X *t X 



fnns. Eidem fundamento innititur regula iam tatis xiott 

 pro molis aquariis aliisque machinis , quae rota a flumine 

 circumacta impelluntur , dnm ita inftnii folent , vt cele- 

 ritas palarum fit tertia pars celeritatis fluminis. Verum 

 in molis alatis , vbi actio venti prorfus eft diuerfa , prae- 

 ter expedtationem eiusmodi maximum elicitur , quod 

 rationi aeque atque experientiae contrarium videtur. Do- 

 cet enim calculus maximum effe&um comparari , fi fuper* 

 ficies alarum ad directionem venti plane fiierit normalis, 

 eaeque celeritate infinita circumagantur : tum quidem vis 

 venti impellens euanefcit , quod tamen non obftat , quin 

 per celeritatem infinitam multipiicata productum finitum 

 praebeat , quod ipfum calculus maius oftendit , quam (1 

 machina aliter inftrueretur. Verum tamen certum eft , 

 talem difpofitionem in praxi nullo modo locum habere 

 poflfe , vnde caufam huius diifenfus theoriae ab vfu pra- 

 ctico accuratius inueftigari oportet , quae in eo pofita re- 

 peritur , quod in Theoria quaedam alTumuntur , quae in 

 praxi obferuari nequeunt. Qiiod difcrimen , fi diftincle 

 fuerit perfpectum , deinceps non amplius erit difficile , 

 Theoriam ita ad praxin accommodare , vt perfe&us con- 

 fenfus obtineatur. Ac primo quidem notandnm eft , in 

 Theoria nullam fridtionis rationem effe habitam , cuius 

 quantum fit momentum in machina aliter inftruenda mox 

 videbimus. Deinde etiam , dum alae celerrime circum- 

 aguntur , craflitie fua infignem ab aere refiftentiam pa- 

 tiuntur , quae in Theoria penitus eft neglecta. Denique 

 jn Theoria alTumitur , motum machinae ftatim ab initio 

 ita ad vniformitatem componi , vt vis impellens cnm 

 b 2 oncre 



