(18) JOZEF BZOWSKI. 



dobne poktady, ktore tworza gleby paleozoicznego pochodzenia we 

 Francyi, a proces ich wietrzenia postepuje zupetnie analogicznie 

 do tego, jak je Risler w swojem dziele opisuje. 



Badajae mianowicie pochodzenie i sposob powstawania gleb 

 sylurskich w majatku, za przedmiot niniejszego opisu obranym, 

 widzimy, ze na utworzenie ich zlozyly sie. przewaznie dwa rodzaje 

 skal: a) fioletowo-czarny hipek szarowakowy, nazywany takze 

 przez geolog6w cienkoplytowym piaskowcem l ), b) zoltawo szary 

 piaskowiec szarowakowy, rozniacy sie. od poprzedniego barwa., bra- 

 kiem lupliwosci i wieksza opornoscia przy wietrzeniu. Kazdy 

 z tych dwoch utworow, w v-ti;>uij it* n;i powiwrzclmi ziemi nieza- 

 leznie jeden od drugiego, tworzy dwa rodzaje gleby, kt6re choc 

 w stosunku do ol»/.;ini hi,v|aTku ni< ui.lki zaiunija przestrzen, 

 nieraniej ze wzgledu na swoj odrebny charakter na szczegolna. za- 

 sluguja. uwage. 



Utwor pierwszego rodzaju — ciemny lupek szarowakowy 

 formuje w danym majatku glebe, zaJedwie na przestrzeni kilku- 

 nastu metro w. W licznyeh natomiast odslonieciach daje on sie. 

 widzdee w miejscowych parowach, gdzie pod mniej lab wieeej 

 graba, pokrywa lossu , oddzielony od niego cienkim poktadem 

 gliny dyluwialnej, tworzy stromo na pln.-z. upadajaea, warstwe. 

 W swej pierwotne uie, \ etrzalej poataci lupek ten przedstawia 

 sie sie jako skala dose twarda, pokrajana w naturalnem swem po- 

 lozeniu na plyty grubosci 2—3 em., o lsniacym polysku i barwie 

 noletowo-czamej. Rzecza, jest ciekawa, ze ten lupek z natury 

 twardy, jak to zreszta. z wieku jego wynika , wietrzeje nadzwy- 

 czajnio szybko, ktory to proces w sztueznych lub naturalnych 

 < Ulonieeiach doskonale obserwowac m. .,;,.. Wi.n-zejae, traci on 

 swoj polysk i ciemna barwa , a grube poprzednio plyty rozpadaja 

 sie. na drobne, nie grubsze nad 1—2 mm. blaszki o barwie zie- 

 lonawo-szarej , ktore w palcach z latwoscia kruszyc sie daja_. Te 

 szybka, zmiane. w skladzie tego lupku Risler tlomaczy tem , ze 

 maja one wlasnose silnego nasiakania woda . wskutek czego 

 mr6z latwo je mzsadza. Zm;,i:,i banvv wed tug liislera pocbodzi 

 z utlenieuia zwiazkow zelaza, w olitit- >ei w 1-ipkn tyiu zawartych. 

 Zwietrzaty taki ■• zielonkawej barwie lupek, o ile znajdzie sie na 

 powierzehni ziemi, pod dziataniem ezynnikow zewnetrznych w dal- 

 szym ciagu ulega rozkruszeniu , tworzac glebe, o barwie zottej , 

 moeno gliniasta, zwiezta i zimmi. aawiera \ i mniej lub wieeej 

 blaszkowatych'okruchow' niezwietr/.ah-i tfealy, 1' ik .■ gleby sa bar- 

 dzo pospolite w departamentach Anjou i Maine we Francyi. S% 



•) Co do mnie, to za racyonalniejsze uwazam nazwanie tej skaly tup- 



