12^ 



HISTORIA NATURALIS 



niixta. In montibus veriatur. Calidis fri- 

 gidifque regionibus capitur. Pane & ver- 

 miculis alitur. Humipeta eft, & in yimine- 

 um alteriufve materia: conjedlra carcerem , 

 haud vulgariter garrit. Pmgue & non o- 

 mnino aipernandum prabet alimentum. 



C A P U T X£ 



De AYicula Tominejo. 



Gomara 

 Hift. gene- 

 ial. Indiar. 

 c 194. 

 Oviedus 

 Hiitor. j»e- 

 neral, I.14. 

 cap.4. 

 Auguflin. 

 Cerato Hi- 

 itor.Perua- 

 nael. r.c.5. 

 Lerius in 

 Hiftoria 

 BrafiJise. 

 Thevet. 

 finguL 

 Eranc. 

 Antar. cap. 

 43. 



joleph. A- 

 cofta Hift. 

 Natur. & 

 Mor. Ind« 

 I.4.C.37. 



Locus. 



Origo. 



ftlatm. 



Ira funt,quae de Avicula, quam Hi- 

 ipani Tominejum,Indi Hoitzi tzil- 

 tototl , ut Hernandes fcribit, Huitzitzil ut 

 Ximenes, Vicicilin ut Gomara, Quenti ut 

 de Laet, Brafilienfes Guonambuah, ut 

 Lerius &Thevetus teftantur.Oviedus Paf 

 ferem mofquitum vocant,produntur.Tam 

 parva eft, ut quidam ei magnitudinem 

 crabronis , alii cicada: , nonnulli extremi 

 pollicis articuli , & evulfis pennis vix dimi- 

 dix ejus partis, alii fcarabei Lucani aili- 

 gnent. Oviedus in. monetario trutina qua 

 aurum appendi folet cum nidulo fuo poil- 

 tam, bina tantum pondera. Acoftaunum 

 duntaxatdicit, Hiipanis Tominos didta, 

 ideftXXIV. grana, undeTomineiino- 

 men 3 pependifle vidit. Capitis & colli plu- 

 mse miram elegantiftimorum colorum 

 quocunque obvertas varietatemreprasfen- 

 tant. Pecfus igneum quendam auro fplen- 

 didiorem inprimis. Reliquum corpus iiib- 

 cinericium eft. Oviedus nigerrimum co- 

 lorem tribuit. Rofirum habet oblongum , 

 illudque acus qua veftes iarciuntur, exili- 

 tate. Linguam roftro duplo longiorem. Pe- 

 dum tkunguium exilita.te , cum illarumavi- 

 cularum pidtura , quse ornatus gratia in li- 

 brorum marginibus interdum adjici folet, 

 comparari poteft. 



Invenitur in Peruanis montibus & Bra- 

 filia. Melle , rore , & florum iiicco alitur. 

 Rofse tamen non infiftit , at in prsealto mi- 

 lio quod Auati ab incolis dioitur, & aliis ii- 

 milis magnitudinis plantis iniidet. 



Duplex earum proditur origo. Namaliae 

 quidem ex ovis excluduntur uti reliquas 

 volucres. ("Gonftruunt autem e xyli flocco 

 nidos} alix , quod haud dubio fabuloiiim, , 

 ex mufcis transformari vulgo creduntur. 

 Sunt qui dicunt vifam efle partim mufcam 

 partim avem : primum ejus colorem ni- 

 grum , mox cineraceum , deinde rofeum, 

 tandem rubentem. Nullus Hiipanorum 

 cantus mentionem facit. Soli Levius & 

 Theretus Galli valde canoramefle, &in 

 cantu adeo affiduum ut nemo qui non au- 

 diret & conipiceret , ex tantillo corpufeu- 

 lo tam iiiavem & fublimem cantum prodi- 

 re pofle iibi perfuaderet. 



VoUt celernme,editque inter volandum 

 quendam inftar apiculae ftrepitum , ut 

 apismagis quamavis videatur. Non diu- 



tius, quod maxime virum, vivit^ quam 

 iiores herbarum durant fuperftites , poft- 

 quam marcuere , ad pinus aliasve arbores, 

 quadamnatune providentia fefe confert, 

 eique fe roftro affixo fervat appenfam , do- 

 nec fex plus minus quam transacf is menfi- 

 bus , ac decidentibus jam pluviis , vernan- 

 tibus agris, denuo revirefcat , fimiles vices 

 pluries fubitura. Gomara exipirare menfe 

 Ociobri , pedibus ex aliquo ramo appen- 

 iam aprico loco ; renafciautem Aprili fcri- 

 bit. Hinc Renati nomen. Servata eft fepius 

 avisaffixa ftipitiintra cubiculum, &cum 

 fex menfes exanimis jacuiflet, quo tem- 

 pore natura fibi comparatum eft , revixit , 

 ac dimifla in agros volitarit. 



Quam Cluiius defcribit, & Urufiam 

 ac Tominejum vocat , an eadem cum jam 

 defcripta iit, ignoro. Erat, inquit, hsec 

 avicuia, ut ex piclrura obfervabam , aroftri 

 mucrone ad pennarum caud^ extremita- 

 tem tres uncias longa. Caput vero cum h> 

 tegro roftro uncialis cum femifle erantlon- 

 gitudinis : abe ad extremam fere caudam 

 porre&x , paremhabebant longitudinem: 

 dorfum vix unciam latum erat , ejus & ala- 

 rum color ex cineracco fufcus , ventris ci- 

 neraceus. Penna? quas in cauda obfcure 

 rubefcentes , earum extrema pars nigra. 

 Capitis, colli gutturis plumse elegantiffi- 

 mi coloris ex auro rubro & flavo mixti , 

 quas Soli expoiitaz, admirabilem varieta- 

 tem, prout obvertebatur caput , oftende- 

 bant : roftellum nigrum tenuiftlmum & 

 maxime acutum, pedes valde exiles, nigri, 

 quatuor digitis ut reliquarum avicularum 

 praxiiti, quorum tres in anteriorem par- 

 tcm porrecri , quartus in pofteriorem , &c. 

 Vide tur tamen efte ex iftis. Diverfe enim 

 fpeciei funt iftae parvulse avicuke, & pro- 

 mifcuanomina communicantur invicem. 

 Urufia Solis radium figniiicat. 



Ajuntpulverem ejus intra corpus ilim- 

 ptum epilepiise mederi. Pennaz prsefertim 

 quaein collo& peclore nafcuntur, aureis 

 ftaminibus a phrygionibus intexuntur. 



rfu*. 



C A P U T XII. 



De AYibus Cuntur , & aliis quihuf- 

 dam InfuU Maragnan*. 



Untur avis eft mole vafta. Vifx quae Johan. d« 

 expanfis alis xv. autxvi. pedes occu- ocddS 

 parent. Pedes habet gallinis iimiles, caret 10. c j. 

 aduncisunguibus. Roftrotam valido in- 

 ftruiair , ut eo vaccinum tergus perforet. 

 Plumis albis nigrifque mixtis ornatur. Cri- 

 ftam parilem inftar novaculx , & non fer- 

 vatam inftar galhnacei. Inter Carnivoras 

 cenferi dcbent. Duce illarum vaccam oc- 

 cidere & coniedere valent, nec ab ho- 

 minibus abitinent. Non modo ovem 



dila- 



