I I 8 HlSTORIA PLANTARUM. 



4v Igafur, feu Nux vomica legitima Serafwnts Camelli, Faba S. Ignatii vulgo. 



Catalongay quam alii Cantara vocant : eft Nuces Vomicas legitimas Serapionis ferens Planta, 

 qua: arbores quaivls altiffimas feie involvendo fcandit : Truncus lignoius, levis, porofus, &. 

 brachialis quandoque crafiitudinis, corticifque fcabri, crafli, &cinerei: Folia ampla, ner- 

 vofa, amara, Folio ferrHe fimilia : Florem Balauftiae fimilem fru&us infequitur Melone ma- 

 jor, qui delicatifiima cucicuhi, quae fplendens, laevis, & viroris luridi, ceu Alabaftrini coo- 

 pertus, fubcer quam alius cortex delitefcit fubftantiae quafi lapidefcentis. In hoc, carne a- 

 maricante, fiavi, & molli, qualis eft caro fru&us Mangae, interjetti, noftrae feu legitimar 

 Serapionis Nuces Vomicae, quae recentes ab argentea lanugine fplendicant, juglandinis vix 

 non pares, inaquales, vanaeque formae, non raro quatuor, & viginti coar<5tantur ,• quas In- 

 dus Igafur, & Mmanarg, id eft, Vi<5toiiofas, Hifpanus nucleos, feu Vefttas de Byfayas, aut CW- 

 bnhgan, alii Fibas SanBi Ignatii vocant. Hae reficcatae avellana nuce cum putamine pares 

 aut etiam paulo majores, nodofx, duriffimar, diaphanae & quaii corneae fubftantiae funt, fapo- 

 ris femini citri multo intenfms amari, coloris autem inter album, & glaucum, prout & Se- 

 rapio tradidir. , 



Multi nefcio quo oraculo edocli, Nucem Igafur reticulae fructus SaJagfalag immittunt, ex 

 collo fufpenfum gerunt, & ita ab omni veneno, pefte, contagio, incantationibus magicis, 

 Philtris, & fpecialiter a fopto, feu veneno, quod folummodo infuffktum perimere narrant 

 imo & ab ipfo daemone fe liberos, ac immunes effe imaginantur. 



Quod Cb. Miralles in fuis colledtaneis affirmat fcribens non tanuim virtutem habere depel- 

 lendi corporis morbos, fed & malignis fpiritibus fpeciali quadam oppofitione reiiftendi ,• Ma- 

 gos etenim Barangas didtos ad prxfentiam hujus nucis inquietari, conturbari, & fudore fuf- 

 fundi, ac (i in neicio quo arduo negotio, anguftiis, periculifque pleno verfarentur. Quod 

 experientii didieiffe, infuper, & id ipfum fibi alios fide dignos vifos affirmafle addit. Unde 

 pa&um cum dannone habere dicftos Barangas, feu maleficos herbarios fufpicatur, praefertim 

 cum rumor ferat hofce impios medicos, ii in firaplicium cognitione erudiri velint, confan- 

 guineorum proximum interimere obligari. 



Alii a jam di<5tb fopto, feu toxici infufBamine qUO malevoli Indi paffim quos male cupi- 

 unt periraunt, Alexium Lopez in Guiguan,& Petrum Oriol, practer alios hacce nuce praemu- 

 nitos, fervatos fuiffe ferunt. Sumunt autem, uti Vulgus narrat fupradi&i Herbarii eis fami- 

 liaria & nota Aconita, quae faucium latere uno recondunt, bucca altera Vero Contrayerbas^ 

 protiti Hujates loquuntur, id eft, Antidoti, ne videlicej fibimet ipfis mortem mafticent : 

 his ita ore detentis arte, & dexteritate diabolica fibi contrarios, & infenfos viperarum more 

 intoxicato halitu impetunt, quo perculfi, ac perplexi mox humi profternuntur, & animam 

 dgerent, nifi eis jam experto remedio hacce fcilicet nuce opem ferant. Addunt fi quis hanc 

 nucem fecum portarit, ipfum qui fimilibus deleteriis buccellis alterum interficere attentaverat 

 pcenas confeftim luere Taiionis, uti Indus qui Alexium Lopez inter fi<5tas amicitias, de me-t 

 dio tollere cupiens, cafualiter hanc nucem fecum habentem expertus fuit : qua occafiono 

 primum Hifpanis innotuit Igafur virtus, & efficacia. Quomodo autem naturaliter ut nonnulli 

 volunt, Igafur virtutem toxici, in diftans agendo repellat, judicent alii. 



Pulveris Igafur ?j. quondam Vincentio Olzinae temperamenti melancholici pradito ad vo- 

 mitum ciendum propinavi : Hic dyfpepfia, diarrhcea, & frequenti vomitu, cum ruclibus aci- 

 dis, nec non fiatuum copia moleftabatur ,• kd ftatim ac fumpfiffet tremore totius corporis 

 trium horarum fpatio perliftence, una cum pruritu, & vellicationibus convulfivis horrendis 

 ut pedibus inliftere nequiverit, qux in maxiilis vehementiores erant, ac magis moleftae, ita ut 

 quodammodo ridere cogeretur , correptus fuit. Nulla interim notabili pulfus alteratione, 

 Vomitu,aut alio quopiam infequence fymptomate. De reliquo dein non nihilum melius fenfit. 



Similem tremorem, & ■ convulfiones fpafmodicas quas V. Olzina expertus fuit, fenfit, & 

 paffus eft Johannes Ofaeta, una cum fumma prarcordiorum anguftia, vertigine, animi deli- 

 quio, & fudoribus frigidiffimis. Hic Melancholico-Hypochondriacus fanitatis cupidus nu- 

 cem recentem integram devoraverat. Cui Oxymel, & oleum cum tepida exhibendo, quo 

 plurimum vifcoli phlegmatis cum nucis particulis rejecit, opem tuli. 



Joachimus Affin Nucis fumpferat partem tertiam, & iimili modo u t V. Olzina, & Johan- 

 nes Ofaeta uitra tres horas affedus fuit. Hic praster motus contra&ivos, & involuntarios, 

 formicationis fenfum, & fpecialitcr in capite expertus fuit. Similes denique pcenas A. Va- 

 raona, A. Girau, & alii luere. i 



Vulgus autem Nuoem Igafur, ad cunda abfolUte corporis humani mala amovenda, nulla 

 habiti temporis, moi bi, a:tatis, aut dofis ratione indifferenter exhibet, & adhibet, miraculo- 

 fofque inde fubfequutos effe<5tus narratj narrat videlicet magnifaciendo fuam Panaceam, & 

 deprxdiGat fucceffus bonos, reticens infauftos : Nec dubium quin aliquando, a tam vehe- 

 menti fpirituum animalium irritatione, ac alteratione humorum ab hac nuce caufata, hete- 

 rogenia, ac incongrua, una ci m tam infefti medicaraenti particulis eliminentur, quibus xe» 

 jeclis, humoribufque crafi meliori reftitutis, fanitas optata fubfequatur. 



Qua radone virtute polleat, & repellendi, & alliciendi, uti valgus opinatur, nunc fci- 

 licet fanguinem de vulneribus profluentem iiftendo, nunc Lapidis colubrini inftar, venenum 

 e viperarum, aut etiam aliorum venenum vibrantium animalium morfibus, uti e vulneribus 

 telis intoxicatis inflidtis proliciertdo : ignoro. 



Nucis Igafur denique vires, & virtutes, non propria experientia, fed relatione acquifitas, 

 nec non de variis Indorum, aliorumve curioforum, &. obfervationibus, & adnotationibus 

 excerptas, ac colle&as, amice quondam a Dominico Gonzales rogatus in formam digefll fe- 

 quentem. Modus 



