



miuerfam decipicbmt plebeculam . Ipfe enim loco citato itafcribit . Circulatores hi nunqnam congruo tempore uiperas 



uenantur y fcd mullbpofl uernationem , citm non ampluts uigent . Captas autem tpfas crebrbftbi ipfis affnefaciunt, & ci- 



his nonfoiitis enutriunt , imb carnes ipfis permittentcs , & continue mordere cogentes , ut uirus cx earum ore uacttetur ef-. 



ficiunt.quinctiam ma%as quafdam obijciunt , qu<e dentiumforamina obftruant . JLtquehac rationc morfus fiunt imbeciU 



les ,ut uidenttbus magnumfit miraculum , talis ipforum adfraudem parandam artificij impcritis . h<ec Galenus . C<ete- 



Fr.ius ciicun- ritm idfraudis doline gentts,noflro etiam temporc locttm habet , in his pr<efertim circulatoribus , & circunforaneis , qui 



foraneorum , eX( ii M iTauliflirpe ( quodtamenplane mentiuntur ) fe prognatos prctdtcant . Quippe qubdferH omnes Jlpuii fint ex 



itirpem men- Leccia urbe oriundi , aut ex circumftantibus locis . quanquam facili poffunt originem duxifje d Marfis eorum uicinis , qui 



tiuntut. fixcentenis ,autfortaffe miUenisannisante diuumTaulumextit.ere . Cauendum igitur fuerit ab eorumnugis : nam quic- 20 



quid loquuntur , pollicenturq; , id omne fraudulenter , & dolose* agunt . Capiunt enim uiperas abeunte iam hyeme , & ut 



viagis ab earum morfibitsfe tutentur , manits fibiperqudm diligenter inungunt quodam unguento hac tn uenatione ab ipfis 



experto . Vnguentum illud conficitur ex oleofylueflris rapbani femine expreflb , dracunculi radicis , & afpboddifticco, 



leporis cerebro ,fabin<efoltjs , lauri baccis , & alijs quibufdam additis . ^iffirmant eo ungucnto perunftos u ferpentibus 



ici nonpoffe . Quod egofacile crediderim , cum etiam apud T^icandrum in theriacis unguentum repererim , quo qui fue- 



NiTa"ulrl ntUni titperunllus , dferis ici nonpoffit . Tficandri uerbafubijciam, qu&fohita oratione ita redduntur.Qubdfi in. triuijs mijla 



reptiliaiamrecensgenerantiafefe,&remfecumbabentia,inollam mittas ,repones aducrfum pemwiofasnoxas reme- 



dium . Inijcies autem in oilatn iilam cerebri ,feu medulla cerui recens ctefi drachmas triginta : cotylas quatuor rcfacei, 



cums primam , mediam , & tertiam expreffionem unguentarij pntcipuas , &folas numerant . Oldjplendtntis crudi to- 



• tidem cotylas infunde , & cotylam cera unam, atque htec in rotundo uafe celeriter calefacito , donec liquefaclte ferpen- 3 o 



tiumfquamce mollefcant . poflea arteparatam molam recipies , & h&c omma in unum mifla turbabis , teresq; cum ferpen 



" tibus . Longe autem fpinasfepara : quandoquidem maieficum iliis uenenum adh&reat . mnia porrb membra ex hoc un- 



guento inunge , tumq; uel in qudmuis uiam , uclgrabatum etiam te tutb conferes , uel citm arentis teflatis tempore ad area 



opera cinclus,trideiuibus profundum manipulorum aceruum difquifiueris . b<ec iile . Capiuntigitur qui Marfosfefaciunt 



uiperas,aiiudq; quoduis ferpentium genus hoc modo : captisq;ftatim caputfaliua perfundunt , cuius contatlu non parum» 



uilefcunt,& neneniferitatem depomtnt,qubd hominisfaliuafacultatefit illisprorfus contraria . Cum autem inforo,ut mi- 



raculofum defc [peclacttlitm pmbeant,ab his nullo ueneni incommodo demordife facere uolunt,oblato prius illis dur<n car- 



nisfruflo,id dentibus dilaniare cogunt,ut uirus,quodprope dentes quofdam ueficulis continetur,in manfam effundatur car 



nem . Tslon dcfunt tamen quietiam ueficulasiliasforcipibus abfcindant ,ne amplius ueneno repleantur .Itaquehacfrau- 



de uniuerfamgentem decipiunt . Verum pulcherrimc horum fratts quandoque detegitur , citmfimul in eodemforo plures 



eiufdempraui % eneris homines contendunt , ut alter alteriprimum locum pr<eripiat,& fummam apud populum authorita- 



tem confequatur . TS(am ij,ut quifquefe legitime ex diui Taulifamilia ortum oflendat,itiperis , quibus uenenum exemptum 



nonfitfeinuicem dilacerant ,pr<cfumptis tamenfuisfallacibus antidotis : quibus tandem fruflrati, d ueneno uicli relifiis 



ttexillis , tanquam moribundi,fuis Hpulpitis in terram cadttnt . Et certd nififtatimperiti medici illis opemferrent , mor- 



temfape immaturam oppeterent : iicet etiam interdum occumbant,& animam caced<emonibus,corpora uerb fuis ferpen- 



tibns deuoranda relinquant . Equidem memini,citm ejfem Terusijs,me duos huiufce generis circunforaneos uidiffe in foro, 



quiin tribus corporis partibus dnipens demorfierant : & ijfani ambo perijfjent , nifi Carauitus ille Bononienfts chirurgi- 



cus , & pr&ccptor meus,oko noflro de fcorpionibus eos inunxiffec : necfuus iilis profuiffet lapis,quem uendunt,& omnibus 



.pr£fenint,aducrfus omnia Uenena . Quemadmodttm idem non proftittijs, qui Tridentiinuicetn inforo dtmorft , & ueluti 



mortminhofpitiumdelati,prctdicloolcofatiitatirefiitutifuere,mag7to qttidcm amborum dijcrimine , ac dedecore . Sunt 



qui dicant etm lapidem , uel potius terram obfignatam , d Mclite infula allatam,quam omnibus prxponunt antidotis , uitn 



omnino adtterjusferpentium tienena efpcacem babere , quemadmodum & ea , qu<e d Lemno infula, Lemnia uocatur . Ve- 



runtamen ttbi ab ajpide,uel uipera quts fuerit demorfus , parum uel nihil proficit . quamobum credendttm mtnime fuerit, 



panem uei uinttm , quibusfuas ij admurmurant ca nttlenas , eos qui fumpferint , tutos d ferpentibus,& alijs id genus ucne- 



nnm eiacitlantibtis,ad integrum ufque annutnferiiarcpoffe . Quandoquidem nouimits nos,qui hoc pane deuoratofe tutos d 



fcrpentibus exiftimantes , ferpcntium uenationi fe dedere.-fedabijstandemdemotfihuiusadmurmuratipanis opinione 



falfi interiere . K(on tamen eam inficias , quin aliqui reperiantur , quibus quxdam ea a calo facuitas tributa e(i , ut afer- 



pentibus non mordeantur . Siquidem noui ego plures,qui ftmpliciter,nuiloq; artificio aut uerbis affndes , & uiperas quo- 



., fidiecapiebant, nccunquam ab ijs iclifuere.quanuisferpentes ab ijs modo pedibus calcati , modb manibus comprefli fue- 



-rint,ac dmtius in nudo eorum fintt gcjiati. Ts^cque pr<eterea negauerim,fcrpentes non poffe carmimbus, & iacantationibus ^ 

 (ompeiii ,qubd plurimis id conftet experimemis . C&terkm ,ut nihii quod adcurationem icluum wntlcntorum facere 



poffit 



