




Ó WĘGLU BRUNATNYM. (177) 
okresu „przedloessowego*, a obecnie całkiem gliną mamutowa 
s hai i dlatego w rzeźbie naziomu prawie wcale się nie zdra- 
dzające. Jestto zjawisko, na które dotychczas nie zwracano uwagi. 
zestawieniu ze spostrzeżeniami o budowie tutejszych dolin, 
które po części już na innem miejscu zużytkowałem ?), świadczy 
ono wymownie, że dzisiejsze rzeki i potoki jeszcze nie uprzystęp- 
niły sobie tych wszystkich koryt, któremi płynęły już wody 
ladowe w okresie » przedloessowym^*. 
ikt wreszcie nie zaprzeczy, że na Podolu uległy warstwy 
formacyi belwederskiej jeszcze przed utworzeniem się tutejszego 
„loessu* prawie całkowitej zagładzie, tak że dzisiaj istnieją tylko 
tu i ówdzie resztki tych warstw, tak szczupłe, że najczęściej usu- 
wają się z pod kontroli doświadczonych spostrzegaczy. 
tóż tym ogromnym rozmiarom denudacyi, tej stosunkowo 
bardzo rozgałęzionej sieci wodnej okresu „przedloessowegoć ko- 
niecznie odpowiadać musiało zjawisko wygłaszania się złożysk wę- 
glowych na wielka skalę. 
Wychodnie żak podolskich, dziś pogrzebane pod zwałami 
gliny mamutowej, występować zreszta musiały na jaw wówczas, 
kiedy tej gliny wcale jeszcze nie było. Wówczas oddziaływać na 
nie mogła atmosfera bezpośrednio, t. j. o wiele „energiezniej, aniżeli 
w epoce dzisiejszej, w której temu wpływowi już mniej sprzyja 
obecność ochronnego „płaszczu loessowego*. 
Zauważyć należy, że gdzie się złożyska wygłuszaja, tam moga 
jakosciowo liche wychodnie należeć do stosunkowo bogatych zło- 
żysk. Wiadomo, że takie złożyska już nieraz zapoznawano w obsza- 
rach węglowych zagranicznych, baezae wyłacznie na wychodnię 
w miejscu danem. O metodycznem badaniu pokładów węglono- 
snych w calem sasiedztwie istniejących wychodni w tych przypad- 

kach nie było mowy. Na Podolu zaś orzeka o konieczności tego ` aa 
osé 
rodzaju poszukiwań także i ta okoliczność, że pozioma ensa a, 
tutejszych złożysk nie zwykła przenosić kilkuset metrów. 
W czasie moich poszukiwań na Podolu najwięcej przywiazy- > 
wałem wagi do szczegółów tyczacych się płaskorzeźby górnej po- 
wierzchni formacyj starszych od trzeciorzędu. Osnowa tych moich 
spostrzeżeń przekracz załaby fan niniejszego dorywczego szkicu. 
Pozwolę sobie jednak zauważyć, że ławica węglonośna, która naśla- 
duje rzeżbę A ja formacyj, pojawia się w wysokości 

E 
5) PACHOR der geol Beichs-Anstalt. e 34. p. 303. 
Spraw. Kom. fizyjogr. T. XXVII. 3 : l 23 




