i 8 Stirpium in Infula Luzone nafcentium, Appendix. 



his demum nefcio qua: non, imo omnia fibi neceffaria Indi elaborant, ita ut quidam facete 

 Indum unico Volo omnia facere dixerit, eft autem Volo culter grandior fecandis, ac findendis 

 Cannis accommodatus. 



Harum autem Cannarum multa: inveniuntur fpecies. 



i. Cavayang totbo eft Canna vera ita. proprie di£ta, fpinofa, qua: in internodiorum integer- 

 rinis interftitiis foramina avellana* nuce minora habet. Raro fru&ificat, hinc fuperftitiofis 

 Indis eft famis augurium, & prognofticum, fru&us coloris eft lutei pallefcentis, formse frucftus 

 Batad, dependet racematim ex quovis articulato internodio, ab imo ad fummum ufque ,• re- 

 peritur in flumine Malamica. 



2. Patong, fpinofa eft & omnium maxima, circumferentise quinque aut fex pedum non- 

 nunquam, & altitudinis decem aut duodecim orgyiarum. 



j. Calingingan, & 4. Sambong, fimiliter fpinofae funt. 



y. Guiling cavayang. 6. Bayiuguin, & 7. Tayovanac, funt fine fpinis. 



8. Tangnang feu Cabugavan, altitudinis uti & craffitiei eft Patong. Secundus cortex, & 

 germina in deco&o profunt in cafu ex alto. Ex hujus necdum perfe&e maturse internodio- 

 rum intervallis, kuPalafayavang, recifis, eximitur philyrse chartse fimillima telicula, qua: de- 

 fedtum Papyri fupplere folet. Hanc telam Indi Holbo & Bamban, aut Bambaqui vocant. 



9. Ofio, & 10. Sagobat, montans funt ut Tangnan, harum fecundi corticis & radicum, aut 

 V I R E s potius furculorum decoitum mulierum lochia repurgat, ad hydropem item & arthritidem, 



fputum fanguinis, pe&oris per urinam educenda apoftemata interna, cafum ex alto & uri- 

 nx ardorem commendatur. A marina paftinaca hefis fuccurrit, dolori oculorum contufa ger- 

 mina, & fub cinere co&a, impofita conferunt. Pulvis Cannse ufts ulcera deficcat antiqua & 

 frianantia, ut Sandaraca nativa. 



11. lilibonan angufta: concavitatis, fed fortiffima. 



12. Lunas fpinis caret. 



13. Lugao parva eft. 



14. Aiyiyong re&iffima eft omnium. 



Reliqua: fpecies funt. iy. Hinabuian. 16. Safamal. 17. Anos. 18. Calamb*. 19, ?a~ 

 ricas. 20. Tubo. 21. Pavolovang. 22. Malahypon, &C.- 



Cannanbn alia minores funt, & ddicatiores, ut 



1. Bacacay, qua: tantae eft duritiei, ut cultrorum, forficum, novaculae,& lima: vicem fub- 

 eat : hac etenim ligna poliunt, veftimenta refcindunt, barbam deponunt, & hac captivl 

 nonnunquam compedes, ut lima furda rupere. Eft ver6 pollicem craffa, re&iffimis tubu- 

 lis, orgyia una faepe longioribus, quibus utuntur, pro tubis feu Gatapultis pneumaticis, aut 

 Exploforiis quibus fagittse parvse, ex affulis ipfius Bacacay facfce, veneno illitae, & parte infera 

 plumarum loco, cucullo ex foliis plantse Bamban caudata: exploduntur. Bacacay cinis ver- 

 rucas, clavos, & callos exftirpat. 



Species Bacacay funt. 2. Carayie. 3. Bombong. 4. Cayari. y: Bob. 6. Damolohan, feu 

 Caboloan. 7. Caragnas. 8. Lilicfum. 9. Bucave, feu Balocavi, aut Balocahui. 



2. Ex Caraye, & 3. Bongbong internodiis communiter vafa ad aquam apportandam fiunt 

 ob amplitudinem. 



5. Bob, feu Bulo minor eft Carayie, hscc ut narrant fert frudt.um magnitudinis Arecae, cujus 

 os magnum eft, ligneum, ramulofis fpinis obfitum, nucleum latum, compreffum, & delica- 

 tum continens, hoc Indi Bical, & Surogfurog vocant (Alii tamen fru&um Beb effe negant, 

 kd aibovis Tagolibas , quam & Hohom vocant) & fefe fuperftitiose eo contra Caymanes, feu 

 Crocodilos praemuniunt, narrando quod ad Crocodili praffentiam hiet, & adaperiatur, verumne 

 fit mihi experientia non conftat, multi tamen verum, & compertum effe affirmant. 



Ignatins Ahina in Hiftoria MS. Byfaiarum fcribit, frudum Ronas, fimilem effe ffudrui 

 Livong, fed nuce juglandina longiorem, in fuperficie retiformem, & curiose elaboratumj ac 

 folidum, in faxis maritimis varias inter algas, & quifquilias nafcentem : inveniri dicerem, 

 non nafci : & ab Indis, pro Anticrocodilio haberi. An idem ac Surogfurog ? per torrentes in 

 mare delatum. Vifci genus Crocodilifugum Moleri vide fuo loco. p. 4. 



9. Bucave, Balocavi, feu Balocahui, eft Canna omnium longiffima, internodiis Canna verae, 

 duritie Bacacay, folida ut Bexuco, firma &fortis, concavitatis valde parvae, & angufta:, ha- 

 ftis ac lanceis aptiffima, frudum fert parvum ut Cicer, viridem. Radicem venenis refiftere 

 tradunt. In hujus Canna, internodiorum concavitatibus Bulafo, ex inclufo altore fucco, aut 

 aquaconcrefcit, ac congelatur. Eft vero Bulafo, ku Gzvcix Tabaxier, aut Sacchar Mambu, 

 five legitimum Spodium Arabum, materia communiter candida, duriufcula, & friabiHs, fo- 

 lubilis, & faporis expers, inCannaS«ww, & Boo, & Bacacay, concrefcens. Luzonis Indi 

 calculo renum, & urinse ardori mederi ferunt. Chabram ad virgse, & teftium vulnera va- 

 lere tradit. Garcias ab Horto ad internos & externos ardores, biliofas _ febres, & dyfente- 

 rias, atque prsfertim biliofas defluxiones commendat : In inveterata biliofa diarrhrea mul- 

 tum profuiffeexpertusfum. Avicenna radicem Canna, vel Arundinis uftam Spodium effe pu- 

 tabat, alii Alcanna prspofito fcilicet articulo fcribunt. Refrigerare autem ( quod difficile 

 effet fi cinis effetj & exiccare, ftipticum effe, & confortare cor, conferre cordis tremorj, 

 & Syncopi ex cholera orta:, refert. Colligitur vero Bulafo varii coloris, nivei, candidi, 

 ladei, vitrei, leueophsri, & quod vilius, ac impurius nativi, ac fordidi. Pluries colorem 

 Cormi Cervi non probe ad candorem ufti refert, hinc forfitan error effe Atundinis uftam radi- 

 cem ? Anno 1694. ex 600. menfe Novembri ccefisCannis Bncave collegi circiter Spodiiuncias 



feptem. 



