hR.T. Geo.JofCamello, S.J. obf.<& defcr. Syllabus. 2 5 



Magamay vocantex delicatiffimis conficiunt filis, &c feftis diebus dedicata funt. Tbalafun feu 

 Ponoan id eft reliquis melior, eo quod fila habeat, alba, longa, muka, fortia & omni tera- 

 pore: hanc Abaca {peciem, alii Poonan vocant eo quod planta cito intereat, wtThalas, & non 

 nifi femel prolificet. Secundam fpeciem Inufa vocant, id eft mirabikm, & quod & caulis & 

 hinc fila educantur quatuor ulnis longiora. Lipotanay plurimos a radice mittit proles. Thlyup 

 fila habet fuavia, & albiffima. Layahun caule eft magno, & albo. Agotay Sylveftris cum 

 fruftu eduli. Reliqua: fpecies funt Ahnan, Sinamoro, Laquiis, Tuigun, Inti, Bmayon Iros 

 Anos, Turabugun, Hinaton, Abot, Pofoanna, Limofuaca, Minalarbarna, Mananling, Loo^Bubu 

 Lapnis, Lupis, & Lanote cum reliquis, parandis vilioribus telis deferviunt, ad carbafa dedicatis'. 



T>e Zingibere, feu Luiya. 



* 'f Ingiber IndasLuiya, vel Loiya, Sina Gingu vocant : Ut experirer florem ne ferat, nec- 

 X J ne, horti domeftici incolam effe feci, uti anno elapfo unicam radicem, librarn pen- 

 dentem erui : fed & trium & quatuor librarum eruuntur : reliquas immotas reliqui florem 

 expecftans, quem tamen necdum vidi, fimillimum attamen eife flori Xedoaria Indi affirmant. 

 Zingiberts filiquam cum femine vide Lobelii Obferv. Crefcit Zingiber locis incultis, umbro- 

 fis, & fubuvidis, quamvis & a Sinis lucri caufa fedulo excolatur. Propagatur radice, & non 

 femine. A radice multiplices, & cubito altiores, & fibi invicem fuccrefcentibus ioiiis con- 

 ftantes, graminei, & fragiles protruduntur caules, qmfiliis ab odo, ufque ad viginti, acu- 

 tis, unciam latis, fefqui-palmum longis, ex utroque caulis latere alternatim difpofitis, exor- 

 nantur, vinciuntur. Nulla gerentes in fummitatibus ut fcribit Nirembergius capitula Strad- 

 hadi fimilia. Quod Antonius Pigafeta caules fcribat palmum altos effe, acquivocatio fubeft : 

 Hifpanus enim fpithamam palmum vocant. E contra recfte Chrift. Acofia trium, quatuorve 

 palmorum altitudine affurgere tradit,- ut apud Cluftum in Exotlcis, & non trium, aut quatuor 

 cubkorum, ut habet Hifioria Lugdunenfis. Ipfam radicem quoque redri Chabram, & Matthi- 

 olus afferit geniculatis repere internodiis, & foliis effe arundinaceis, fed magis nigricantibus, 

 Scnonlridis, aut Gladioli, ut vult Nirembergius , ScMonardes. Quantum vero ipfa planta, ab 

 Iride differat, ex adje&a videre licet icone, unde Iconem apud Chabraum, Matthiolum, Hifi. 

 Lugdunenfem, & Lobelium extantem, aut planta: tenerseadmodum, necdum in juftam figuram 

 excretam, aut fpuriam effe cenfeo. 



2. Zinziber alterum loca amat magis arida, caules, folia, & radix non taritum luxuriark, 

 fed funt graciliora : Radix folidior, nec ita fucculenta, & hine minus cariei obnoxia, ma- 

 gis fervida eft & acftimata priori. Provenk copiose itinere quo Silanio, Lianium itur. \ 



Vallefius Methodo Medendi, jft/. 285. docet in putrida a refrigeratione caufata, cum exter4 

 num frigus jam receffit, & homq jam aperte febricitat, recrius incipi a miffione Sanguinis, 

 quam a calefacientibus, & laxantibus cutem : Et Controverfiarum Medicarum, lib. 7. An 

 liceat refrigeratis fecare venam ? citans Galenum 8 Method. cap. 4. ubi fanguinem mittere fefti- 

 nanter praxipit in diaria febri, ex cutis obftru&ione : concludit non modo rrjkti debere fan- 

 guinem ubi adeft refrigeratio, fed & prxpropere facicndum, in turgefceritia fanguinis, ex 

 fubita pororum conftipatione, & humoris ferofi repercuffione ab fufcepto utvocant aere. 



Idem docent Petrus Pafchalius, Willifius, St. Crufius, & plerique alii faciendum. Scnnertus 

 per Bonetium mEpitomen reda&us/b/. 532. titulo Ephemera* curatio & anguftia cutis. San- 

 tacrufius de Impedimentis, fol. z^6.cap. XX. Refrigeratio cutis. Verum in Luzjne, & ad- 

 jacentibus ha:c dod-rina locum non habet, omnes fiquidem febricitantes a refrigeratione 

 cutis, mpriuntur infallibiliter fi fanguis mittatur ,• five fit Diaria, five Synochus putrida j 

 Ut contigit Curuz,aleguio, Ifatio, Bifanio, Gufmano, Bannuelos, Willareal, &c aliis. Ratio eft 

 ni fahor, quia in Luz,one ob calidum & humidum clima, natura evacuationi per diapnoen 

 nimium affucta, hac fuppreffa, & fpiritu vitalia Sanguinis miffione fubtrado, neceffario fuc- 

 cumbit. Secundo quia femper fi refrigeratio necdum abfoluta concocrione contingat, coniun- 

 dta eft ventriculi cruditas, hincEnema, ante fudoriferum inje&um utiliffimum eft. Tertio quia 

 plerique in Luz,one degentes labe affeeYi funt fcorbutica, qui non depauperatione fpiritusvita- 

 lis, fed refocillatione opus habent. 



Zingiberis deco<5f.um fadlum cum Semine Anifi, & q. f Sacchari, & calide epotum, Luzonzs 

 commune, & efficaciffimum eft fudoriferum in refrigeratione, vel tranfpirationis infenfibilig 

 ceffatione : Scilicet cum aeftuantes, vel etiam fudore acluali fuffufos frigidior aer, aut ventus 

 afperior refrigeraverit, mox articulorum, necnon mufculorem, & capitis dolore atrociffi- 

 mo, vigiliis, & febri ardenti, fiti, cum ciborum innapetentia, & corporis totiusfumma cor- 

 ripiuntur laffitudine, & inquietudine a fupradi£Hs doloribus orta, &tunc ad fupradiclum po- 

 tum, tanquam ad jam expertum, certum, & comprobatum remedium confugiunt, a venje 

 fedione, ut vipera fugiendo. Si Diaria in Putridam abierit, idem reiteratur potus : fed 

 cum vino paratus, 8c addita Contrayerba Luzonis, feu radice Dofo. Vel cum ex Zingiberis, Ci~ 

 namomi ana 3j. Sal.Vetr. 3ij. pulvere pro Dofi. Et ut fudor facilitetur, contredetur prius, & 

 comprimatur manibus totum corpus a pedibus ufque in caput, & admoveantur plantis pedurri 

 lateres bene calidi, &c propinetur potus. Non negle6lis Hypochondriorum contredationey 

 Enemate, aut etiam vomitorio, (fi una cum refrigeratione ciborum cruditas, feu indigeftio 

 adfuerit) donee ufque fudor copiofior fluxerit. Zingiberis recends fu.cco tepefa&o foventj 



D Hngant^ 



