26 



HISTORIA NATURALIS 



aliorum finxit in palmas , digitosque emifit 

 exeis, unde platycerotas appellant. Dedit 

 ramofa capreis , fed parva, nec fecit deci- 

 dua : convoluta in anf raclrum arietum ge- 

 neri, ceu casftus daret, infefta tauris. In hoc 

 quidem genere & fceminis tribuit : in multis 

 tantummaribus. Rupicapris in dorfum ad- 

 tinca ; Damis in adverfum. ErecTra autem 

 rugarumque ambitu contorta, &:inlevefa- 

 fligium exacuta,utlyras diceres, Strepfice- 

 roti, quemaudacemAfrica appellat. Mo- 

 bilia eadem , ut aures , Phrygia: armentis. 

 Troglodytarum in terram direcra. , quade 

 caufa, obliqua cervice pafcuntur. Aliis fin- 

 gula , & ha?c medio capite aut naribus: Jam 

 quod aliis ad incurfum robufta, aliis ad 

 iclum: Aliisadunca, aliisadjactumpluri- 

 mis modis, fupina, converfa , convexa. O- 

 mnia in mucronem migrantia. Hxc Plinius, 

 quidifFerentias acolore omilit. At isquo- 

 que variat. Nonnullis eft fimplex, albus, 

 nigricans, cinereus, flavefcens : aliis varius, 

 titinfingulisfpeciebusoftendetur. Habent 

 &propriasquasdam corporis partes corni- 

 gera 3 ut talum & fevum : habent & commu- 

 nes fed fitu differentes , ut uterus , lien , 

 mammae. JLien plerisque rotundus : Inte- 

 Jiina ampliora: Mamm<& ea^que binx inter 

 femora. Uterus, acetabulahabetdumpar- 

 tum gerunt. Tah quoquc permulta inftru- 

 £ta funt, eundemque cruribus pofterioribus 

 continent. Sed de his in fpeciebus plura. 



C A P U T II. 



De Ruminantibm Cornigeris 

 injj?ecie. 



ARTICULUS I. 



De Bove domeftico. 



Aldmvand. 



Hift.Qua- Tf T tantum de animalibus quadrupedi- 



drup. l. z. XJj ^ us bj[f cu ] c i s ruminantibus & cornigeris 



in genere. Species fi attendas , funt inter ea, 

 Bos, tam domefticus quam fylveftris , Ovis, 

 Capra &: Hircus , tam domefticus quam fyl- 

 veftris, Cervus, Tarandus, Alce^Rhinoceros. 

 A Bove autem merito incipimus, animali, 

 quse fibi omnia fere quas ad vidtum nos & 

 Veget. m reliqua repofcimus, ven dicat. Cuncta cer- 

 V l vcferi- & legumina frumentaque, ut verbis Vegetii 

 naii^. utar, bobus merito aratrisque debentur. 

 Vinearum ipfarum ufus periret , nifi eorum 

 adminiculis carpenta fudarent. Quid de 

 diverforum munerum comparatione refe- 

 ramus , dum inter mobilia, & quicquid gra- 

 vius eft,absquevehiculis pene reddatur im- 

 mobile ? Reliqua omnia animalia, ipfseque 

 cohortales aves , ex eorum capiunt labore 

 fubftantiam. Unde enim equis hordeum , 

 unde cibum canibus , undeporcis pabulum 

 dominorum folertia fubminiftraret , nipa- 



renturboumlabore frumenta?Et ne longnm 

 faciam bobus debent alimenta, quicquid alii 

 poteft. Apud alios genus mularum , apud 

 alios camelorum , apud paucos elephanto- 

 rum, etfi exiguusufuseft, nullapoteft ra- 

 tio efTe fme bobus. Non eft itaque mirum Tacit. <fc 

 taliolim boves inprecio, ut Germanijun- GeTman. 

 clros uxori ducenda? dotis nomine mitte- Rhodig. 

 rent, quovenirefe laborumpericulorum-^^' 

 que fociam his incipientis matrimonii au- 

 fpiciis admoneretur : Athenienfes nullum 

 longo tempore, cujus opera aratro vel curru Mlim. h. 

 utebantur, immolarent: Pythagoras , ne** 1 '"' 

 quis iftiusmodioperofaanimalia interime- 

 ret, inftitueret : Phryges, qui bovem arato- 

 rem interfecifTet morte nuilctarent : Impe- 

 rator Valens lege caveret , ne quis per 

 Orientem vitulina vefceretur : & Conftan- 

 tinus, obcivilia debita boves aratoriospi- 

 gnori capi vetaret. Quin & virtutis pre- 

 mium boves dati ; & Decius Mus tribunus 

 militum , cum Romanum exercitum ab ho- 

 ftibus Sabinis circumventum , circuitione 

 montis confervaffet , auream coronam, & 

 centum boves accepit ; Lelius poft expu- 

 gnatam urbem , triginta. Taceotributi no- Dubrav. in j 

 mineaBohemis Carolo Magno quotannis hemk a B °" 

 centum & triginta boves miffos : furto fub- 

 reptos belli caufam , prodente Homero, & Paufan.ia 

 Paufania fuiife : & Batavos , qui ex cafeo & Meflenia - 

 butyro , q uae in extrema loca exportantur y 

 in fingulos annos ducenties feftertium , id 

 eft, decies centena Caroleorum millia, pra^- 

 ter ea quse in quotidianum alimentum ce- 

 dunt , cogere, ut Adrianus Junius prodidit. 

 Diverfa pro setate&fexu Nomina fortitur. ^ mah 

 Prscipuafunt,^/, Taurus, Vacca,Iuvenctfs> 

 lunix, ejrVttulus. Bovis nomen proprieca- 

 ftrato impofitum eft: taurum tamen quoque 

 &: vaccam fignificat ; ut & apud Grascos 

 /3^? nomen eft genericum, &tefte Tzetze 

 aliquando vitulum fignificat. Taurus eft bos 

 antequam caftretur , dux& maritus vacca- 

 rum. Oppianus tamen hoc nomine tanquam 

 digniore , totum bubulum pecus complecti- 

 tur. Di£tus eft Ethymologo quafi T&vvxp (^, 

 a cauda? extenfione , ^ra §THvm tIu) y&v j 

 vel quafi yavp ©-, id eft , fuperbus : vel a Sy- 

 riaco Tor & T aur, ut Scaligero placet. Vac- 

 ca fcemina tauri eft , & apud Graxos a bove 

 mare per articulum diftinguitur. Florenti- 

 nus /@*3ijA««i7 aut fidpaAiv reddit , quod no- 

 men omni animali in juventa Phocion tri- 

 buit , juvenca^ alii. Iuvenci&c vituli nomen 

 non diftinguunt fatis authores , nec Varro 

 fibiconftat ; quin & Poetae juvencos & ju- 

 vencas vocant boves &: vaccas, nec non vitu- 

 los, quibusnondum erupere cornua: cum 

 tamen Ifidoro juvencUs dicatur , quod inci- 

 piat hominumufus in excolenda terrajuva- 

 re , quod ex Varrone habet ; juvenci nomen 

 bovem nobisindicabit, quijamnonamplius 

 vitulus. Iunix eadem videtur qua^ juvenca. 



Ideo 



