Lib. VII. Herba Capitatas dtBa. 227 



fuffultos, perquam fimiles. Chryfanthemo CuraJJavico, caule alato, flore Auramio, cujcus icon 

 extat apud Tlukenet Thytogr. in Par. Bata-v. Herman. Horti Monfpel. Magilol, & Volckameri 

 Flora Noribergenfi, fed luteolos, quibus excuffis fequuntur femina ex fufco gryfea, longa, 

 plana, fumma fui parte duplici arifta praedita, ipfis flofculis fubje&a, caules edit quadratos 

 Foliis conjugatis Lamii aut Urticse longioribus & aCriufculis veftitos ex quibus conjicitur 

 fpedare hanc plantam indubie ad Corymbofarum gentem & genuinam effe fobolem ejus 

 generis, quod Bidens a femine bidente vocat Csefalpinus eumque fecutus Tournefortius. 

 Quare cum ha&enus nomine careat hsec planta, hoc ex ipfius plants ingenio ei imponen- 

 dum cenfeo. 



Bidens Urticae folio Lithontriptica Zejlanica. Inter omnia enim Medicamenta quae in ^w. 

 comminuendo calculo valere perhibentur, planta haec nuperis annis fafta eft celeberrima, 

 inter noftros homines qui in membrata infula vivunt & noviffime quoque apud nos multam 

 na&a eft celebritatem. 



Miles quidam, qui primus Anno 1690. Societati noftrae Indicae indicium hujus herbae 

 dedit, profitebatur fe plufquam centum segros ejus ope liberaffe a calculo & Nephriticis 

 doloribus : quam & cum fucceffu ufurpatain in duobus segris calculofis teftantur in literis 

 eodem anno ad Societatem Indicam datis Gubernator & Supremus Batavorum Confeffus 

 in infula Ceylon, aiunt enim in iis deturbatas expulfafque fuifle multas arenulas, minutof- 

 que calculos abfque ullo fere dolore. 



Primus Nofocomii urbis Colombo, qua: fita eft in memorata infula\, Chirurgus, Vir, ut 

 videtur induftrius plane & diligens, in literis Anno 1699. ad me datis, in rei veritate teftari 

 fe poffe afferit, efficacius medicamentum contra calculum & Nephriticos dolores repertum 

 ha<5tenus non fuiffe, qui & porro addit tres ejus fpecies a fe niulta inveftigatione inventas, 

 quarum prima foliis amicitur dilute virentibus & femen fert luteum : Secunda folia edit fatu- 

 re virentia & femen producit itidem luteum : Tertia femen nigrum profert & longe majo- 

 ribus foliis veftitur quam reliquae duae, quas virtute praeftantiffimas effe afferit, denique fub~ 

 jungit fertiliffimam effe hanc plantam, quaeque plufquam decem millia feminum gignit. 



Hujus ufurpantur foliaj femen, quod prae caeteris partibus laudat praefe&us ille nofter 

 nolbcomii Zeylanenfis, radix, caules & rami. 



Folia le&a antequam flores prodeunt, in umbra ficcataj & in pulverem comminuta dan- 

 tur in convenienti vehiculo aut aquae calidae infunduntur, bibiturque ea infufio inftar infu- 

 fionis herbae The. Infunduntur & Spir. vini & paratur per deftillationem Spiritus ex radice, 

 caulibus & ramis. 



FloreSj Radicis extracTrum & Sal in Pleuritide Colica & Febribus feliciter fe ufurpaffe 

 teftatur alius quidam Nofocomii Zeylanenfis praffe&us. 



Atque haec funtj quae mihi innotuere ex literis Colombo ad Societatem noftram Indi- 

 cam & ad me datiSj de herbae hujus facultatibus, utendique modo. Ex duobus Chirurgis 

 primb memoratus, qui fatis accuratus mihi videtur obfervatOr, laudat quoque in fuis lite- 

 ris a vi lithontriptica, cortices Radicum ipfafque Radices herbae cujufdam Mangul Caranda- 

 fottu Zeylanenfibus di&ae, at, quae illa fit, me latet. 



Etiamfi autem modus & ratio qua agant haec aliave vere lithoritriptica habka niedicamen- 

 ta non facilis fit explicatu, durum tamen videtur nullam plane fidem habere viris fide dignis. 

 Ego vero hax experientiae debite inftitutae farpiufque repetendae committo. 



Hanc plantam D. Johannes Thilippm Breynius, Jacobi filius in Differtatione De radice 

 Ginjem feu Nifi, & Chryfanthemo bidente Zeylanico, &c. plenius defcribit iii hunc modum : 



E radice alba, fibrofa Caulis affurgit viridis, ferme quadratus, pedem altus, varios in ra- 

 mos divifuSj qui foiiis ornantur conjugatis, obiongis mucronatifque, ad ambitum ferratis, & 

 nonnihil rugofis, Lamii vulgaris fimilibus. Ramulorum cymis capitula fingularia, non radi- 

 ata inmodum Chry fanthemi Canna bini Afric. alatl, flo. aphyllo, globofoj AurantiOj iol. 

 Baccharidis Breyn. Prod. 2. aft minoraj fed oblonga & conoideaj perianthio poiypetalo m- 

 ftruda infidentj quae ex flofculorum tubuloforumj in 3- lacinias fuperius diffedorum conge- 

 rie, luteo colore fuperbientiumj interje<5tis fquamulis membranaceis conftruuntur. Hiice 

 fingulisy^w/Wfuccedunt nuda, parva^ oblonga & compreffaj fpadicei colorisj duabus ex- 

 ilibus in fummo ariftis prarditaj hinc Bidentia dida. , • • 1 



Addit virtutes quas ufu probatas fe noviffe ait. Eae funtj urinas moverej Nephntidem v t nt. 

 tollerej renum calculos expellerej Ifchuriae nothaej dyfuriae & ftranguriae roederi, demque 

 menftrua fuppreffa provocare. 



Urinas & calculos praefertim renum educunt hujus herbae foliaj quatenus partibus gau- 

 dent tenuibusj ftimulantibuSj & valde agitatis, unde fecretionem urinajj quemadmodum & 

 fudoris affatim promovent 3 obftructiones referantj excretionem ftintulant, calculos in tu- 

 bulis haerentes renalibus propelluntj imb fi non nimi-s indurati funt refolvunt. \erum no- 

 tandumj tum femper fere cum copiofo exhibenda effe humido, qub ita hoc diluvio propel- 

 latur calculus per Ureteres in veficamj accedente fibrarum motricium contractione iucceiii- 

 vaj ex hac autem eadem opera eliminabitur hofpes ingratiffimus. N Ad hos ufus paretur mtu- 

 fio foliorum Acmell* eodem modo ac infufio herbae Thee bis vel ter de die, pro neceihtate, 

 calidiffime ad quantitatem aliquam forbillanda : fed nunqua abfque Glycyrrhiza, lyrupo 

 Althaeae, vel fimili quopiam, quod acredinem, fiqua eft, foliorum temperet. ..... , / 



Vel Eorundem Fol. Spiritus cum fpiritu Arack in India paratus bis terve finguhs diebus ad 

 gr. ?o vel 40, cum vino Rhenano vetufto aut Gallico, aut decofto quodam antinephnticoex- 

 hibeatur. Add. femper Syr. Alth. Femel. tumque effeftum edit exoptatiffimum, brevi e- 

 nim poft lithidia vel fabulum, abfque ullo fere (quod notatu dignum) excrenunt dotore. 



p f Eodem 



