HlSTORlA PlANTARUM. 



In montofis fylvis Infulae Jamaine ubique crefcit, prarfertim locis Septentrionalibi-s. Va- 

 riat foliis latioribUs & angufiioribus, qua: an fpeties diftinCta: fint, an vero fcluro varietates 

 non aufim determinare : Fructum arboris folio latiore nondum videre cbntigit. Aiiis arbo- 

 ribus cxfis & dcjc&is huic foli parcitur ob lucrum quod a fru&u curato ( ut vocant ) magna 

 copiii in Europam quotannis tranfmiffio redundat. 



Junio, Ju'.io & Augufto menfibus plerunque floret, aut ferius citiufve pro loci fitu, & tem- 

 poris quo pluvix decidunt diverlitate. Fructus non ita multo poft maturefcit. 



Folia a Chirurgis hdlcis & <^Ethwpkts frequenter ufurpaturln balneis pro Plydropiccrmn 

 cruribus, &c. & ad quaecunque Lauri folia conducere creduntur, utiliter adhiberi poiiunt. • 



Indi & *s£tbiopes arbores nonnulias ccnfcendunt, alias ca:dunt,dejiciunt &furculos avellunr, 

 fru6tibus immaturis viridibus onuftas, qui poffea a virgulis, foliis, & baccis maturis dilisrenter 

 purgantur, deinde fupra pannos extenfi, Soiis radiis exponunturab ortu ad occafum ufque pet 

 multos dies, cavendo ne rorem matutinum aut vefpertinum bibant, quo ficcae & rugofie cva . 

 dunt, & a viridi in colorem fufcum mutatae mercatui idoneae fiurt, ubi 18 denariis noftrse 

 moneta: tempeftatis initio veneunt, & poftea 12 per totum annum fequentem. 



Ex optimis guae in vulgafi ufu funt aromatis habetur haec bacca , & a fapore delicato plu- 

 rium ipecierum fimul Silffptce i. e. Omnia aromata dicitur: Pipere vulgari multo mitior, unde 

 plurimiim eXpetitur, & in Europam invehitur. 



Per veficam deftiliata oleum chymicum odoriferum delicatum reddit, quod in aqua fun- 

 dum petit, velut Oieum Caryophyllorum. 



Pro Carpo-balfamo in Officinis Pharmacopolarum Londinenfibus ufurpatur, veriim Car- 

 pobalfamum non eft, neque pro ejus fuccedaneo fme judice) ufurpari debet, cum minus 

 aftringens & balfamica fit, magifque odorata • ut exiftimem in inopia baifami veri optimum 

 quod fubftitui poteft tam pro fructu, quam pro aliis Balfami fruticis ■ partibus fuccedaneum 

 fore eafdem Lentifci aut Terebinrhi partes ( id affirmante Lobelio ) ut quae ad praediclas 

 prcxime accedant. Hsc Aibor, me judice, diverfa eft a Pfeudamomo quorundam, feu 

 Caryophyllo Pliniano Chfti, de quo libet fubjungere quae a Rev. Patre Georgio Camelli S.J. 

 accepi, literis a Manilia Infularum Philippinarum metropoli ad me datis. 



Amomum ( inquit ) quorundam feu Caryophylion Plinianum Cluf. multam fimilitudi- 

 nem & affinitatem cum Fagara mihi habere videbatur, undefufpicio orta, num forfitan ipfum 

 elfet uva Fagara. Sed cum Clufim Faga~rae non nifi fruftus iconem & defcriptionem afferat, 

 & hic fit fru&us arboris quam Indi Cayatana, Amaheb, Cangay & Satay voeant, de eadem pau- 

 cula adnotare opportunum effe duxi. Eft a. Cayatana arbor pedetentim crefcens, alta, re- 

 <fta, non craffa, albi ac folidi ligni , ad lancearum haftas expetiti ,- cortice craffb, cinereo, 

 infipido, & nonnihil friabili, qui fpinis aduncis, verrucis & callofis tuberculis undique cre- 

 berrime ohfitus, Herculeam clavam effingit. Hujus fragmentum eleganter depidum & de- 

 fcriptum exhibet Lobelim, ni fallor, in Adverfariis, titulo Rubi facie fenticofa planta ; a 

 quo Hifi. Lugd. Chabraus & Bauhinus mutuatum habent. Foliorum rubentes necnon fenti- 

 cofi ramufculi fummos arboris apices radiatim ambiunt, quibus Folia faporis boni & alicujus 

 acrimonia;, per medium excurrente nervulo fpinulis confito, obtufo cufpide & quafi bipartito, 

 aliqua modicum, alio minime crenata, & a ioliis Rofarum non multum differentia nifi ma~ 

 jora effent, 30 & plura alterne, breviffimis innixa pediculis, appenfa funt. Flofculis qui ru- 

 bent & in racemos conglomerantur baccae jam notae & a Car. Clufio delineata: fubcrefcunt, qua* 

 maturae rumpuntur & granum nigrum, rugofum, fplendidum, fat iolidum, faporis & odorjs 

 expers exhibet Diarrhcear utile. Cortex harum baccarum duplex : exterior, qui tener, fub- 

 niger, faporis aromatici & acriufculi ut Pyrethrum, in recenti vehementis, in exficcata vix 

 non evanefcit. Alter cortex feu interior albicans, membranaceus & infipidus. Radicis 

 materies lignofa eft, alba & folida, cortice veftita fcabro, craffb, folido, flavo & valde fria- 

 bili, altero fubfufco & corticofo, utroque vero nonnihiium aromatico, fumms acredinis & 

 aroaritudinis. Hax radix annis elapfis God in Luz>onem deferebatur, nomine Raiz de Juao Lo- 

 pez,, & ut Panacea feu medicamen quoddam univerfale depradicatum aeftimabatur. Cayata- 

 na: grana ventris torminibus ac fiatibus affumpta fuccurrunt : Apophlegmatifmis deferviunt. 

 Tin&ura ex recentium cortice , excerpto nucleo, parata in fcorbuto confert. Radicis cortex 

 in pulvere exhibitus venenis reiiftit, viperarum fuccurrit morfibus, febres fugat, cum eminen- 

 tia lumbricos pellit , ventricuium confortat, catalepfi medetur, hepatis aperit obftructiones, 

 fcorbuto opitulatur, & cibi inappetentiam reitaurat ,• manfus dolorem lenit dentium, & fer- 

 pentes fugare perhibetur. 



Fagaram Avkenna calefacienrium & ficcantium collocat ordine tertio, ftomacho ac hepa- 

 tis frigiditati utilem, concodionem juvare, ac alvum aftringere fcribit. 



In Java crefcere ait Linfchotanus, Imperatus duplicem agnoicit. 



Similitudo verp Fagara cum Cocculo Orientali Clufio vix concedenda eft, Semen Augu- 

 fto maturat. Abundat in Luzone in montibus S. Matthai. 



11. De Pfeudo-Amomo Garcix ab Horto , pedem columbinum referente feu Fangdan. 



Has florigeras elatits Palmce Pangdan nonnunquam pro Amomo Garciae & Doursi, pedem 

 Columbinum referente habueram. Hoc Carolus Clufms in exoticis pulchre & concinne ut 

 iblet, deicribit. Hujus fragmenta aliquot ramulis conftant, quibufdam foliolis adeo frequen- 

 tibus onuftis, ut ex iolis foliis conftare videantur, quatgue in extremo ita funt difpofita ut 

 flofculum effbrment. Ramuli ifti fimul compadi non inepte pedem columbinum referre 

 videntur, nullo tamen fapore fingulari aut odore praditi. 



Pro_ 



