OPIS GEOLOG1CZNO-ROLNICZY MAJATKU L1PNIK. (17) 



na karb tego, ze ci , co utwory te studyowali , brali rzecz ze sta- 

 nowiska czysto geologicznego, mniej zwracajae uwagi na pedolo- 

 giczna strone przedmiotu. W innych Datomiasl krajach dose wazna, 

 gleby te pod wzgledem zajraowanej przestrzeni "odgrywaja. role, 

 stanowiac bogaty materyaJ dla studyow geognoatycznvch. Tu prze- 

 dewszystkiem wymienic nalezy Francye . a w szczegolnosci za- 

 chodnie jej prowincye: Bretanie , Maine, Anjou i iime. — Risler, 

 dyrektor paryskiego instytutu agronomicznego, w swojej „Geologii 

 rolniczej" dose dlugo zatrzyrauje sie nad rozwojem we Francyi 

 wysi.-puj-M-y.-h na powi.Mvclmi,. /.cnn zwi.-tr/aK <-'h utworovv „for- 

 macyj przechodowych" (terrains de transition), jak dawniej po- 

 kiady paleozoiczne nazywano. Opisujeon, ze w Bretanii , naprzy- 

 kJad, poklady te zajmuja caly srodek pohvyspu , ograniczonego, 

 jak wiadomo. od strony morza skalami staro krystalicznerni. Pomie- 

 dzy tynii pokladami pod wzglgdem zajmowanego obszaru pierwsze 

 miejsce zajmuje sylurska szarowaka (Grauwacke) — piaskowiec 

 o barwie szarej, skladajacy sie petrograficznie ze szczatkow rozkru- 

 szonych ska! archaicznych — granitu. porHru. hipku mikowego i t. p. 

 Piaskowiec ten, w zasadzie o sredniej y-rubosci ziarn, ezasem przv- 

 biera calkiem odmienne formy (fades). Eaz zawarte w nim ziarna 

 ska? archaicznych bywajq, tak duze, ze piaskowiec przechodzi 

 w zlepieniec, gdzieindzie) zndw sq one bardzo drobne, a liczne 

 wsrod nich sie znajdujace czesteczki blaszkowatej miki , nadaja, 

 skale strukture wyraznie hipkowa. Ten to cienkoplytowy piasko- 

 wiec, wzglednie Jupek szarowakowy przechodzi stopniowo w iupek 

 gliniastv. ktoiy obok piaskowca o Sredniej grubosei ziarn przed- 

 stawia najbardziej charakterystyczny utwdr dla formaeyi sylurskiej. 

 Te formy francuskiego syluru , wietrzejac. tworza,.' zaleznie ocl 

 swego pierwotnego skJadu, dwojakiego rodzaju glebe. W Bretanii, 

 gdzie przewaza piaskowiec szarowakowy, daja one mieszanine dose 

 gruboziarnistego materyaJu ziemistego z niezwietrzaiymi kawaJkami 

 skaly, — glebt} zimna, srednio zwi§zla. i srednio wilgotna; w de- 

 partamentach Anjou i Maine, kt<5rych powierzehnie tworza.'drobno- 

 ziarniste lupki szarownk - si-- jako plastyczna 



masa o wielkiej zwiezfosci i silnej zd Inos'ci zatrzymywania wody. 

 Grubosc gleby tak w jednyin. jak w drupiu wvpadku bywa 

 rozna. zaleznie od poh n'kow "powodujaeyeh 



wietrzenie, nie rzadko jednak daja, sie widziec uprawne pola, w kto- 

 rych skala ma 12 — 16 cm. 



Tak sie rzecz ma we Francyi. Zobaczmy teraz, jak sto- 

 sunki te przedstawiaja sie u nas w Sandomierskiem . jakie utwory 

 skiadaja sie. na uformowanie naszej gleby sylurskiej , w jaki spo- 

 sob postepuje ich wietrzenie i jakiego rodzaju gleba stanowi osta- 

 teczny produkt ich rozpadu. — Otoz — rzecz ciekawa , ze u nas 

 raateryalem do utworzenia gleby sylurskiej sa, petrograficznie po- 



